പരിമണ്ഡലസ്തയോര്മധ്യേ മേരുഃ കനകപര്വതഃ । ചതുര്വര്ണഃ സസൌവര്ണശ്ചതുരസ്ത്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ ।। ൭൫.
ഈ രണ്ടിനും ഇടയിൽ സ്വർണ്ണപർവതമായ മേരു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അത് വൃത്താകൃതിയിലും നാലു വർണ്ണങ്ങളിലുമുള്ളതും സ്വർണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്നതും നാലു വശങ്ങളുമുള്ളതും ഉയർന്നതുമാണ്.
അവ്യക്താ ധാതവഃ സര്വേ സമുത്പന്നാ ജലാദയഃ । അവ്യക്താത് പൃഥിവീപദ്മം മേരുസ്തസ്യ ച കര്ണികാ ।। ൭൫.
അവ്യക്തമായ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും, വെള്ളം മുതലായവയും ഉദിച്ചുവന്നു. അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയുടെ താമര പിറന്നു, അതിന്റെ മധ്യഭാഗം മേരുവാണ്.
ചതുഷ്പത്രം സമുത്പന്നം വ്യക്തം പഞ്ചഗുണം മഹത് । തതഃ സര്വാഃ സമുദ്ഭൂതാ വിതതാ ഹി പ്രവൃത്തയഃ ।। ൭൫.
നാലു ദളങ്ങളുള്ള, വ്യക്തമായ, അഞ്ചു ഗുണങ്ങളുള്ള മഹത്തായ താമര പിറന്നു. അതിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിയുടെ എല്ലാ പ്രവാഹങ്ങളും വ്യാപിച്ചു.
അനേകകല്പജീവദ്ഭിഃ പുരുഷൈഃ പുണ്യകാരിഭിഃ । കൃതാത്മഭിര്മഹാത്മഭിഃ പ്രാപ്യതേ പുരുഷോത്തമഃ ।। ൭൫.
അനേകം കല്പങ്ങളിൽ ജീവിച്ചുള്ള, പുണ്യകർമങ്ങൾ ചെയ്ത, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന മഹാത്മാക്കളായ ജീവികൾക്ക് പരമപുരുഷനെ പ്രാപിക്കാൻ സാധിക്കും.
മഹായോഗീ മഹാദേവോ ജഗദ്ധ്യേയോ ജനാര്ദനഃ । സര്വലോകഗതോഽനന്തോ വ്യാപകോ മൂര്ത്തിരവ്യയഃ ।। ൭൫.
മഹായോഗിയും മഹാദേവനും ലോകം ധ്യാനിക്കേണ്ടവനും ആയ ജനാർദ്ദനൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, അനന്തനും, പരിപൂർണ്ണവ്യാപനശേഷിയുള്ളവനും, അവിനാശിയായ രൂപമുള്ളവനുമാണ്.
ന തസ്യ പ്രാകൃതാ മൂര്തിര്മാംസമേദോഽസ്ഥിസംഭവാ । യോഗിത്വാച്ചേശ്വരത്വാച്ച സത്ത്വരൂപധരോ വിഭുഃ ।। ൭൫.
അവന്റെ രൂപം സാധാരണ ദേഹമല്ല, മാംസം, കൊഴുപ്പ്, അസ്ഥി എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ളതുമല്ല. യോഗശക്തിയാൽ, ഈശ്വരത്വത്താൽ, പരമശക്തിയാൽ സത്ത്വസ്വഭാവമുള്ള രൂപം അവൻ ധരിക്കുന്നു.
തന്നിമിത്തം സമുത്പന്നം ലോകേ പദ്മം സനാതനമ് । കല്പശേഷസ്യ തസ്യാദൌ കാലസ്യ ഗതിരീദൃശീ ।। ൭൫.
അവന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കായി ലോകത്ത് ശാശ്വതമായ താമര ഉദിച്ചുവന്നു. കല്പത്തിന്റെ ശേഷിക്കാലം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ സമയത്തിന്റെ ഗതി ഇങ്ങനെയാണ്.
തസ്മിന് പദ്മേ സമുത്പന്നോ ദേവദേവശ്ചതുര്മുഖഃ । പ്രജാപതിപതിര്ദേവ ഈശാനോ ജഗതഃ പ്രഭുഃ ।। ൭൫.
ആ താമരയിൽ ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ, നാലുമുഖൻ, പ്രജാപതികളുടെ അധിപൻ, ഈശാനൻ, ലോകത്തിന്റെ പ്രഭു എന്ന ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു.
തസ്യ ബീജനിസര്ഗം ഹി പുഷ്കരസ്യ യഥാര്ഥവത് । കൃത്സ്നം പ്രജാനിസര്ഗേണ വിസ്തരേണൈവ വര്ണ്യതേ ।। ൭൫.
