വരാഹപുരാണമ്

പദ്മാസനോ മേ ജനകഃ പ്രസിദ്ധ - ശ്ചൈതത് പ്രസൂതാവസകൃത്പുരാണൈഃ । സംബോധ്യതേ നാഥ ന മദ്വിധോഽപി വിദുര്ഭവന്തം തപസാ വിഹീനാഃ ।। ൭൩.

പത്മാസനനായവൻ എന്റെ പിതാവായി പ്രശസ്തനാണ്; പുരാതനന്മാരുടെ സ്രഷ്ടാവെന്നു പലപ്പോഴും പറയപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, നാഥാ, എനിക്കുപോലും നിന്നെ പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ കഴിയില്ല; തപസ്സില്ലാത്തവർക്ക് നിന്നെ ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല.

ബ്രഹ്മാദിഭിസ്തത്പ്രവരൈരബോധ്യം ത്വാം ദേവ മൂര്ഖാഃ സ്വമനന്തനത്യാ । പ്രബോധമിച്ഛന്തി ന തേഷു ബുദ്ധി - രുദാരകീര്ത്തിഷ്വപി വേദഹീനാഃ ।। ൭൩.

ദേവമേ, ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ള ജ്ഞാനികളെയും പോലും നീ അറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഭക്തിയില്ലാത്ത മന്ദബുദ്ധികൾക്ക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിലും, അവരിൽ ജ്ഞാനമോ വേദബോധമോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല, പ്രശസ്തിയുണ്ടെങ്കിലും.

ജന്മാന്തരൈര്വേദവിദാം വിവേക - ബുദ്ധിര്ഭവേന്നാഥ തവ പ്രസാദാത് । ത്വല്ലബ്ധലാഭസ്യ ന മാനുഷത്വം ന ദേവഗന്ധര്വഗതിഃ ശിവം സ്യാത് ।। ൭൩.

നാഥാ, വേദം അറിയുന്നവർക്കു ജന്മാന്തരങ്ങളിലൂടെ വിവേകബുദ്ധി നിന്റെ കൃപയാൽ ലഭിക്കുന്നു. നിന്നെ പ്രാപിച്ചവർക്കു മനുഷ്യജന്മമോ, ദേവഗന്ധർവന്മാരുടെ ഗതിയോ, മോക്ഷമോ ഉണ്ടാവില്ല.

ത്വം വിഷ്ണുരൂപോഽസി ഭവാന് സുസൂക്ഷ്മഃ സ്ഥൂലോഽസി ചേദം കൃതകൃത്യതായാഃ । സ്ഥൂലഃ സുസൂക്ഷ്മഃ സുലഭോഽസി ദേവ ത്വദ്വാഹ്യവൃത്ത്യാ നരകേ പതന്തി ।। ൭൩.

നീ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിൽ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മനാണ്; ഒരുപോലെ സ്ഥൂലനും, സകലകർമ്മഫലങ്ങളുടെ സാക്ഷാത്കാരവുമാണ്. ദൈവമേ, നീ സ്ഥൂലനും സൂക്ഷ്മനുമാണ്, എളുപ്പത്തിൽ പ്രാപ്യനുമാണ്; പക്ഷേ, നിന്നെ വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ നരകത്തിൽ വീഴും.

കിമുച്യതേ വാ ഭവതി സ്ഥിതേഽസ്മിന് ഖാത്മ്യേന്ദുവഹ്ന്യര്കമഹീമരുദ്ഭിഃ । തത്ത്വൈഃ സതോയൈഃ സമരൂപധാരി - ണ്യാത്മസ്വരൂപേ വിതതസ്വഭാവേ ।। ൭൩.

ഈ വിശ്വത്തിൽ, ആകാശം, ആത്മാവ്, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി, സൂര്യൻ, ഭൂമി, വായു എന്നിവയിൽ നീ നിലകൊള്ളുന്നു; അവയുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച്, നിന്റെ സ്വഭാവം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനേ, നിന്നെ കുറിച്ച് എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?

