പ്രാജാപത്യം ചരേത്കൃച്ഛ്രം തേന ശുഷ്യതി സ ദ്വിജഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പ്രാജാപത്യ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം; അതിലൂടെ അവൻ ശുദ്ധിയാകും.
കിമന്യൈര്ബഹുഭിര്ദാനൈഃ കോടിസംഖ്യാനവിസ്തരൈഃ
കോടിക്കണക്കിന് വസ്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്താലും അതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
ആസന്നപ്രസവാം ധേനും ദാനാര്ഥം പ്രതിപാലയേത
ദാനം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചാൽ, പ്രസവിക്കാൻ പോകുന്ന പശുവിനെ കാത്തിരിക്കണം.
ജായമാനസ്യ വത്സസ്യ മുഖം യോന്യാം പ്രദൃശ്യതേ 112.
ജനിക്കാൻ പോകുന്ന കിടാവിന്റെ മുഖം ഗർഭദ്വാരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ധേന്വാ യാവന്തി രോമാണി സവത്സായാ വസുന്ധരേ
ഗർഭിണിയായ പശുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്രയോ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, ഭൂമിദേവി, അത്രയേറെ...
വസന്തി ബ്രഹ്മലോകേ വൈ യേ നിത്യം കപിലാപ്രദാഃ
കപ്പില വർണ്ണമുള്ള പശുക്കൾ എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്യുന്നവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ശാശ്വതമായി വസിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണസ്യ കരേ ദത്ത്വാ സുവര്ണം രൌപ്യമേവ ച
ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ പൊന്നോ വെള്ളിയോ വച്ച് നൽകുമ്പോൾ,
ഉദകം ച കരേ ദത്ത്വാ വാചയേച്ഛുദ്ധയാ ഗിരാ
കൈയിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ച്, ശുദ്ധമായ വാക്കുകളിൽ ഉച്ചരിക്കണം.
രത്നപൂര്ണാ ഭവേദ്ദത്താ പൃഥിവീ നാത്ര സംശയഃ
ഇങ്ങനെ നൽകിയ ഭൂമി രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
നന്ദിതോ യാതി പിതൃഭിര്വിഷ്ണ്വാഖ്യം പരമം പദമ്
പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിച്ചാൽ, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
മഹാപാതകയുക്തോഽപി വംചകോ ബ്രഹ്മദൂഷകഃ
വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനും, വഞ്ചകനും, ബ്രാഹ്മണരെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നവനും,
മഹാപാതകയുക്തോഽപി ഗവാം ദാനേന ശുധ്യതി
വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനും പശുദാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധിയാകുന്നു.
തദ്ദിനം പായസാഹാരം പയസാ വാപി വാ ഭവേത്
അന്നേദിവസം അവൻ പാൽകഞ്ഞി അല്ലെങ്കിൽ വെറും പാൽ മാത്രം ഭക്ഷിക്കണം.
തസ്യാപ്യര്ദ്ധശതേനാഥ പംചാശച്ച തതോഽര്ദ്ധകമ് 112.
അവനു അമ്പതിന്റെ പാതിയും, പിന്നെ അതിന്റെ പാതിയും.
ഇമാം ഗൃഹ്ണോഭയമുഖീമുഭയത്ര ശമോഽസ്തു വൈ
ഇരുവശത്തേക്കും നേർക്കുനോക്കിയുള്ള ഈ ദാനം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, ഇരുവശത്തും സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ.
പ്രതിഗൃഹ്ണാമി ത്വാം ധേനോ കുടുമ്ബാര്ഥേ വിശേഷതഃ
എന്റെ കുടുംബത്തിനായി പ്രത്യേകിച്ച് നിന്നെ, പശുവേ, ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു.
മേ നിത്യം സ്വസ്തി ഭവതു രുദ്രാങ്ഗേതി നമോനമഃ
എനിക്ക് എപ്പോഴും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; രുദ്രന്റെ അംശമായവളേ, നമസ്കാരം, നമസ്കാരം!
ക ഇദം കസ്മാ അദാദിതി ജപിത്വാ വൈ വസുന്ധരേ
'ഇത് ആരാണ് നൽകിയത്? ആര്ക്കാണ് നൽകിയത്?' എന്നിങ്ങനെ ജപിച്ചശേഷം, ഭൂമിദേവി,
ഏവം പ്രസൂയമാനാം യോ ഗാം ദദാതി വസുന്ധരേ
ഭൂമിദേവി, ഇങ്ങനെ പ്രസവിച്ച പശുവിനെ ആരെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ,
വദന്തി താം ചന്ദ്രസമാനവക്ത്രാം പ്രതപ്തജാമ്ബൂനദതുല്യവര്ണാമ്
അവളെ, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖവും ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള വർണ്ണവും ഉള്ളവളായി അവർ പറയുന്നു.
പ്രാതരുത്ഥായ യോ മര്ത്യഃ കല്പം ചേദം സമാഹിതഃ
പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു ഈ ഭാഗം ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ,
ശ്രാദ്ധകാലേ പഠേദ്യസ്തു ഇദം പാവനമുത്തമമ്
ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഈ അത്യന്തം ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന വാചകം ആരെങ്കിലും ഉച്ചരിച്ചാൽ,
അമായാം വാഥ യഃ കശ്ചിദ്ദ്വിജാനാമഗ്രതഃ പഠേത് 112.
യാരെങ്കിലും വഞ്ചനയില്ലാതെ, ദ്വിജന്മാരുടെ മുമ്പിൽ ഇതു പാരായണം ചെയ്താൽ,
യശ്ചൈതച്ഛൃണുയാന്നിത്യം തദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ
അഥവാ, ആരെങ്കിലും മനസ്സിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ മുഴുമിപ്പോടെ, ഇതു ദിവസേന ശ്രവിച്ചാൽ,
ഹോതോവാച ധരണ്യൈ കഥിതം രാജന്ധേനുമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ഹോതാ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഭൂമിയോട് ഞാൻ പശുവിന്റെ പരമോന്നത മഹത്വം വിവരിച്ചു.
മയാ തേ കഥിതം സര്വം സര്വപാപപ്രണാശനമ്
എല്ലാ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സര്വകാമസമൃദ്ധാര്ഥോ വൈഷ്ണവം പദമാപ്നുയാത്
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയവൻ വൈഷ്ണവപദം പ്രാപിക്കും.
പ്രത്യക്ഷധേനുര്ദാതവ്യാ സഹിരണ്യാ നൃപോത്തമ
രാജാവേ, കാണാവുന്ന പശുവും പൊന്നും ചേർത്ത് ദാനം ചെയ്യണം.
സര്വപാപപ്രശമനം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ്
അത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കി, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
ധേനൂനാം ഫലമുദ്ദിശ്യ സര്വകാമപ്രദം നൃണാമ്
പശുക്കളുടെ ഫലം, മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നതാണ് എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ,