തത് തസ്യ ലോകപദ്മസ്യ വിസ്തരം സിദ്ധഭാഷിതമ് । വര്ണ്യമാനം വിഭാഗേന ക്രമശഃ ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൭൫.
ദ്വിജന്മാരേ, ആ ലോകപുഷ്പത്തിന്റെ വ്യാപ്തി സിദ്ധന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ, ക്രമമായി വിഭജിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
മഹാവര്ഷാണി ഖ്യാതാനി ചത്വാര്യത്ര ച സംസ്ഥിതാഃ । തത്ര പര്വതസംസ്ഥാനോ മേരുര്നാമ മഹാബലഃ ।। ൭൫.
അവിടെ നാലു മഹാവർഷങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അവയുടെ നടുവിൽ മഹാബലശാലിയായ മേരു എന്ന പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
നാനാവര്ണഃ സ പാര്ശ്വേഷു പൂര്വതഃ ശ്വേത ഉച്യതേ । പീതം ച ദക്ഷിണം തസ്യ ഭൃങ്ഗവര്ണം തു പശ്ചിമമ് ।। ൭൫.
അത് വിവിധ നിറങ്ങളുള്ളതാണു്; കിഴക്കേ ഭാഗം വെള്ളയാണു്, തെക്കേത് മഞ്ഞ, പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗം തേൻചിതപ്പോലെയുള്ള നിറം.
ഉത്തരം രക്തവര്ണം തു തസ്യ പാര്ശ്വം മഹാത്മനഃ । മേരുസ്തു ശോഭതേ ശുക്ലോ രാജവംശേ തു ധിഷ്ഠിതഃ ।। ൭൫.
ഉത്തരഭാഗം ചുവപ്പുനിറമാണ്. മേരു പർവ്വതം വെളുത്തും ദീപ്തിയോടെ രാജവംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തരുണാദിത്യസംകാശോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ । യോജനാനാം സഹസ്ത്രാണി ചതുരാശീതിരുച്ഛ്രിതഃ ।। ൭൫.
അത് ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെയും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിയെപ്പോലെയും പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജനയാണു്.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതഃ ഷോഡശൈവ തു । ശരാവസംസ്ഥിതത്വാച്ച ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ।। ൭൫.
അത് പതിനാറു യോജനയോളം താഴേക്ക് കയറിയിരിക്കുന്നു; വീതിയും പതിനാറു യോജനമാണ്. മുകളിലെ ഭാഗം തട്ടുപോലെയായി ഇരുപത്തിരണ്ടു യോജനവീതിയിലേക്കു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസ്താരസ്ത്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ । മണ്ഡലേന പ്രമാണേന വ്യസ്യമാനം തദിഷ്യതേ ।। ൭൫.
അതിന്റെയെല്ലാ വശങ്ങളിലും പരിസരം വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടിയാണ്; വൃത്താകൃതിയിലുള്ള അളവാണിത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
നവതിശ്ച സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം സമന്തതഃ । തതഃ ഷട്കാധികാനാം ച വ്യസ്യമാനം പ്രകീര്ത്തിതമ് । ചതുരസ്ത്രേണ മാനേന പരിണാഹഃ സമന്തതഃ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ ചുറ്റളവ് തൊണ്ണൂറായിരം യോജനയാണു്. ചതുരശ്രത്തിൽ അളക്കുമ്പോൾ, ഒറ്റ ചുറ്റളവ് തൊണ്ണൂറായിരത്താറായിരം യോജനയാണെന്നു പറയുന്നു.
സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ । സവനൈരാവൃതഃ സര്വോ ജാതരൂപമയൈഃ ശുഭൈഃ ।। ൭൫.
ആ മഹാദിവ്യമായ പർവ്വതം ദൈവീയ ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്. അതിന്റെ ചുറ്റും മുഴുവനും പൊന്നുപോലെയുള്ള മനോഹരമായ സമതലങ്ങൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തത്ര ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । ശൈലരാജേ പ്രമോദന്തേ തഥൈവാപ്സരസാം ഗണാഃ ।। ൭൫.
അവിടെ ദേവതകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, അപ്പസരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവരൊക്കെയും ആ പർവ്വതരാജാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
സ തു മേരുഃ പരിവൃതോ ഭവനൈര്ഭൂതഭാവനൈഃ । ചത്വാരോ യസ്യ ദേശാസ്തു നാനാപാര്ശ്വേഷു ധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൭൫.
ആ മേരു പർവ്വതം സകല ജീവികളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഭവനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ നാലു ദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രാശ്വോ ഭാരതശ്ചൈവ കേതുമാലശ്ച പശ്ചിമേ । ഉത്തരേ കുരവശ്ചൈവ കൃതപുണ്യപ്രതിശ്രയാഃ ।। ൭൫.
