ഊചുര്മാം തേ ച മുനയോ ഭവിതാരോ ദ്വിജോത്തമാഃ । കലൌ ത്വദ്രൂപിണഃ സര്വേ ജടാമുകുടധാരിണഃ । സ്വേച്ഛയാ പ്രേതവേഷാശ്ച മിഥ്യാലിങ്ഗധരാഃ പ്രഭോ ।। ൭൧.
ആ മുനികൾ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'കലിയുഗത്തിൽ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരും നിന്റെ രൂപത്തിൽ, ജടയും മുകുടവും ധരിച്ച്, ഇഷ്ടംപോലെ പ്രേതവേഷം സ്വീകരിച്ച്, വ്യാജമായി സന്ന്യാസചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, പ്രഭോ.'
തേഷാമനുഗ്രഹാര്ഥായ കിംചിച്ഛാസ്ത്രം പ്രദീയതാമ് । യേനാസ്മദ്വംശജാഃ സര്വേ വര്തേയുഃ കലിപീഡിതാഃ ।। ൭൧.
'അവർക്കായി ഒരു ശാസ്ത്രം നൽകണം, അതിന്റെ സഹായത്തോടെ കലിയുഗത്തിൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന നമ്മുടെ സന്തതികൾ ശരിയായ വഴി പിന്തുടരാൻ കഴിയണം.'
ഏവമഭ്യര്ഥിതസ്തൈസ്തു പുരാഽഹം ദ്വിജസത്തമാഃ । വേദക്രിയാസമായുക്താം കൃതവാനസ്മി സംഹിതാമ് ।। ൭൧.
അങ്ങനെ അവർ昔 കാലത്ത് എന്നോട് അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, ഞാൻ വേദികർമ്മങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സംഹിത രചിച്ചു.
നിഃശ്വാസാഖ്യാം തതസ്തസ്യാം ലീനാ ബാഭ്രവ്യശാണ്ഡിലാഃ । അല്പാപരാധാച്ഛ്രുത്വൈവ ഗതാ ബൈഡാലികാ ഭവന് ।। ൭൧.
'നിഃശ്വാസ' എന്ന പേരിലുള്ള ആ സംഹിതയിൽ ബാഭ്രവ്യരും ശാണ്ഡിലരും ലയിച്ചു; ചെറിയ ഒരു പാപം മാത്രം ചെയ്ത ബൈഡാലികർ കേട്ടതുമാത്രത്തിൽ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.
മയൈവ മോഹിതാസ്തേ ഹി ഭവിഷ്യം ജാനതാ ദ്വിജാഃ । ലൌല്യാര്ഥിനസ്തു ശാസ്ത്രാണി കരിഷ്യന്തി കലൌ നരാഃ ।। ൭൧.
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കാനുള്ളത് അറിയാമായിരുന്നുകൊണ്ട്, ഞാൻ തന്നെ അവരെ മോഹിപ്പിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ; കലിയുഗത്തിൽ ലാഭം തേടുന്ന ആളുകൾ തങ്ങളുടേതായ ശാസ്ത്രങ്ങൾ രചിക്കും.
നിഃശ്വാസസംഹിതായാം ഹി ലക്ഷമാത്രം പ്രമാണതഃ । സൈവ പാശുപതീ ദീക്ഷാ യോഗഃ പാശുപതസ്ത്വിഹ ।। ൭൧.
നിഃശ്വാസസംഹിതയിൽ ഒരു ലക്ഷമാണ് അളവ്; അതാണ് പാശുപതദീക്ഷ, ഇവിടെ യോഗവും പാശുപതമാണ്.
ഏതസ്മാദ് വേദമാര്ഗാദ്ധി യദന്യദിഹ ജായതേ । തത് ക്ഷുദ്രകര്മ വിജ്ഞേയം രൌദ്രം ശൌചവിവര്ജിതമ് ।। ൭൧.
ഈ വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനെ ചെറുകാര്യവും ക്രൂരവും ശുദ്ധിയില്ലാത്തതുമായ കർമ്മം എന്ന് അറിയണം.