ഇതി സ്തുതിം മേ ഭഗവന്നനന്ത ജുഷസ്വ ഭക്തസ്യ വിശേഷതശ്ച । സൃഷ്ടിം സൃജസ്വേതി തവോദിതസ്യ സര്വജ്ഞതാം ദേഹി നമോഽസ്തു വിഷ്ണോ ।। ൭൩.

ഭഗവാനേ, എന്റെ ഈ സ്തുതിയും, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്തനായ എന്നിൽ നിന്നുള്ളതും, ദയവായി സ്വീകരിക്കണമേ. നീ കല്പിച്ച പ്രകാരം സൃഷ്ടിയെ സൃഷ്ടിക്കണമേ, എനിക്ക് സർവ്വജ്ഞതയും നൽകണമേ. വിഷ്ണുവേ, നമസ്കാരം.

ചതുര്മുഖോ യോ യദി കോടിവക്ത്രോ ഭവേന്നരഃ ക്വാപി വിശുദ്ധചേതാഃ । സ തേ ഗുണാനാമയുതൈരനേകൈ - ര്വദേത് തദാ ദേവവര പ്രസീദ ।। ൭൩.

നാലു മുഖങ്ങളോ, കോടി വായുകളോ, അത്യന്തം ശുദ്ധമായ മനസ്സോ ഉള്ളവൻ പോലും, ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നിന്റെ അനവധി ഗുണങ്ങൾ മുഴുവനും വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി കൃപചെയ്യണമേ.

സമാധിയുക്തസ്യ വിശുദ്ധബുദ്ധേ - സ്ത്വദ്ഭാവഭാവൈകമനോഽനുഗസ്യ । സദാ ഹൃദിസ്ഥോഽസി ഭവാന്നമസ്തേ ന സര്വഗസ്യാസ്തി പൃഥഗ്വ്യവസ്ഥാ ।। ൭൩.

നിന്റെ ഭാവത്തിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, സമാധിയിൽ ഇരിക്കുന്നവനും ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയുള്ളവനും ആയവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നീ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു. നമസ്കാരം. നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നിനും സ്വതന്ത്രമായ നിലയില്ല.

ഇതി പ്രകാശം കൃതമേതദീശ സ്തവം മയാ സര്വഗതം വിബുദ്ധ്വാ । സംസാരചക്രക്രമമാണയുക്ത്യാ ഭീതം പുനീഹ്യച്യുത കേവലത്വമ് ।। ൭൩.

പ്രഭുവേ, നീ സർവ്വവ്യാപിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ സ്തുതിയെ തുറന്നുപറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ ഭയപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എന്നെ, ഉചിതമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ, അച്യുതാ, ശുദ്ധീകരിച്ച് പരമമുക്തി നൽകണമേ.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഇതി സ്തുതസ്തദാ ദേവോ രുദ്രേണാമിതതേജസാ । ഉവാച വാക്യം സംതുഷ്ടോ മേഘഗമ്ഭീരനിഃസ്വനഃ ।। ൭൩.

ശ്രീവർാഹൻ പറഞ്ഞു: അപ്രമിതമായ തേജസ്സുള്ള രുദ്രൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ആ ദൈവം സന്തോഷത്തോടെ, മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

വിഷ്ണുരുവാച । വരം വരയ ഭദ്രം തേ ദേവ ദേവ ഉമാപതേ । ന ഭേദശ്ചാവയോര്ദേവ ഏകാവാവാമുഭാവപി ।। ൭൩.

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഉമാപതിയേ, ദേവതകളിൽ ദേവതയായോ, നീ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല; ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ഒരാളാണ്.

രുദ്ര ഉവാച । ബ്രഹ്മണാഽഹം നിയുക്തസ്തു പ്രജാഃ സൃജ ഇതി പ്രഭോ । തത്ര ജ്ഞാനം പ്രയച്ഛസ്വ ത്രിവിധം ഭൂതഭാവനമ് ।। ൭൩.

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭുവേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കാനാണ് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. അതിനായി, ഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ത്രിവിധ ജ്ഞാനം എനിക്ക് ദയവായി നൽകണമേ.

