ദേവാ ഊചുഃ । അയമായാതി ദൈത്യേന്ദ്രോ രുരുര്ഭീമപരാക്രമഃ । ഏതസ്യ ഭീതാന് രക്ഷസ്വ ത്വം ദേവാന് പരമേശ്വരി ।। ൯൫.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: "ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള ദൈത്യരാജാവ് രുരു വരുന്നു. പരമേശ്വരി, ഈ ഭയപ്പെട്ട ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കണമേ."
ഏവമുക്താ തദാ ദേവൈര്ദേവീ ഭീമപരാക്രമാ । ജഹാസ പരയാ പ്രീത്യാ ദേവാനാം പുരതഃ ശുഭാ ।। ൯൫.
അങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള ആ മനോഹര ദേവി, ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു.
തസ്യാ ഹസന്ത്യാ വക്ത്രാത് തു ബഹ്വ്യോ ദേവ്യോ വിനിര്യയുഃ । യാഭിര്വിശ്വമിദം വ്യാപ്തം വികൃതാഭിരനേകശഃ ।। ൯൫.
അവൾ ചിരിച്ചപ്പോൾ, അവളുടെ വായിൽ നിന്ന് അനേകം ദേവികൾ പുറത്ത് വന്നു; അവരാണ് ഭയങ്കരമായ പല രൂപങ്ങൾ എടുത്ത് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറച്ചിരിക്കുന്നത്.
പാശാങ്കുശധരാഃ സര്വാഃ സര്വാഃ പീനപയോധരാഃ । സര്വാഃ ശൂലധരാ ഭീമാഃ സര്വാശ്ചാപധരാഃ ശുഭാഃ ।। ൯൫.
അവരൊക്കെയും പാശവും അങ്കുശവും പിടിച്ചവരായിരുന്നു, എല്ലാവർക്കും പുഷ്ടമായ മുലകൾ, എല്ലാവരും കുന്തം പിടിച്ച ഭയാനകികൾ, എല്ലാവരും അമ്പുകൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ വില്ലാളികൾ.
താഃ സര്വാഃ കോടിശോ ദേവ്യസ്താം ദേവീം വേഷ്ട്യ സംസ്ഥിതാഃ । യുയുധുദര്നിവൈഃ സാര്ദ്ധം ബദ്ധതൂണാ മഹാബലാഃ । ക്ഷണേന ദാനവബലം തത്സര്വം നിഹതം തു തൈഃ ।। ൯൫.
ആ ദേവതകൾ കോടികൾക്കണക്കിന് ആ മഹാദേവിയെ ചുറ്റി ഉറപ്പോടെ നിന്നു. അവർ വലിയ ശക്തിയോടെ വില്ലുകളും അണിഞ്ഞ് അസുരസേനയോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു. ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആ ദേവികൾ അസുരസേനയെ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചു.
ദേവാശ്ച സര്വേ സംയത്താ യുയുധുര്ദാനവം ബലമ് । ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ വിശ്വേദേവാസ്തഥാശ്വിനൌ । സര്വേ ശസ്ത്രാണി സംഗൃഹ്യ യുയുധുര്ദാനവം ബലമ് ।। ൯൫.
എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ച് കൂടി അസുരസേനയോടു യുദ്ധം ചെയ്തു. ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, വിശ്വദേവന്മാർ, അശ്വിനീദേവന്മാർ—എല്ലാവരും ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത് അസുരസേനയോടു പോരാടിച്ചു.
കാലരാത്ര്യാ ബലം യച്ച യച്ച ദേവബലം മഹത് । തത്സര്വം ദാനവബലമനയദ് യമസാദനമ് ।। ൯൫.
കാലരാത്രിക്കും ദേവന്മാർക്കുമുള്ള വലിയ ശക്തി എല്ലാം ചേർന്ന് അസുരസേനയെ യമലോകത്തേക്കു തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
ഏക ഏവ മഹാദൈത്യോ രുരുസ്തസ്ഥൌ മഹാമൃധേ । സ ച മായാം മഹാരൌദ്രീം രൌരവീം വിസസര്ജ ഹ ।। ൯൫.
വലിയ യുദ്ധത്തിൽ ഒരു മഹാസുരൻ മാത്രം ശേഷിച്ചു—രുരു. അവൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു മായാജാലം അഴിച്ചു വിട്ടു.
