യാനി കര്മാണി കുരുതേ മമ ഭക്തിപഥേ സ്ഥിതഃ
എന്റെ ഭക്തിമാർഗത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തികളും,
ഋതുകാലാഭിഗാമീ ച ശാന്താത്മാ മോഹവര്ജിതഃ
സമയത്ത് ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നവനും, മനസ്സ് ശാന്തമായവനും, മായയില്ലാത്തവനും,
ഗുരുസമ്പൂജകോ നിത്യം യുക്തോ ഭക്താനുവത്സലഃ
എപ്പോഴും ഗുരുവിനെ ആദരിക്കുന്നവനും, സ്ഥിരതയുള്ളവനും, ഭക്തന്മാരോടു സ്നേഹമുള്ളവനും,
തസ്യാഹം ന പ്രണശ്യാമി സ ച മേ ന പ്രണശ്യതി അഥ ശൂദ്രസ്യ വക്ഷ്യാമി കര്മാണി ശൃണു മാധവി
അവനിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും അകന്നു പോവില്ല, അവനും എന്നിൽ നിന്ന് അകന്നു പോവില്ല. ഇനി, മാധവി, ഞാൻ ശൂദ്രന്റെ കര്മങ്ങൾ പറയും; കേൾക്കു.
കര്മാണി യാനി കൃത്വാ ഹ ശൂദ്രോ മഹ്യം വ്യവസ്ഥിതഃ
ശൂദ്രൻ എനിക്ക് ഭക്തിയോടെ തുടരാൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികൾ,
ഉഭൌ ഭാഗവതൌ ഭക്തൌ മദ്ഭക്തൌ കര്മനിഷ്ഠിതൌ
ഇരുവരും ഭഗവാന്റെ ഭക്തരും, എന്റെ ഭക്തരും, കര്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരുമാണ്.
നിരഹങ്കാരശുദ്ധാത്മാ ആതിഥേയോ വിനീതവാന്
അഹങ്കാരമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനും, അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നവനും, വിനയമുള്ളവനും,
നമസ്കാരപ്രിയോ നിത്യം മമ ചിന്താവ്യവസ്ഥിതഃ
എപ്പോഴും നമസ്കാരം ചെയ്യാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനും, continually എന്റെ ധ്യാനത്തിൽ മനസ്സ് നിറഞ്ഞവനും,
ത്യക്ത്വാ ഋഷിസഹസ്രാണി ശൂദ്രമേവ ഭജാമ്യഹമ് 115.
ആയിരം ഋഷിമാരെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും ഞാൻ ശൂദ്രനെയാണ് ആരാധിക്കുന്നത്.
ഏവം കര്മഗുണാശ്ചൈവ യേന ഭക്ത്യാ വ്യവസ്ഥിതഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ കര്മഗുണങ്ങളോടെ ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ,
യേന തത്പ്രാപ്യതേ യോഗം തച്ഛൃണുഷ്വ വസുന്ധരേ
അതിലൂടെ യോഗം പ്രാപിക്കാം—അത് ഞാൻ പറയാം, വസുന്ധരേ, കേൾക്കു.
ന ശീതം ച ന ചോഷ്ണേ ച ലബ്ധാഽലബ്ധം വിചിന്തയേത്
തണുപ്പിനെയും ചൂടിനെയും, ലഭിച്ചതിനെയും നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെയും കുറിച്ച് അവൻ ചിന്തിക്കരുത്.
ന കഷായൈഃ സ്പൃഹാ യസ്യ പ്രാപ്നുയാത്സിദ്ധിമുത്തമാമ്
കഠിനമായ കാര്യങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ ഉത്തമമായ സിദ്ധി പ്രാപിക്കും.