യേ രുദ്രമുപജീവന്തി കലൌ വൈഡാലികാ നരാഃ । ലൌല്യാര്ഥിനഃ സ്വശാസ്ത്രാണി കരിഷ്യന്തി കലൌ നരാഃ । ഉച്ഛുഷ്മരുദ്രാസ്തേ ജ്ഞേയാ നാഹം തേഷു വ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൭൧.
കലിയുഗത്തിൽ രുദ്രനെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ബൈഡാലികരും, ലാഭം തേടുന്നവരും തങ്ങളുടേതായ ശാസ്ത്രങ്ങൾ രചിക്കും; അവരെ ഉച്ചുഷ്മരുദ്രർ എന്ന് അറിയണം—ഞാൻ അവരിൽ ഇല്ല.
ഭൈരവേണ സ്വരൂപേണ ദേവകാര്യേ യദാ പുരാ । നര്തിതം തു മയാ സോഽയം സംബന്ധഃ ക്രൂരകര്മണാമ് ।। ൭൧.
പണ്ടു ഭൈരവസ്വരൂപത്തിൽ ദേവകാര്യത്തിനായി ഞാൻ നൃത്തം ചെയ്തിരുന്നു; അതാണ് ക്രൂരകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരുമായി ഉള്ള ബന്ധം.
ക്ഷയം നിനീഷതാ ദൈത്യാനട്ടഹാസോ മയാ കൃതഃ । യഃ പുരാ തത്ര യേ മഹ്യം പതിതാ അശ്രുബിന്ദവഃ । അസംഖ്യാതാസ്തു തേ രൌദ്രാ ഭവിതാരോ മഹീതലേ ।। ൭൧.
ദാനവരെ നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ഒരിക്കൽ വലിയ ചിരി ചിരിച്ചു; അപ്പോൾ എന്റെ കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾ ആയി വീണ അനേകം ക്രൂരന്മാർ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കും.
ഉച്ഛുഷ്മനിരതാ രൌദ്രാഃ സുരാമാംസപ്രിയാഃ സദാ । സ്ത്രീലോലാഃ പാപകര്മാണഃ സംഭൂതാ ഭൂതലേഷു തേ ।। ൭൧.
ഉച്ചുഷ്മാരിൽ ലയിച്ച, ക്രൂരസ്വഭാവമുള്ള, എപ്പോഴും മദ്യം മാംസം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന, സ്ത്രീകളോടു ആസക്തരായ, പാപകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരാണ് ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുന്നത്.
തേഷാം ഗൌതമശാപാദ്ധി ഭവിഷ്യന്ത്യന്വയേ ദ്വിജാഃ । തേഷാം മധ്യേ സദാചാരാ യേ തേ മച്ഛാസനേ രതാഃ ।। ൭൧.
ഗൗതമന്റെ ശാപം മൂലം, അവരിൽ ദ്വിജന്മാർ ജനിക്കും; അവരുടെ ഇടയിൽ നല്ല ആചാരമുള്ളവർ എന്റെ ഉപദേശത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവരായിരിക്കും.
സ്വര്ഗം ചൈവാപവര്ഗം ച ഇതി വൈ സംശയാത് പുരാ । വൈഡാലികാഽധോ യാസ്യന്തി മമ സംതതിദൂഷകാഃ ।। ൭൧.
സ്വർഗ്ഗത്തിലും മോക്ഷത്തിലും സംശയം കാണിക്കുന്നവരും എന്റെ വംശത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നവരും പൂച്ചകളുടെ ലോകത്തിലേക്ക് താഴെ വീഴും.
പ്രാഗ് ഗൌതമാഗ്നിനാ ദഗ്ധാഃ പുനര്മദ്വചനാദ് ദ്വിജാഃ । നരകം തു ഗമിഷ്യന്തി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ।। ൭൧.
മുന്പ് ഗൗതമന്റെ അഗ്നിയിൽ ഇവർ ദഹിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇപ്പോൾ എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഈ ദ്വിജന്മാർ നരകത്തിലേക്ക് പോകും—ഇതിൽ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.
