വരാഹപുരാണമ്

ജന്മതശ്ച ശിരോ യദ്ധി പംചമം തജ്ജഗാദ ഹ

ജനനസമയത്ത്, അഞ്ചാമത്തെ തല അങ്ങനെ സംസാരിച്ചു.

കപാലിന് രുദ്ര ബഭ്രോഽഥ ഭവ കൈരാത സുവ്രത

കപാലിൻ, രുദ്രൻ, ബഭ്രു, ഭവ, കൈരാത, സുവ്രത —

ഏവമുക്തസ്തദാ രുദ്രോ ഭവിഷ്യൈര്നാമഭിര്ഭവഃ

ഇങ്ങനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, രുദ്രൻ ഈ പേരുകളാൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

വാമാങ്ഗുഷ്ഠനഖേനാദ്യം പ്രാജാപത്യം വിചക്ഷണഃ

വലതുകൈയുടെ അംഗൂഠ nail ഉപയോഗിച്ച്, പ്രജാപതിയുടെ തലയിൽ അദ്ധ്വാനി അടിച്ചു.

തസ്മിന്നികൃത്തേ ശിരസി പ്രാജാപത്യം ത്രിലോചനഃ

അങ്ങനെ പ്രജാപതിയുടെ തല വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവൻ അവിടെ നിന്നു.

രുദ്ര ഉവാച നശ്യതേ ച കഥം പാപം മമൈതദ്വദ സുവ്രത

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ ഈ പാപം എങ്ങനെ നശിക്കും? സുവ്രതനേ, ദയവായി പറയൂ.

ബ്രഹ്മോവാച സമയാചാരസംയുക്തം കൃത്വാ സ്വേനൈവ തേജസാ ।।97.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ശരിയായ ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ച്, നിന്റെ സ്വന്തം തേജസാൽ അതു നീക്കാം.

ഏവമുക്തസ്തദാ രുദ്രോ ബ്രഹ്മണാഽവ്യക്തമൂര്ത്തിനാ

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശമനുസരിച്ച്, രുദ്രൻ അവ്യക്തരൂപിയായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം,

തത്ര സ്ഥിത്വാ മഹാദേവസ്തച്ഛിരോ ബിഭിദേ ത്രിധാ

അവിടെ നിന്നു മഹാദേവൻ ആ തല മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു.

യജ്ഞോപവീതം കേശം തു മഹാസ്ഥ്നാക്ഷമണീംസ്തഥാ

അവൻ യജ്ഞോപവീതം കേശം കൊണ്ടും, വലിയ അസ്ഥികൾ ജപമാലയായി മാറ്റിയും ഉണ്ടാക്കി.

അപരം ഖണ്ഡശഃ കൃത്വാ ജടാജൂടേ ന്യവേശയത്

മറ്റൊരു ഭാഗം തകർത്തു, അത് ജടയിൽ വെച്ചു.

സപ്തദ്വീപവതീം പുണ്യാം മജ്ജംസ്തീര്ഥേഷു നിത്യശഃ

ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള പുണ്യഭൂമിയിലെ തിരുത്തുകളിൽ അവൻ എല്ലായ്പോഴും സ്നാനം ചെയ്തു.

സരസ്വതീം തതോ ഗത്വാ യമുനാസങ്ഗമം തതഃ

ശേഷം അവൻ സർസ്വതിയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ നിന്ന് യമുനയുടെ സംഗമത്തിലേക്ക് കടന്നു.

വിതസ്താം ചന്ദ്രഭാഗാം ച ഗോമതീം സിന്ധുമേവ ച

വിറ്റസ്ത, ചന്ദ്രഭാഗ, ഗോമതീ, സിന്ധു എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും അവൻ പോയി.

നേപാലം ച തതോ ഗത്വാ തതോ രുദ്രമഹാലയമ്

ശേഷം നെപാളിലേക്ക് പോയി, അവിടെ നിന്ന് രുദ്രന്റെ മഹാക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്.

