ഏതന്മരണകാലേഽപി ഗുഹ്യം വിഷ്ണുപ്രഭാഷിതമ്
മരണസമയത്തിലും വിഷ്ണു പറഞ്ഞ ഈ രഹസ്യം മറച്ചു വയ്ക്കണം.
യ ഏതത്പഠതേ നിത്യം കല്പോച്ഛ്രായീ ദൃഢവ്രതഃ
ആൾക്കാർക്കിടയിൽ ആരെങ്കിലും ഉറച്ച വ്രതത്തോടെ ഒരു കല്പം മുഴുവൻ ഇതു ദിവസേന ജപിച്ചാൽ,
യ ഏതേന വിധാനേന ത്രിസന്ധ്യം കര്മ കാരയേത്
ആൾ ഈ വിധത്തിൽ ദിവസത്തിലെ മൂന്നു സന്ധികളിലും കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ,
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ ത്രിസന്ധ്യാമന്ത്രോപസ്ഥാനകരണം നാമ വിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവർാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ് ശാസ്ത്രത്തിൽ 'ത്രിസന്ധ്യാമന്ത്രോപസ്ഥാനക്രമം' എന്ന ഇരുപതിലധികം നൂറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ ജന്മാഭാവഃ യേന ഗര്ഭം ന ഗച്ഛേത തച്ഛൃണുഷ്വ വസുന്ധരേ
ഇനി ജന്മമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് പറയാം. ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കാതെ ഇരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് കേൾക്കു, ഭൂമിദേവി.
കൃത്വാപി വിപുലം കര്മ ആത്മാനം ന പ്രശംസതി
വലിയ സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും ആൾ സ്വയം പ്രശംസിക്കാറില്ല.
കൃത്വാ തു മമ കര്മാണി സമര്ഥോഽനുഗ്രഹേ രതഃ
എന്നെ സംബന്ധിച്ച കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ദയയിലുമാണ് മനസ്സ്, കഴിവുള്ളവനാണ്,
ശീതോഷ്ണവാതവര്ഷാദിക്ഷുത്പിപാസാസഹശ്ച യഃ
തണുപ്പ്, ചൂട്, കാറ്റ്, മഴ, വിശപ്പ്, ദാഹം എന്നിവ സഹിക്കുന്നവൻ,
സ്വദാരനിരതോ നിത്യം പരദാരവിവര്ജകഃ
തനിക്കുള്ള ഭാര്യയോടു മാത്രം സ്നേഹവും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ വിട്ടുനിൽക്കലുമുള്ളവൻ,
സംവിഭാജ്യ വിശേഷജ്ഞോ നിത്യം ബ്രാഹ്മണവത്സലഃ
സമർപ്പണത്തിൽ വിവേകമുള്ളവനും, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു എപ്പോഴും സ്നേഹമുള്ളവനും,
കുയോനിം തു ന ഗച്ഛേത മമ ലോകം സ ഗച്ഛതി
അവൻ ദുഷ്ടയോനിയിൽ ജനിക്കില്ല; എന്റെ ലോകം അവൻ പ്രാപിക്കും.
യോ വിയോനിം ന ഗച്ഛേത മമ കര്മപരായണഃ
എന്റെ കര്മ്മങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ താഴ്ന്ന ജന്മം പ്രാപിക്കില്ല.
സര്വത്ര സമതായുക്തഃ സമലോഷ്ഠാശ്മകാംചനഃ
എവിടെയും സമതയോടെ, മണ്ണ്, കല്ല്, പൊന്നു എന്നിവയെ ഒരുപോലെ കാണുന്നവൻ,
നിത്യം നൈവ വിജാനാതി പരേണാപകൃതം ക്വചിത് 121.
മറ്റൊരാൾ ചെയ്ത ദോഷം ഒരിക്കലും മനസ്സിലാക്കാറില്ല.