രുദ്ര ഉവാച । ഏവം മയാ ബ്രഹ്മസുതാഃ പ്രോക്താ ജഗ്മുര്യഥാഗതമ് । ഗൌതമോഽപി സ്വകം ഗേഹം ജഗാമാശു പരംതപഃ ।। ൭൧.
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഞാൻ ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രന്മാരോട് പറഞ്ഞു; അവർ വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങി. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ഗൗതമനും തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വേഗത്തിൽ മടങ്ങി.
ഏതദ് വഃ കഥിതം വിപ്രാ മയാ ധര്മസ്യ ലക്ഷണമ് । ഏതസ്മാദ് വിപരീതോ യഃ സ പാഷണ്ഡരതോ ഭവേത് ।। ൭൧.
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു. ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ പാശണ്ഡത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । സര്വജ്ഞം സര്വകര്ത്താരം ഭവം രുദ്രം പുരാതനമ് । പ്രണമ്യ പ്രയതോഽഗസ്ത്യഃ പപ്രച്ഛ പരമേശ്വരമ് ।। ൭൨.
ശ്രീവർാഹൻ പറഞ്ഞു: സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വകർത്താവുമായ പുരാതനനായ ഭവൻ റുദ്രനെ ആദരവോടെ അഗസ്ത്യൻ സമീപിച്ചു, പരമേശ്വരനോട് ചോദിച്ചു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । ഭവാന് ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച ത്രയമേതത് ത്രയീ സ്മൃതാ । ദീപോഽഗ്നിര്ദോപസംയോഗൈഃ സര്വശാസ്ത്രേഷു സര്വതഃ ।। ൭൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഭവാനും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഈ മൂവരും ത്രയീവേദം എന്നപോലെ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ദീപം അഗ്നിയുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങൾ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു.
കസ്മിന് പ്രധാനോ ഭഗവാന് കാലേ കസ്മിന്നധോക്ഷജഃ । ബ്രഹ്മാ വാ ഏതദാചക്ഷ്വ മമ ദേവ ത്രിലോചന ।। ൭൨.
മൂന്ന് കണ്ണുള്ള ദേവാ, ഏത് കാലത്താണ് ഭാഗ്യശാലിയായവൻ പ്രധാനൻ? ഏത് സമയത്താണ് അതീതൻ? അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവോ? ദേവാ, ദയവായി ഇതെനിക്ക് പറയൂ.
രുദ്ര ഉവാച । വിഷ്ണുരേവ പരം ബ്രഹ്മ ത്രിഭേദമിഹ പഠ്യതേ । വേദസിദ്ധാന്തമാര്ഗേഷു തന്ന ജാനന്തി മോഹതാഃ ।। ൭൨.
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവാണ് പരബ്രഹ്മം, ഇവിടെ അതിനെ മൂന്നായി പറയപ്പെടുന്നു; വേദസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വഴിയിൽ ഭ്രമിച്ചവർ ഇതറിയുന്നില്ല.
വിശപ്രവേശനേ ധാതുസ്തത്ര ഷ്ണു പ്രത്യയാദനു । വിഷ്ണുര്യഃ സര്വദേവേഷു പരമാത്മാ സനാതനഃ ।। ൭൨.
'വിശ്' എന്ന മൂലത്തിൽ 'ഷ്ണു' എന്ന പ്രത്യയം ചേർത്ത്, വിഷ്ണു എന്നത് എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ശാശ്വതനായ പരമാത്മാവാണ്.
യോഽയം വിഷ്ണുസ്തു ദശധാ കീര്ത്യതേ ചൈകധാ ദ്വിജാഃ । സ ആദിത്യോ മഹാഭാഗ യോഗൈശ്വര്യസമന്വിതഃ ।। ൭൨.
ഈ വിഷ്ണുവിനെ പത്തുവിധമായും ഒരുവിധമായും പ്രശംസിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ; അവൻ മഹാഭാഗനായ ആദിത്യൻ, യോഗശക്തിയും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവൻ.