വിഷ്ണുരുവാച । സര്വജ്ഞസ്ത്വം ന സംദേഹോ ജ്ഞാനരാശിഃ സനാതനഃ । ദേവാനാം ച പരം പൂജ്യഃ സര്വദാ ത്വം ഭവിഷ്യസി ।। ൭൩.

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: നീ സർവ്വജ്ഞനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നീ ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയാണ്. ദേവന്മാരിൽ എപ്പോഴും നീ ഏറ്റവും വലിയ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനാകും.

ഏവമുക്തഃ പുനര്വാക്യമുവാചോമാപതിര്മുദാ । അന്യം ദേഹി വരം ദേവ പ്രസിദ്ധം സര്വജന്തുഷു ।। ൭൩.

ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം ഉമാപതി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ദേവാ, എല്ലാ ജീവികളിലും പ്രശസ്തമായ മറ്റൊരു വരം എനിക്ക് ദയവായി നൽകണമേ.

മൂര്തോ ഭൂത്വാ ഭവാനേവ മാമാരാധയ കേശവ । മാം വഹസ്വ ച ദേവേശ വരം മത്തോ ഗൃഹാണ ച । യേനാഹം സര്വദേവാനാം പൂജ്യാത് പൂജ്യതരോ ഭവേ ।। ൭൩.

കേശവാ, നീ ഒരു രൂപം ധരിച്ച് എന്നെ ആരാധിക്കണം; ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, എന്നെ ചുമക്കണം, എന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വരം സ്വീകരിക്കണം, അതിനാൽ ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും കൂടുതൽ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനാകട്ടെ.

വിഷ്ണുരുവാച । ദേവകാര്യാവതാരേഷു മാനുഷത്വമുപാഗതഃ । ത്വാമേവാരാധയിഷ്യാമി ത്വം ച മേ വരദോ ഭവ ।। ൭൩.

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ കാര്യമെന്നാൽ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച എന്റെ അവതാരങ്ങളിൽ ഞാൻ നിന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കും; നീയും എനിക്ക് വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനാകണം.

യത് ത്വയോക്തം വഹസ്വേതി ദേവദേവ ഉമാപതേ । സോഽഹം വഹാമി ത്വാം ദേവം മേഘോ ഭൂത്വാ ശതം സമാഃ ।। ൭൩.

ദേവതകളിൽ ദേവതയായ ഉമാപതിയേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ ഒരു മേഘമായി മാറി, നൂറു വർഷം നിന്നെ ചുമക്കാം.

ഏവമുക്ത്വാ ഹരിര്മേഘഃ സ്വയം ഭൂത്വാ മഹേശ്വരമ് । ഉജ്ജഹാര ജലാത് തസ്മാദ് വാക്യം ചേദമുവാച ഹ ।। ൭൩.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരി സ്വയം ഒരു മേഘമായി, മഹേശ്വരനെ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

യ ഏതേ ദശ ചൈകശ്ച പുരുഷാഃ പ്രാകൃതാഃ പ്രഭോ । തേ വൈരാജാ മഹീം യാതാ ആദിത്യാ ഇതി സംജ്ഞിതാഃ ।। ൭൩.

പ്രഭുവേ, ഈ പതിനൊന്ന് ആദിമപുരുഷന്മാർ, വൈരാജന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ, ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി, അവർ ആദിത്യന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

മദംശോ ദ്വാദശോ യസ്തു വിഷ്ണുനാമാ മഹീതലേ । അവതീര്ണോ ഭവന്തം തു ആരാധയതി ശംകര ।। ൭൩.

എന്റെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ഭാഗമായ, 'വിഷ്ണു' എന്ന പേരിലുള്ളവൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച്, ശംകരാ, നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.

ഏവമുക്ത്വാ സ്വകാദംശാത് സൃഷ്ട്വാദിത്യം ഘനം തഥാ । നാരായണഃ ശബ്ദവച്ച ന വിദ്മഃ ക്വ ലയം ഗതഃ ।। ൭൩.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, നാരായണൻ തന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ആദിത്യനെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ ശബ്ദം പോലെ, അവൻ എവിടെ പോയെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.

