തതഃ പശ്ചാന്മുഖോ ഭൂത്വാ പുനര്ഗൃഹ്യ ജലാംജലിമ് ।। ദ്വാദശാക്ഷരമുച്ചാര്യ ഇമം മന്ത്രമുദീരയേത് । 120.
അതിനുശേഷം പടിഞ്ഞാറ് തിരിഞ്ഞ്, വീണ്ടും വെള്ളം കൈയിൽ എടുത്ത്, ദ്വാദശാക്ഷരമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഈ മന്ത്രം പറയണം:
മന്ത്രാ ഊചുഃ തഥാ സ്ഥിതം ചാദിമനന്തരൂപമമോഘസംകല്പമനന്തമീഡേ
മന്ത്രങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ നിലകൊണ്ട, ആദിമവും അനന്തസ്വരൂപവും, അശ്രദ്ധിക്കുന്നതൊന്നുമില്ലാത്ത, അനന്തനായവനെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു.
തതസ്തേനൈവ കാലേന പുനര്ഗൃഹ്യ ജലാംജലിമ് നമോ നാരായണേത്യുക്ത്വാ ഇമം മംത്രമുദീരയേത്
അതിനുശേഷം അതേ സമയത്ത്, വീണ്ടും വെള്ളം കൈയിൽ എടുത്ത്, 'നമോ നാരായണായ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ഈ മന്ത്രം പറയണം:
തതസ്തേനൈവ കാലേന ഭൂത്വാ വൈ ദക്ഷിണാമുഖഃ
അതിനുശേഷം അതേ സമയത്ത്, തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്—
യജാമഹേ യജ്ഞമഹോ രൂപം തു സത്യം ഋതം ച കാലാദിമരൂപമാദ്യമ്
നാം അത്ഭുതകരമായ യജ്ഞസ്വരൂപമായ, സത്യം, ഋതം, കാലാദികളുടെ ആദിസ്വരൂപമായവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
കാഷ്ഠകൃത്യസ്തതോ ഭൂത്വാ കൃത്വാ ചേന്ദ്രിയനിഗ്രഹമ്
അതിനുശേഷം, യജ്ഞത്തിന് വേണ്ട മരച്ചടുപ്പിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്—
യജാമഹേ സോമപം ഭവന്തം തേ സോമാര്കനേത്രം ശതപത്രനേത്രമ്
നാം സോമം പാനം ചെയ്യുന്ന നിങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയും, ശതദള കമലപോലെയും ആണ്.
ത്രിഷു സന്ധ്യാസ്വനേനൈവ വിധിനാ കുര്യാന്മമ ച കര്മ തത്
ദിവസത്തിലെ മൂന്നു സന്ധികളിലും ഈzelfde വിധിയിൽ എന്റെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം.
ഗുഹ്യാനാം പരമം ഗുഹ്യം യോഗാനാം പരമോ നിധിഃ
എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യവും, എല്ലാ യോഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ നിധിയുമാണ് ഇതു.
ഏതന്ന ദദ്യാന്മൂര്ഖായ പിശുനായ ശഠായ ച 120.
ഇത് ഒരു മണ്ടന്, നിന്ദകന്, വഞ്ചകനു നൽകരുത്.
ഏതന്മരണകാലേഽപി ഗുഹ്യം വിഷ്ണുപ്രഭാഷിതമ്
മരണസമയത്തിലും വിഷ്ണു പറഞ്ഞ ഈ രഹസ്യം മറച്ചു വയ്ക്കണം.
യ ഏതത്പഠതേ നിത്യം കല്പോച്ഛ്രായീ ദൃഢവ്രതഃ
ആൾക്കാർക്കിടയിൽ ആരെങ്കിലും ഉറച്ച വ്രതത്തോടെ ഒരു കല്പം മുഴുവൻ ഇതു ദിവസേന ജപിച്ചാൽ,
യ ഏതേന വിധാനേന ത്രിസന്ധ്യം കര്മ കാരയേത്
ആൾ ഈ വിധത്തിൽ ദിവസത്തിലെ മൂന്നു സന്ധികളിലും കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ,
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ ത്രിസന്ധ്യാമന്ത്രോപസ്ഥാനകരണം നാമ വിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവർാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ് ശാസ്ത്രത്തിൽ 'ത്രിസന്ധ്യാമന്ത്രോപസ്ഥാനക്രമം' എന്ന ഇരുപതിലധികം നൂറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ ജന്മാഭാവഃ യേന ഗര്ഭം ന ഗച്ഛേത തച്ഛൃണുഷ്വ വസുന്ധരേ
ഇനി ജന്മമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് പറയാം. ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കാതെ ഇരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് കേൾക്കു, ഭൂമിദേവി.