സ ദേവകാര്യാണി സദാ കുരുതേ പരമേശ്വരഃ । മനുഷ്യഭാവമാശ്രിത്യ സ മാം സ്തൌതി യുഗേ യുഗേ । ലോകമാര്ഗപ്രവൃത്ത്യര്ഥം ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ ।। ൭൨.
ആ പരമേശ്വരൻ ദൈവികകാര്യങ്ങൾ എപ്പോഴും ചെയ്യുന്നു, മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച്; ലോകമാർഗ്ഗം സ്ഥാപിക്കാനും ദൈവകാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാനും ഓരോ യുഗത്തിലും അവൻ എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.
അഹം ച വരദസ്തസ്യ ദ്വാപരേ ദ്വാപരേ ദ്വിജ । അഹം ച തം സദാ സ്തൌമി ശ്വേതദ്വീപേ കൃതേ യുഗേ ।। ൭൨.
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഞാൻ അവനു വരം നൽകുന്നവനാണ്, ദ്വിജന്മാരേ; കൃതയുഗത്തിൽ ശ്വേതദ്വീപിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
സൃഷ്ടികാലേ ചതുര്വക്ത്രം സ്തൌമി കാലോ ഭവാമി ച । ബ്രഹ്മാ ദേവാസുരാ സ്തൌതി മാം സദാ തു കൃതേ യുഗേ । ലിങ്ഗമൂര്തിം ച മാം ദേവാ യജന്തേ ഭോഗകാങ്ക്ഷിണഃ ।। ൭൨.
സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് ഞാൻ നാലുമുഖനേ സ്തുതിക്കുകയും കാലനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു; ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും കൃതയുഗത്തിൽ എപ്പോഴും എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദേവന്മാർ ലിംഗമൂർത്തിയായ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
സഹസ്ത്രശീര്ഷകം ദേവം മനസാ തു മുമുക്ഷവഃ । യജന്തേ യം സ വിശ്വാത്മാ ദേവോ നാരായണഃ സ്വയമ് ।। ൭൨.
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ മനസ്സിൽ ആയിരം തലകളുള്ള ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുന്നു; അവൻ സർവ്വാത്മാവായ ദേവനായ നാരായണനാണ്.
ബ്രഹ്മയജ്ഞേന യേ നിത്യം യജന്തേ ദ്വിജസത്തമാഃ । തേ ബ്രഹ്മാണം പ്രീണയന്തി വേദോ ബ്രഹ്മാ പ്രകീര്തിതഃ ।। ൭൨.
ബ്രഹ്മയജ്ഞം എപ്പോഴും ചെയ്യുന്ന ഉത്തമദ്വിജന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; വേദം ബ്രഹ്മാവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
നാരായണഃ ശിവോ വിഷ്ണുഃ ശംകര പുരുഷോത്തമഃ । ഏതൈസ്തു നാമഭിര്ബ്രഹ്മ പരം പ്രോക്തം സനാതനമ് । തം ച ചിന്താമയം യോഗം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ ।। ൭൨.
നാരായണൻ, ശിവൻ, വിഷ്ണു, ശംകരൻ, പുരുഷോത്തമൻ—ഈ പേരുകളിൽ പരമമായ ശാശ്വത ബ്രഹ്മം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ജ്ഞാനികൾ അതിനെ ചിന്താമയമായ യോഗം എന്ന് പറയുന്നു.
പശൂനാം ശമനം യജ്ഞേ ഹോമകര്മ ച യദ്ഭവേത് । തദോമിതി ച വിഖ്യാതം തത്രാഹം സംവ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൭൨.
യജ്ഞത്തിൽ മൃഗങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും ഹോമം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് 'ഓം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
കര്മവേദയുജാം വിപ്ര ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുര്മഹേശ്വരഃ । വയം ത്രയോഽപി മന്ത്രാദ്യാ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ।। ൭൨.
ബ്രാഹ്മണനേ, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും കർമ്മവേദവുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ മൂവരും മന്ത്രങ്ങളായും മറ്റും നിലകൊള്ളുന്നു—ഇതിൽ സംശയമൊന്നുമില്ല.