ഭദ്രാശ്വവും ഭാരതവും കിഴക്കേ ഭാഗത്തും, കേതുമാല പടിഞ്ഞാറും, ഉത്തരഭാഗത്ത് കുരുക്കൾ - സുകൃതഫലം നേടിയവർക്കുള്ള ആശ്രയങ്ങൾ - സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കര്ണികാ തസ്യ പദ്മസ്യ സമന്താത് പരിമണ്ഡലാ । യോജനാനാം സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ ।। ൭൫.
ആ പുഷ്പത്തിന്റെ കർണികാ മുഴുവനും വൃത്താകൃതിയിലാണ്; അതിന്റെ അളവ് ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങളാണ്.
തസ്യ കേസരജാലാനി നവഷട് ച പ്രകീര്ത്തിതാഃ । ചതുരശീതിരുത്സേധോ വിവരാന്തരഗോചരാഃ ।। ൭൫.
അതിൽ ഒമ്പതും ആറും ചേർന്നതായുള്ള കേശരജാലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലു യോജനമാണ്; അവ ഇടവഴികളിൽ കാണാം.
ത്രിംശച്ചാപി സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । തസ്യ കേസരജാലാനി വികീര്ണാനി സമന്തതഃ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ അളവ് മുപ്പതിനായിരം യോജനയാണു്; അതിന്റെ കേശരങ്ങൾ ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശതസാഹസ്ത്രമായാമമശീതിഃ പൃഥുലാനി ച । ചത്വാരി തത്ര പര്ണാനി യോജനാനാം ചതുര്ദശ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ നീളം ഒരു ലക്ഷം യോജനവും, വീതി എൺപതും ആണ്. അവിടെ നാലു ഇലകൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും പതിനാലു യോജനവീതിയിലാണ്.
തത്ര യാ സാ മയാ തുഭ്യം കര്ണികേത്യഭിവിശ്രുതാ । താം വര്ണ്യമാനാമേകാഗ്ര്യാത് സമാസേന നിബോധത । മണിപര്ണശതൈശ്ചിത്രാം നാനാവര്ണപ്രഭാസിതാമ് ।। ൭൫.
അവിടെ ഞാൻ നിനക്കു 'കർണിക' എന്ന പേരിൽ പറഞ്ഞതിനെ കുറിച്ച്, ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി മനസ്സോടെ പറയാം. അതു നൂറുകണക്കിന് രത്നപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വിവിധ നിറങ്ങളും പ്രകാശവും കൊണ്ട് ദീപ്തിയുള്ളതുമാണ്.
അനേകപര്ണനിചയം സൌവര്ണമരുണപ്രഭമ് । കാന്തം സഹസ്ത്രപര്വാണം സഹസ്ത്രോദരകന്ദരമ് । സഹസ്ത്രശതപത്രം ച വൃത്തമേകം നഗോത്തമമ് ।। ൭൫.
അതിനുള്ളിൽ അനവധി പൂക്കൾക്കൂട്ടങ്ങളുണ്ട്, പൊന്നും ചുവപ്പും നിറം ചേർന്ന മനോഹരമായത്, ആയിരം ഭാഗങ്ങളുള്ളത്, ആയിരം അകത്തളങ്ങളുള്ളത്, ആയിരം നൂറു പൂക്കളുള്ള, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഉന്നതമായ ഒരു പർവ്വതം.
മണിരത്നാര്പിതശ്വഭ്രൈര്മണിഭിശ്ചിത്രവേദികമ് । സുവര്ണമണിചിത്രാങ്ഗൈര്മണിചര്ചിതതോരണൈഃ ।। ൭൫.
അതിനുള്ള താഴ്വരകൾ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, രത്നങ്ങളാൽ ചാരുതയുള്ള വേദികളുമാണ്. അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നതും, കവാടങ്ങൾ രത്നതോരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
തത്ര ബ്രഹ്മസഭാ രമ്യാ ബ്രഹ്മര്ഷിജനസംകുലാ । നാമ്നാ മനോവ്രതീ നാമ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതാ ।। ൭൫.
അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനോഹരമായ സഭയുണ്ട്, ബ്രഹ്മർഷിമാരും മഹർഷിമാരും നിറഞ്ഞത്. 'മനോവ്രതി' എന്ന പേരിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായതാണ്.
തത്രേശാനസ്യ ദേവസ്യ സഹസ്ത്രാദിത്യവര്ചസഃ । മഹാവിമാനസംസ്ഥസ്യ മഹിമാ വര്ത്തതേ സദാ ।। ൭൫.
അവിടെ ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലുള്ള ഇശാനദേവന്റെ മഹത്വം, മഹാവിമാനത്തിൽ വസിക്കുന്നതായും, എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു.
തത്ര സര്വേ ദേവഗണാശ്ചതുര്വക്ത്രം സ്വയം പ്രഭുമ് । ഇഷ്ട്വാ പൂജ്യനമസ്കാരൈരര്ചനീയമുപസ്ഥിതാഃ ।। ൭൫.