സാ മായാ വവൃധേ ഭീമാ സര്വദേവപ്രമോഹിനീ । തയാ തു മോഹിതാ ദേവാഃ സദ്യോ നിദ്രാം തു ഭേജിരേ ।। ൯൫.
ആ മായാജാലം ഭയാനകമായും ദേവന്മാരെ മുഴുവനും കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നതായും വളർന്നു. അതിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ദേവന്മാർ ഉടൻ ഉറക്കത്തിലായി.
ദേവീ ച ത്രിശിഖേനാജൌ തം ദൈത്യം സമതാഡ്യത് । തയാ തു താഡിതാന്തസ്യ ദൈത്യസ്യ ശുഭലോചനേ । ചര്മമുണ്ഡേ ഉഭേ സമ്യക് പൃഥഗ്ഭൂതേ ബഭൂവതുഃ ।। ൯൫.
പക്ഷേ, ദേവി യുദ്ധഭൂമിയിൽ ത്രിശൂലത്തോടെ ആ അസുരനെ അടിച്ചു. അവളുടെ അടിയേറ്റ് ആ അസുരനിൽ നിന്ന് ചർമ്മയും മുന്ഡനും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു രൂപങ്ങൾ വേറിട്ടു പുറത്ത് വന്നു.
രുരോസ്തു ദാനവേന്ദ്രസ്യ ചര്മമുണ്ഡേ ക്ഷണാദ് യതഃ । അപഹൃത്യാഹരദ് ദേവീ ചാമുണ്ഡാ തേന സാഭവത് ।। ൯൫.
അസുരരാജാവായ രുരുവിൽ നിന്ന് ചർമ്മയും മുന്ഡനും ഉടനടി ഉദിച്ചു. ദേവി അവരെ കൈവശം വെച്ച് ചാമുണ്ഡാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
സര്വഭൂതമഹാരൌദ്രീ യാ ദേവീ പരമേശ്വരീ । സംഹാരിണീ തു യാ ചൈവ കാലരാത്രിഃ പ്രകീര്തിതാ ।। ൯൫.
സകലഭൂതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഭയങ്കരിയും പരമേശ്വരിയുമായ ദേവി, സംഹാരശക്തിയായ കാലരാത്രി, അവളാണ്.
തസ്യാ ഹ്യനുചരാ ദേവ്യോ യാ ഹ്യസംഖ്യാതകോടയഃ । താസ്താം ദേവീം മഹാഭാഗാം പരിവാര്യ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൯൫.
അവളുടെ അനവധി കോടിക്കണക്കിന് ദേവതാസുഹൃത്തുക്കൾ ആ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ദേവിയെ ചുറ്റി നിലകൊണ്ടു.
യാ ക്യാമാസുരവ്യഗ്രാസ്താസ്താം ദേവീം ബുഭുക്ഷിതാഃ । ബുഭുക്ഷിതാ വയം ദേവി ദേഹി നോ ഭോജനം ശുഭേ ।। ൯൫.
അസുരമാംസം ആഗ്രഹിച്ച വിശപ്പുള്ള ദേവതകൾ ദേവിയെ അഭ്യർത്ഥിച്ചു: 'ദേവി, ഞങ്ങൾ വിശക്കുന്നവരാണ്; ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം തരിക.'
ഏവമുക്താ തദാ ദേവീ ദധ്യൌ താസാം തു ഭോജനമ് । ന ചാധ്യഗച്ഛച്ച യദാ താസാം ഭോജനമന്തികാത് ।। ൯൫.
അങ്ങനെ ദേവി അവർക്കായി ഭക്ഷണം ചിന്തിച്ചു. പക്ഷേ, അടുത്ത് അവർക്കു കൊടുക്കാൻ യോജിച്ച ഭക്ഷണം അവൾക്ക് കണ്ടുകിട്ടിയില്ല.
തതോ ദധ്യൌ മഹാദേവം രുദ്രം പശുപതിം വിഭുമ് । സോഽപി ധ്യാനാത് സമുത്തസ്ഥൌ പരമാത്മാ ത്രിലോചനഃ ।। ൯൫.
അതിനുശേഷം ദേവി മഹാദേവനായ രുദ്രനെ, പശുപതിയായ സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാനെ, മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു. അവനും, ത്രിനയനനായ പരമാത്മാവും, ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ഉയിർത്തെത്തി.