മഹേശ്വരം തതോ ഗത്വാ ഗയാം പുണ്യാമഥാഗമത്

അവിടെ നിന്ന് മഹേശ്വരത്തിലേക്കും, പിന്നെ പുണ്യമായ ഗയയിലേക്കും എത്തി.

ഏവം വേഗേന സകലം ബ്രഹ്മാണ്ഡം ഭൂതധാരിണി 97.

ഇങ്ങനെ, ഭൂതങ്ങളെ ധരിക്കുന്നവളേ, അവൻ വേഗത്തിൽ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം സഞ്ചരിച്ചു.

പരിധാനം തു കൌപീനം നഗ്നഃ കാപാലികോഽഭവത്

അവന്റെ ഏക വസ്ത്രം കൌപീനമായിരുന്നു; നഗ്നനായി, അവൻ കപാലികനായി മാറി.

തസ്മിംസ്തു പതിതേ ദേവി നഗ്നഃ കാപാലികോഽഭവത്

അത് വീണപ്പോൾ, ദേവിയേ, അവൻ നഗ്നനായ കപാലികനായി.

പുനരബ്ദദ്വയം ഭ്രാന്തസ്തീര്ഥേ തീര്ഥേ ഹരഃ സ്വയമ് ।। കപാലം ത്യക്തുകാമഃ സന്തദ്ധസ്താത്തത്തു നാപതത്

പിന്നീട് രണ്ടു വർഷം ഹരൻ തന്നെ തിരുത്തുകളിൽ നിന്ന് തിരുത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ചു; കപാലം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും അത് കൈയിൽ നിന്ന് വീണില്ല.

പുനരബ്ദദ്വയം ഭ്രാന്തോ ബ്രഹ്മാണ്ഡം തീര്ഥകാരണാത്

വീണ്ടും രണ്ടു വർഷം അവൻ തിരുത്തുകൾക്കായി ബ്രഹ്മാണ്ഡം ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.

ത്യജതോഽപി ന തദ്ധസ്താച്ച്യവതേ ഭൂതധാരിണി

അവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും, ഭൂതങ്ങളെ ധരിക്കുന്നവളേ, അത് കൈയിൽ നിന്ന് വീണില്ല.

തതോഽന്യദ്വര്ഷമേകം തു വര്ത്തതേ ഹിമവദ്ഗിരൌ

ശേഷം, മറ്റൊരു വർഷം അവൻ ഹിമവാനിൽ താമസിച്ചു.

പുനരബ്ദദ്വയം ചാന്യത്പരമേഷ്ഠീ വൃഷാകപിഃ

വീണ്ടും രണ്ടു വർഷം പരമേശ്വരനായ വൃഷാകപി സഞ്ചരിച്ചു.

കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ ദ്വാദശേഽബ്ദേ ധരാധരേ

അൽപ്പസമയത്തിന് ശേഷം, പന്ത്രണ്ടാം വർഷത്തിൽ, ആ പർവ്വതത്തിൽ,

ഗങ്ഗായാം ദേവദേവേശോ യാവന്മജ്ജതി ഭാമിനി

ഭാവിനി, ദേവദേവന്റെ രാജാവ് ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്തിരിക്കുമ്പോൾ,

കപാലമോചനം നാമ തതസ്തീര്ഥമനുത്തമമ് 97.

അപ്പോൾ ആ തിരുത്തം കപാലമോചനമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുകയും അത്യുത്തമമായ പുണ്യസ്ഥലമായി മാറുകയും ചെയ്തു.

ഗത്വാ ഹരിഹരക്ഷേത്രം സ്നാത്വാ ദേവാങ്ഗദേ തഥാ

ഹരിയും ഹരനും വസിക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലത്ത് ചെന്നു ദൈവികമായ തീരത്ത് സ്നാനം ചെയ്തു.

തത്ര സ്നാത്വാ തഥാ നത്വാ ത്രിജലേശ്വരസംജ്ഞിതമ്

അവിടെ സ്നാനം കഴിച്ച്, ത്രിജലേശ്വരമെന്ന പേരിലുള്ള സ്ഥലത്ത് വന്ദനം നടത്തി.