കൃത്വാപി വിപുലം കര്മ ആത്മാനം ന പ്രശംസതി
വലിയ സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും ആൾ സ്വയം പ്രശംസിക്കാറില്ല.
കൃത്വാ തു മമ കര്മാണി സമര്ഥോഽനുഗ്രഹേ രതഃ
എന്നെ സംബന്ധിച്ച കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ദയയിലുമാണ് മനസ്സ്, കഴിവുള്ളവനാണ്,
ശീതോഷ്ണവാതവര്ഷാദിക്ഷുത്പിപാസാസഹശ്ച യഃ
തണുപ്പ്, ചൂട്, കാറ്റ്, മഴ, വിശപ്പ്, ദാഹം എന്നിവ സഹിക്കുന്നവൻ,
സ്വദാരനിരതോ നിത്യം പരദാരവിവര്ജകഃ
തനിക്കുള്ള ഭാര്യയോടു മാത്രം സ്നേഹവും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ വിട്ടുനിൽക്കലുമുള്ളവൻ,
സംവിഭാജ്യ വിശേഷജ്ഞോ നിത്യം ബ്രാഹ്മണവത്സലഃ
സമർപ്പണത്തിൽ വിവേകമുള്ളവനും, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു എപ്പോഴും സ്നേഹമുള്ളവനും,
കുയോനിം തു ന ഗച്ഛേത മമ ലോകം സ ഗച്ഛതി
അവൻ ദുഷ്ടയോനിയിൽ ജനിക്കില്ല; എന്റെ ലോകം അവൻ പ്രാപിക്കും.
യോ വിയോനിം ന ഗച്ഛേത മമ കര്മപരായണഃ
എന്റെ കര്മ്മങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ താഴ്ന്ന ജന്മം പ്രാപിക്കില്ല.
സര്വത്ര സമതായുക്തഃ സമലോഷ്ഠാശ്മകാംചനഃ
എവിടെയും സമതയോടെ, മണ്ണ്, കല്ല്, പൊന്നു എന്നിവയെ ഒരുപോലെ കാണുന്നവൻ,
നിത്യം നൈവ വിജാനാതി പരേണാപകൃതം ക്വചിത് 121.
മറ്റൊരാൾ ചെയ്ത ദോഷം ഒരിക്കലും മനസ്സിലാക്കാറില്ല.
വ്യലീകാദ്വിനിവൃത്തോ യസ്തഥ്യേതികൃതനിശ്ചയഃ
അന്യായം ചെയ്യാതെയും, മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്.
ഋതുകാലേഽപി ഗച്ഛേദ്യഃ അപത്യാര്ഥേ സ്വകാം സ്ത്രിയമ്
സന്താനത്തിനായി മാത്രം, ശരിയായ സമയത്ത് തന്നെ, തന്റെ ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നവനാണ്.
തേ വിയോനിം ന ഗച്ഛന്തി മമ ഗച്ഛന്തി സുന്ദരി
അവരിങ്ങനെയുള്ളവർ വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കാറില്ല, മനോഹിനി, അവർ എന്നിലേക്കാണ് വരുന്നത്.
പുരുഷാണാം പ്രസന്നാനാം യശ്ച ധര്മഃ സനാതനഃ
ശാന്തരായ പുരുഷന്മാരുടെ ശാശ്വതമായ ധർമ്മവും
ശുക്രേണ ചാന്യഥാ ദൃഷ്ടോ ഗൌതമേനാപി ചാന്യഥാ
ശുക്രനും ഗൗതമനും ധർമ്മത്തെ വ്യത്യസ്തമായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ശങ്ഖേന ചാന്യഥാ ദൃഷ്ടോ ലിഖിതേനാപി ചാന്യഥാ
ശംഖനും ലിഖിതനും വേറിട്ട രീതിയിൽ ധർമ്മത്തെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.