അവിടെ എല്ലാ ദേവതകളും നാലു മുഖമുള്ള പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവിനെ നേരിട്ട് എത്തി, അർപ്പണങ്ങൾ, പൂജ, നമസ്കാരം എന്നിവയാൽ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു.
യൈസ്തദാ ദിഹസംകല്പൈര്ബ്രഹ്മചര്യം മഹാത്മഭിഃ । ചീര്ണം ചാരുമനോഭിശ്ച സദാചാരപഥി സ്ഥിതൈഃ ।। ൭൫.
അവിടെയുള്ള മഹാത്മാക്കളായവർ, ദൈവദിനങ്ങളുടെ അളവിൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, സദാചാരപഥത്തിൽ നിലകൊണ്ടു ബ്രഹ്മചര്യം ആചരിച്ചു.
സമ്യഗിഷ്ട്വാ ച ഭുക്ത്വാ ച പിതൃദേവാര്ചനേ രതാഃ । ഗൃഹാശ്രമപരാസ്തത്ര വിനീതാ അതിഥിപ്രിയാഃ ।। ൭൫.
ശുദ്ധമായ പൂർവ്വകർമങ്ങൾ ചെയ്തു, അർപ്പണങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, പിതൃദേവതാരാധനയിൽ ലീനരായി, അവർ ഗൃഹസ്ഥർ, വിനീതരും അതിഥികളെ സ്നേഹിക്കുന്നവരുമാണ്.
ഗൃഹിണഃ ശുക്ലകര്മസ്ഥാ വിരക്താഃ കാരണാത്മകാഃ । യമൈര്നിയമദാനൈശ്ച ദൃഢനിര്ദഗ്ധകില്ബിഷാഃ ।। ൭൫.
അവർ ഗൃഹസ്ഥർ, ശുദ്ധകർമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവർ, വേരുപെട്ട മനസ്സുള്ളവർ, യമനിയമങ്ങൾ പാലിച്ച്, ദാനം നൽകി, പാപങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ദഹിപ്പിച്ചവരാണ്.
തേഷാം നിവസനം ശുക്ലബ്രഹ്മലോകമനിന്ദിതമ് । ഉപര്യുപരി സര്വാസാം ഗതീനാം പരമാ ഗതിഃ । ചതുര്ദശസഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം തു കീര്ത്തിതമ് ।। ൭൫.
അവരുടെ വാസസ്ഥലം ശുദ്ധവും നിന്ദാരഹിതവുമായ ബ്രഹ്മലോകമാണ്, എല്ലാ ഗതികളിലും ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം. അതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം പതിനാലായിരം യോജനങ്ങളാണ്.
തതോര്ദ്ധരുചിരേ കൃഷ്ണേ തരുണാദിത്യവര്ചസി । മഹാഗിരൌ തതോ രമ്യേ രത്നധാതുവിചിത്രിതേ ।। ൭൫.
അതിനുമുകളിൽ, കറുത്തും, പുതുവയസ്സുള്ള സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലും ദീപ്തിയുള്ള മനോഹരമായ പർവ്വതത്തിൽ, രത്നധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മറ്റൊരു മനോഹരമായ പർവ്വതം ഉണ്ട്.
നൈകരത്നസമാവാസേ മണിതോരണമന്ദിരേ । മേരോഃ സര്വേഷു പാര്ശ്വേഷു സമന്താത് പരിമണ്ഡലേ ।। ൭൫.
അവിടെ പലവിധ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വീടുകളും, രത്നതോരണങ്ങളുള്ള മന്ദിരങ്ങളും, മേറു പർവ്വതത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും ചുറ്റും പരിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
ത്രിംശദ്യോജനസാഹസ്ത്രം ചക്രപാടോ നഗോത്തമഃ । ജാരുധിശ്ചൈവ ശൈലേന്ദ്ര ഇത്യേതേ ഉത്തരാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൭൫.
അവിടെയുണ്ട് 'ചക്രപാട' എന്ന ഉന്നതപർവ്വതം, അതിന്റെ ചുറ്റളവ് മുപ്പതിനായിരം യോജനമാണ്. 'ജാരുധി' എന്ന മറ്റൊരു പർവ്വതാധിപനും അവിടെ ഉണ്ട്. ഇവയെല്ലാം വടക്കേ പർവ്വതങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏതേഷാം ശൈലമുഖ്യാനാമുത്തരേഷു യഥാക്രമഃ । സ്ഥലീരന്തരദ്രോണ്യശ്ച സരാംസി ച നിബോധത ।। ൭൫.
ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വടക്കേ പർവ്വതങ്ങളിൽ ഓരോന്നിലും സ്ഥലികളും അകത്തളങ്ങളും തടാകങ്ങളും ക്രമമായി കേൾക്കൂ.