വ്യലീകാദ്വിനിവൃത്തോ യസ്തഥ്യേതികൃതനിശ്ചയഃ
അന്യായം ചെയ്യാതെയും, മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്.
ഋതുകാലേഽപി ഗച്ഛേദ്യഃ അപത്യാര്ഥേ സ്വകാം സ്ത്രിയമ്
സന്താനത്തിനായി മാത്രം, ശരിയായ സമയത്ത് തന്നെ, തന്റെ ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നവനാണ്.
തേ വിയോനിം ന ഗച്ഛന്തി മമ ഗച്ഛന്തി സുന്ദരി
അവരിങ്ങനെയുള്ളവർ വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കാറില്ല, മനോഹിനി, അവർ എന്നിലേക്കാണ് വരുന്നത്.
പുരുഷാണാം പ്രസന്നാനാം യശ്ച ധര്മഃ സനാതനഃ
ശാന്തരായ പുരുഷന്മാരുടെ ശാശ്വതമായ ധർമ്മവും
ശുക്രേണ ചാന്യഥാ ദൃഷ്ടോ ഗൌതമേനാപി ചാന്യഥാ
ശുക്രനും ഗൗതമനും ധർമ്മത്തെ വ്യത്യസ്തമായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ശങ്ഖേന ചാന്യഥാ ദൃഷ്ടോ ലിഖിതേനാപി ചാന്യഥാ
ശംഖനും ലിഖിതനും വേറിട്ട രീതിയിൽ ധർമ്മത്തെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
അഗ്നിനാ വായുനാ ചൈവ ദൃഷ്ടോ ധര്മോഽന്യഥാ ധരേ
അഗ്നിയും വായുവും ധർമ്മത്തെ മറ്റൊരു രീതിയിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ട്, ഭൂമിദേവി.
കുബേരേണാന്യഥാ ദൃഷ്ടഃ ശാണ്ഡില്യേനാപി ചാന്യഥാ
കുബേരനും ശാണ്ഡില്യനും വേറിട്ട രീതിയിൽ അതിനെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
പിതൃഭിശ്ചാന്യഥാ ദൃഷ്ടോ ഹ്യന്യഥാപി സ്വയമ്ഭുവാ
പിതാക്കന്മാരും സ്വയംഭുവും ധർമ്മത്തെ വ്യത്യസ്തമായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
സ്വകം പാലയതേ ധര്മം സ്വമതേനൈവ ഭാഷിതമ് 121.
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ളതുപോലെ തന്നെ തങ്ങളുടെ ധർമ്മം പാലിക്കുന്നു.
ന നിന്ദേദ്ധര്മകാര്യാണി ആത്മധര്മപഥേ സ്ഥിതഃ
സ്വന്തം ധർമ്മപഥത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ ധർമ്മകൃത്യങ്ങളെ അപമാനിക്കരുത്.
വിയോനിം സ ന ഗച്ഛേത മമ ലോകായ ഗച്ഛതി
അവൻ വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കില്ല, എന്റെ ലോകത്തേക്കാണ് വരുന്നത്.
തരന്തി പുരുഷാ യേന ഗര്ഭസംസാരസാഗരമ്
ഇതിന്റെ വഴി, മനുഷ്യർ ജനനസംസാരസമുദ്രം കടന്ന് പോകുന്നു.
ആത്മോപകാരകാ നിത്യം ദേവാതിഥിഗുരുപ്രിയാഃ
എപ്പോഴും സ്വയം ഉപകാരപ്രദരായി, ദേവന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും പ്രിയങ്കരരായവരാണ്.
മനസാ ബ്രാഹ്മണീം ചൈവ യോ ഗച്ഛേന്ന കദാചന
ബ്രാഹ്മണസ്ത്രിയെയെ മനസ്സിലും ഒരിക്കലും സമീപിക്കാത്തവനാണ്.
സര്വേഷാം ചൈവ പുത്രാണാം ന വിശേഷം കരോതി യഃ
തന്റെ എല്ലാ മക്കളെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവനാണ്.