ഉവാച ച ദ്രുതം ദേവീം കിം തേ കാര്യം വിവക്ഷിതമ് । ബ്രൂഹി ദേവി വരാരോഹേ യത് തേ മനസി വര്ത്തതേ ।। ൯൫.
അവൻ ദേവിയോട് വേഗത്തിൽ ചോദിച്ചു: 'നിനക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണ്? മനസ്സിൽ ഉള്ളത് പറയൂ, മനോഹരിയായ ദേവി.'
ദേവ്യുവാച । ഭക്ഷ്യാര്ഥമാസാം ദേവേശ കിഞ്ചിദ് ദാതുമിഹാര്ഹസി । ബലാത്കുര്വന്തി മാമേതാ ഭക്ഷാര്ഥിന്യോ മഹാബലാഃ । അന്യഥാ മാമപി ബലാദ് ഭക്ഷയിഷ്യന്തി മാം പ്രഭോ ।। ൯൫.
ദേവി പറഞ്ഞു: 'ദേവാദിദേവാ, ഇവർക്കായി ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും ഭക്ഷണം നൽകണം. ഇവർ വലിയ ശക്തിയോടെ എന്നോട് ഭക്ഷണം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇല്ലെങ്കിൽ, പ്രഭോ, ഇവർ എന്നെയും ബലാൽഭക്ഷണം ചെയ്യും.'
രുദ്ര ഉവാച । ഏതാസാം ശ്രൃണു ദേവേശി ഭക്ഷമേകം മയോദ്യതമ് । കഥ്യമാനം വരാരോഹേ കാലരാത്രി മഹാപ്രഭേ ।। ൯൫.
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവേശി, ഇവർക്കായി ഞാൻ ഒരുക്കിയ ഒരു ഭക്ഷ്യവിഷയം കേൾക്കൂ. മനോഹരിയായ കാലരാത്രി, ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.'
യാ സ്ത്രീ സഗര്ഭാ ദേവേശി അന്യസ്ത്രീപരിധാനകമ് । പരിധത്തേ സ്പൃശേച്ചാപി പുരുഷസ്യ വിശേഷതഃ ।। ൯൫.
ദേവേശി, ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ, അഥവാ അതു സ്പർശിച്ചാൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പുരുഷന്റെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാലോ സ്പർശിച്ചാലോ—
സ ഭാഗോഽസ്തു മഹാഭാഗേ കാസാഞ്ചിത് പൃഥിവീതലേ । അന്യാശ്ഛിദ്രേഷു ബാലാനി ഗൃഹീത്വാ തത്ര വൈ ബലിമ് । ലബ്ധ്വാ തിഷ്ഠന്തു സുപ്രീതാ അപി വര്ഷശതാന്യപി ।। ൯൫.
മഹാഭാഗ്യവതിയായ ദേവി, ഭൂമിയിൽ ചിലർക്കു ആ ഭാഗം ലഭിക്കട്ടെ. മറ്റുള്ളവർ വാതിൽക്കൽ കുട്ടികളെ പിടിച്ച് അവിടെ ബലി വാങ്ങി സന്തോഷത്തോടെ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിയട്ടെ.
അന്യാഃ സൂതിഗൃഹേ ഛിദ്രം ഗൃഹ്ണീയുസ്തത്ര പൂജിതാഃ । നിവസിഷ്യന്തി ദേവേശി തഥാന്യാ ജാതഹാരികാഃ ।। ൯൫.
മറ്റുള്ളവർക്കു സുതിഗൃഹത്തിൽ ചിറകുകൾ പിടിക്കാം; അവിടെ പൂജിക്കപ്പെട്ട് താമസിക്കാം. ചിലർ പുതുതായി ജനിച്ചവരെ പിടിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ വസിക്കട്ടെ, ദേവേശി.
ഗൃഹേ ക്ഷേത്രേ തഡാഗേഷു വാപ്യുദ്യാനേഷു ചൈവ ഹി । അന്യചിത്താ രുദന്ത്യോ യാഃ സ്ത്രിയസ്തിഷ്ഠന്തി നിത്യശഃ । താസാം ശരീരാണ്യാവിശ്യ കാശ്ചിത്തൃപ്തിമവാപ്സ്യഥ ।। ൯൫.
വീടുകളിലും വയലുകളിലും കുളങ്ങളിലും തടാകങ്ങളിലും തോട്ടങ്ങളിലും, മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നിൽ ആലോചിച്ച് കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ ചില ജീവികൾ കയറി തൃപ്തി നേടാറുണ്ട്.