അന്നേ പുഷ്കരത്തിന്റെ വിത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും, അതോടൊപ്പം സകല ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയും, യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചപോലെ വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തദമ്ബു വൈഷ്ണവഃ കായോ യതോ രത്നവിഭൂഷിതഃ । പദ്മാകാരാ സമുത്പന്നാ പൃഥിവീ സവനദ്രുമാ ।। ൭൫.
അവിടെ ആ വെള്ളം വിഷ്ണുവിന്റെ ദേഹമായി, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതായി മാറി. അതിൽ നിന്ന് കാടുകളും മരങ്ങളും നിറഞ്ഞ, പുഷ്പംപോലെയുള്ള ഭൂമി ഉദിച്ചു.
തത് തസ്യ ലോകപദ്മസ്യ വിസ്തരം സിദ്ധഭാഷിതമ് । വര്ണ്യമാനം വിഭാഗേന ക്രമശഃ ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൭൫.
ദ്വിജന്മാരേ, ആ ലോകപുഷ്പത്തിന്റെ വ്യാപ്തി സിദ്ധന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ, ക്രമമായി വിഭജിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
മഹാവര്ഷാണി ഖ്യാതാനി ചത്വാര്യത്ര ച സംസ്ഥിതാഃ । തത്ര പര്വതസംസ്ഥാനോ മേരുര്നാമ മഹാബലഃ ।। ൭൫.
അവിടെ നാലു മഹാവർഷങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അവയുടെ നടുവിൽ മഹാബലശാലിയായ മേരു എന്ന പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
നാനാവര്ണഃ സ പാര്ശ്വേഷു പൂര്വതഃ ശ്വേത ഉച്യതേ । പീതം ച ദക്ഷിണം തസ്യ ഭൃങ്ഗവര്ണം തു പശ്ചിമമ് ।। ൭൫.
അത് വിവിധ നിറങ്ങളുള്ളതാണു്; കിഴക്കേ ഭാഗം വെള്ളയാണു്, തെക്കേത് മഞ്ഞ, പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗം തേൻചിതപ്പോലെയുള്ള നിറം.
ഉത്തരം രക്തവര്ണം തു തസ്യ പാര്ശ്വം മഹാത്മനഃ । മേരുസ്തു ശോഭതേ ശുക്ലോ രാജവംശേ തു ധിഷ്ഠിതഃ ।। ൭൫.
ഉത്തരഭാഗം ചുവപ്പുനിറമാണ്. മേരു പർവ്വതം വെളുത്തും ദീപ്തിയോടെ രാജവംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തരുണാദിത്യസംകാശോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ । യോജനാനാം സഹസ്ത്രാണി ചതുരാശീതിരുച്ഛ്രിതഃ ।। ൭൫.
അത് ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെയും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിയെപ്പോലെയും പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജനയാണു്.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതഃ ഷോഡശൈവ തു । ശരാവസംസ്ഥിതത്വാച്ച ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ।। ൭൫.
അത് പതിനാറു യോജനയോളം താഴേക്ക് കയറിയിരിക്കുന്നു; വീതിയും പതിനാറു യോജനമാണ്. മുകളിലെ ഭാഗം തട്ടുപോലെയായി ഇരുപത്തിരണ്ടു യോജനവീതിയിലേക്കു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസ്താരസ്ത്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ । മണ്ഡലേന പ്രമാണേന വ്യസ്യമാനം തദിഷ്യതേ ।। ൭൫.
അതിന്റെയെല്ലാ വശങ്ങളിലും പരിസരം വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടിയാണ്; വൃത്താകൃതിയിലുള്ള അളവാണിത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
നവതിശ്ച സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം സമന്തതഃ । തതഃ ഷട്കാധികാനാം ച വ്യസ്യമാനം പ്രകീര്ത്തിതമ് । ചതുരസ്ത്രേണ മാനേന പരിണാഹഃ സമന്തതഃ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ ചുറ്റളവ് തൊണ്ണൂറായിരം യോജനയാണു്. ചതുരശ്രത്തിൽ അളക്കുമ്പോൾ, ഒറ്റ ചുറ്റളവ് തൊണ്ണൂറായിരത്താറായിരം യോജനയാണെന്നു പറയുന്നു.
സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ । സവനൈരാവൃതഃ സര്വോ ജാതരൂപമയൈഃ ശുഭൈഃ ।। ൭൫.
ആ മഹാദിവ്യമായ പർവ്വതം ദൈവീയ ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്. അതിന്റെ ചുറ്റും മുഴുവനും പൊന്നുപോലെയുള്ള മനോഹരമായ സമതലങ്ങൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തത്ര ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । ശൈലരാജേ പ്രമോദന്തേ തഥൈവാപ്സരസാം ഗണാഃ ।। ൭൫.
അവിടെ ദേവതകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, അപ്പസരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവരൊക്കെയും ആ പർവ്വതരാജാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
സ തു മേരുഃ പരിവൃതോ ഭവനൈര്ഭൂതഭാവനൈഃ । ചത്വാരോ യസ്യ ദേശാസ്തു നാനാപാര്ശ്വേഷു ധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൭൫.