രുദ്ര ഉവാച । ഏവമേഷ ഹരിര്ദേവഃ സര്വഗഃ സര്വഭാവനഃ । വരദോഽഭൂത് പുരാ മഹ്യം തേനാഹം ദൈവതൈര്വരഃ ।। ൭൩.

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സർവ്വവ്യാപിയും സർവ്വസൃഷ്ടികർത്താവുമായ ഹരിയെന്ന ദൈവം, ഒരു കാലത്ത് എനിക്ക് ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായത്.

നാരായണാത് പരോ ദേവോ ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി । ഏതദ് രഹസ്യം വേദാനാം പുരാണാനാം ച സത്തമ । മയാ വഃ കീര്തിതം സര്വം യഥാ വിഷ്ണുരിഹേജ്യതേ ।। ൭൩.

നാരായണനേക്കാൾ വലിയ ദൈവം ഇല്ല, ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യില്ല. ഇതാണ് വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ഉള്ള രഹസ്യം, മഹർഷിയേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു മുഴുവനും പറഞ്ഞത്, എങ്ങനെയാണ് വിഷ്ണുവിനെ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത് എന്ന്.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । പുനസ്തേ ഋഷയഃ സര്വേ തം പപ്രച്ഛുഃ സനാതനമ് । രുദ്രം പുരാണപുരുഷം ശാശ്വതം ധ്രുവമവ്യയമ് । വിശ്വരൂപമജം ശംഭും ത്രിനേത്രം ശൂലപാണിനമ് ।। ൭൪.

ശ്രീ വരാഹൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ വീണ്ടും എല്ലാ ഋഷിമാരും ആ ശാശ്വതനായ, പൗരാണികനായ, മാറ്റമില്ലാത്ത, അക്ഷയനായ, സർവ്വരൂപനായ, ജനനമില്ലാത്ത, മംഗളസ്വരൂപനായ, മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ള, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ള രുദ്രനോടു ചോദിച്ചു.

ഋഷയ ഊചുഃ । ത്വം പരഃ സര്വദേവാനാമസ്മാകം ച സുരേശ്വര । പൃച്ഛാമ തേന ത്വാം പ്രശ്നമേകം തദ് വക്തുമര്ഹസി ।। ൭൪.

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനും ഞങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനുമായ ദേവദേവാ, അതിനാൽ ഞങ്ങൾ ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു; അതിന് ഉത്തരം പറയാൻ നീ യോഗ്യനാണ്.

ഭൂമിപ്രമാണസംസ്ഥാനം പര്വതാനാം ച വിസ്തരമ് । സമുദ്രാണാം നദീനാം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ ച വിസ്തരമ് । അസ്മാകം ബ്രൂഹി കൃപയാ ദേവദേവ ഉമാപതേ ।। ൭൪.

ദേവദേവാ, ഉമാപതേ, ദയയോടെ ഭൂമിയുടെ അളവും, പർവതങ്ങളുടെ വീതിയും, സമുദ്രങ്ങളും നദികളും ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും ഞങ്ങൾക്കു പറഞ്ഞുതരണമെന്നു ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

രുദ്ര ഉവാച । സര്വേഷ്വേവ പുരാണേഷു ഭൂര്ലോകഃ പരികീര്ത്യതേ । ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഭവാദീനാം വായവ്യേ ച സവിസ്തരമ് ।। ൭൪.

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ പുരാണങ്ങളിലും ഭൂമിയിലെ ലോകം വിശദമായി വിവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ച് വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഭവനും മറ്റും വസിക്കുന്ന പ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ.

ഇദാനീം ച പ്രവക്ഷ്യാമി സമാസാദ് വഃ ക്ഷമാന്തരമ് । തന്നിബോധത ധര്മജ്ഞാ ഗദതോ മമ സത്തമാഃ ।। ൭൪.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഭൂമിയുടെ പരിധി സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കാം; ധർമ്മം അറിയുന്ന ഉത്തമന്മാരെ, ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.