ഏവമുക്ത്വാ തദാ ദേവീം സ്വയം രുദ്രഃ പ്രതാപവാന് । ദൃഷ്ട്വാ രുരും ച സബലമസുരേന്ദ്രം നിപാതിതമ് । സ്തുതിം ചകാര ഭഗവാന് സ്വയം ദേവസ്ത്രിലോചനഃ ।। ൯൫.
ഇങ്ങനെ ദേവിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, തേജസ്സോടെ താൻ തന്നെ രുദ്രൻ, രുരുവിനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ദേവൻ സ്വയം ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു.
രുദ്ര ഉവാച । ജയസ്വ ദേവി ചാമുണ്ഡേ ജയ ഭൂതാപഹാരിണി । ജയ സര്വഗതേ ദേവി കാലരാത്രി നമോഽസ്തു തേ ।। ൯൫.
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ജയിക്കണം ദേവി ചാമുണ്ഡേ, ജയിക്കണം ഭൂതങ്ങളെ അകറ്റുന്നവളേ, ജയിക്കണം എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദേവിയേ, കാലരാത്രിയേ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
വിശ്വമൂര്ത്തേ ശുഭേ ശുദ്ധേ വിരൂപാക്ഷി ത്രിലോചനേ । ഭീമരൂപേ ശിവേ വിദ്യേ മഹാമായേ മഹോദയേ ।। ൯൫.
സകലരൂപങ്ങളുള്ളവളേ, മംഗളമായവളേ, നിർമ്മലമായവളേ, വ്യത്യസ്തമായ കണ്ണുകളുള്ള മൂന്നു കണ്ണുള്ളവളേ, ഭയങ്കരമായ രൂപം ധരിച്ചവളേ, ശിവയേ, ജ്ഞാനമായവളേ, മഹാമായയായവളേ, മഹോന്നതിയായവളേ.
മനോജവേ ജയേ ജൃമ്ഭേ ഭീമാക്ഷി ക്ഷുഭിതക്ഷയേ । മഹാമാരി വിചിത്രാങ്ഗേ ഗേയനൃത്യപ്രിയേ ശുഭേ ।। ൯൫.
ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗമുള്ളവളേ, ജയിച്ചവളേ, വ്യാപകമായവളേ, ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളുള്ളവളേ, ഉന്മാദത്തോടെ നശിപ്പിക്കുന്നവളേ, മഹാമാരിയായവളേ, അത്ഭുതമായ രൂപമുള്ളവളേ, പാട്ടിനും നൃത്തത്തിനും ഇഷ്ടമുള്ള മംഗളദായിനിയായവളേ.
വികരാലേ മഹാകാലി കാലികേ പാപഹാരിണി । പാശഹസ്തേ ദണ്ഡഹസ്തേ ഭീമരൂപേ ഭയാനകേ ।। ൯൫.
ഭയാനകമായ രൂപം ധരിച്ച മഹാകാളിയേ, കാലികേ, പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നവളേ, പാശവും ദണ്ഡവും കൈവശമുള്ളവളേ, ഭയങ്കരമായ രൂപം ധരിച്ച ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളേ.
ചാമുണ്ഡേ ജ്വലമാനാസ്യേ തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രേ മഹാബലേ । ശവയാനസ്ഥിതേ ദേവി പ്രേതാസനഗതേ ശിവേ ।। ൯൫.
ചാമുണ്ഡേ, ജ്വലിക്കുന്ന വായുള്ളവളേ, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകൾ ഉള്ളവളേ, അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ളവളേ, ശവത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവിയേ, പ്രേതങ്ങളിൽ ഇടയിൽ വസിക്കുന്ന ശിവയേ.
ഭീമാക്ഷി ഭീഷണേ ദേവി സര്വഭൂതഭയംകരി । കരാലേ വികരാലേ ച മഹാകാലേ കരാലിനി । കാലീ കരാലീ വിക്രാന്താ കാലരാത്രി നമോഽസ്തു തേ ।। ൯൫.
ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളുള്ള ദേവിയേ, ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നവളേ, ഭയാനകമായവളേ, ഭയങ്കരമായവളേ, മഹാകാലമായവളേ, ഭയാനകമായവളേ, കാലിയേ, കരാളിയായവളേ, ശക്തിയുള്ളവളേ, കാലരാത്രിയേ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.