ആ മേരു പർവ്വതം സകല ജീവികളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഭവനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ നാലു ദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രാശ്വോ ഭാരതശ്ചൈവ കേതുമാലശ്ച പശ്ചിമേ । ഉത്തരേ കുരവശ്ചൈവ കൃതപുണ്യപ്രതിശ്രയാഃ ।। ൭൫.
ഭദ്രാശ്വവും ഭാരതവും കിഴക്കേ ഭാഗത്തും, കേതുമാല പടിഞ്ഞാറും, ഉത്തരഭാഗത്ത് കുരുക്കൾ - സുകൃതഫലം നേടിയവർക്കുള്ള ആശ്രയങ്ങൾ - സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കര്ണികാ തസ്യ പദ്മസ്യ സമന്താത് പരിമണ്ഡലാ । യോജനാനാം സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ ।। ൭൫.
ആ പുഷ്പത്തിന്റെ കർണികാ മുഴുവനും വൃത്താകൃതിയിലാണ്; അതിന്റെ അളവ് ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങളാണ്.
തസ്യ കേസരജാലാനി നവഷട് ച പ്രകീര്ത്തിതാഃ । ചതുരശീതിരുത്സേധോ വിവരാന്തരഗോചരാഃ ।। ൭൫.
അതിൽ ഒമ്പതും ആറും ചേർന്നതായുള്ള കേശരജാലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലു യോജനമാണ്; അവ ഇടവഴികളിൽ കാണാം.
ത്രിംശച്ചാപി സഹസ്ത്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । തസ്യ കേസരജാലാനി വികീര്ണാനി സമന്തതഃ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ അളവ് മുപ്പതിനായിരം യോജനയാണു്; അതിന്റെ കേശരങ്ങൾ ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശതസാഹസ്ത്രമായാമമശീതിഃ പൃഥുലാനി ച । ചത്വാരി തത്ര പര്ണാനി യോജനാനാം ചതുര്ദശ ।। ൭൫.
അതിന്റെയൊറ്റ നീളം ഒരു ലക്ഷം യോജനവും, വീതി എൺപതും ആണ്. അവിടെ നാലു ഇലകൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും പതിനാലു യോജനവീതിയിലാണ്.
തത്ര യാ സാ മയാ തുഭ്യം കര്ണികേത്യഭിവിശ്രുതാ । താം വര്ണ്യമാനാമേകാഗ്ര്യാത് സമാസേന നിബോധത । മണിപര്ണശതൈശ്ചിത്രാം നാനാവര്ണപ്രഭാസിതാമ് ।। ൭൫.
അവിടെ ഞാൻ നിനക്കു 'കർണിക' എന്ന പേരിൽ പറഞ്ഞതിനെ കുറിച്ച്, ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി മനസ്സോടെ പറയാം. അതു നൂറുകണക്കിന് രത്നപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വിവിധ നിറങ്ങളും പ്രകാശവും കൊണ്ട് ദീപ്തിയുള്ളതുമാണ്.
അനേകപര്ണനിചയം സൌവര്ണമരുണപ്രഭമ് । കാന്തം സഹസ്ത്രപര്വാണം സഹസ്ത്രോദരകന്ദരമ് । സഹസ്ത്രശതപത്രം ച വൃത്തമേകം നഗോത്തമമ് ।। ൭൫.
അതിനുള്ളിൽ അനവധി പൂക്കൾക്കൂട്ടങ്ങളുണ്ട്, പൊന്നും ചുവപ്പും നിറം ചേർന്ന മനോഹരമായത്, ആയിരം ഭാഗങ്ങളുള്ളത്, ആയിരം അകത്തളങ്ങളുള്ളത്, ആയിരം നൂറു പൂക്കളുള്ള, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഉന്നതമായ ഒരു പർവ്വതം.
മണിരത്നാര്പിതശ്വഭ്രൈര്മണിഭിശ്ചിത്രവേദികമ് । സുവര്ണമണിചിത്രാങ്ഗൈര്മണിചര്ചിതതോരണൈഃ ।। ൭൫.
അതിനുള്ള താഴ്വരകൾ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, രത്നങ്ങളാൽ ചാരുതയുള്ള വേദികളുമാണ്. അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നതും, കവാടങ്ങൾ രത്നതോരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
തത്ര ബ്രഹ്മസഭാ രമ്യാ ബ്രഹ്മര്ഷിജനസംകുലാ । നാമ്നാ മനോവ്രതീ നാമ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതാ ।। ൭൫.
അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനോഹരമായ സഭയുണ്ട്, ബ്രഹ്മർഷിമാരും മഹർഷിമാരും നിറഞ്ഞത്. 'മനോവ്രതി' എന്ന പേരിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായതാണ്.