യ ഏതാന് ഹി പരിത്യജ്യ മമ കര്മരതഃ സദാ
ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, എപ്പോഴും എന്റെ കര്മത്തിൽ ലീനനായി ഇരിക്കുന്നവൻ,
തത്പരോ നിത്യമുദ്യുക്തഃ അന്യകാര്യജുഗുപ്സകഃ
അത് മാത്രമേ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നവനും, എപ്പോഴും ഉത്സാഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സില്ലാത്തവനും,
കാരുണ്യഃ സര്വസത്ത്വാനാം പ്രത്യുത്ഥായീ മഹാക്ഷമഃ
എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യമുള്ളവനും, ആദരവോടെ എഴുന്നേറ്റു വരുന്നവനും, വലിയ ക്ഷമയുള്ളവനും,
ത്രികാലം ച ദിശോ ഭാഗം സദാ കര്മപഥി സ്ഥിതഃ
മൂന്നു കാലങ്ങളിലും എല്ലാ ദിശകളിലും എപ്പോഴും കര്മമാർഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും,
അനുഷ്ഠാനപരശ്ചൈവ മമ പാര്ശ്വേ മനശ്ചരഃ
നിഷ്ഠയോടെ കര്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനും, മനസ്സ് എപ്പോഴും എന്റെ അടുത്തുള്ളവനും—
പുഷ്പേ ഗന്ധേ ച ധൂപേ ച മത്കര്മണി സദാ രതഃ 115.
പൂക്കളിലും സുഗന്ധങ്ങളിലും ധൂപത്തിലും എപ്പോഴും എന്റെ ആരാധനയിൽ ഭക്തിയോടെ ലയിക്കുന്നവൻ,
പയസാ യാവകേനാപി കദാചിദ്വായുഭക്ഷണഃ
പാലോ, യവക്കഞ്ഞിയോ, ചിലപ്പോൾ വായുവേ മാത്രം ആഹാരമാക്കുന്നവൻ,
കദാചിത്തു ചതുര്ഥേന കദാചിത്ഫലമേവ ച
ചിലപ്പോൾ നാലാം ദിവസമേൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും, ചിലപ്പോൾ പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിക്കുന്നവനും,
യ ഏതത്സപ്ത ജന്മാനി മമ കര്മാണി കുര്വതേ
ഇങ്ങനെ എന്റെ ഈ കര്മ്മങ്ങള് ഏഴു ജന്മങ്ങള് മുഴുവന് ചെയ്യുന്നവൻ,
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ വിവിധകര്മോത്പത്തൌ പംചദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ വിവിധ കര്മ്മങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തെ കുറിച്ചുള്ള മഹാവരാഹപുരാണത്തിലെ നൂറ്റി പതിനഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ സുഖദുഃഖനിരൂപണമ് മയാ പ്രോക്തവിധാനേന യസ്തു കര്മാണി കാരയേത്
ഇനി സുഖവും ദുഃഖവും എന്താണെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു: ഞാൻ പഠിപ്പിച്ച വിധത്തിൽ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നവൻ,
ഏകചിത്തഃ സമാസ്ഥായ അഹങ്കാരവിവര്ജ്ജിതഃ
ഏകാഗ്രതയോടെ, മനസ്സിൽ അഹങ്കാരം ഇല്ലാതെ ഉറച്ച നിലയിൽ,
ഫലമൂലാനി ശാകാനി ദ്വാദശ്യാം വാ കദാചന
പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിലോ വേറേതെങ്കിലും ദിവസങ്ങളിൽ പഴങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ,
ഷഷ്ഠ്യഷ്ടമീ ഹ്യമാവാസ്യാ തൂഭയത്ര ചതുര്ദശീ
ആറാം, എട്ടാം, അമാവാസ്യാ ദിവസങ്ങളിലും ഇരുപക്ഷത്തിലും നാല്പതിയഞ്ചാം ദിവസങ്ങളിലും,
ഏവം യോഗവിധാനേന കര്മ കുര്യാദ്ദൃഢവ്രതഃ
ഇങ്ങനെ യോഗശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം,
ന ഗ്ലാനിര്ന ജരാ തസ്യ ന മോഹോ രോഗ ഏവ ച
അവനു ക്ഷീണമില്ല, വൃദ്ധതയില്ല, മോഹമില്ല, രോഗവും ഉണ്ടാകില്ല.
തേഷാം വ്യുഷ്ടിം പ്രവക്ഷ്യാമി മമ കര്മസമുത്ഥിതാമ്
അവർക്കായി എന്റെ കര്മ്മങ്ങളിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം ഞാൻ പറയാം.