വരാഹപുരാണമ്

ദ്യാവാപൃഥിവ്യോരിദമന്തരം ഹി വ്യാപ്തം ശരീരേണ ദിശശ്ച സര്വാഃ । തമീഡ്യമീശം ജഗതാം പ്രസൂതിം ജനാര്ദനം തം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

ആകാശവും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള ഇടം അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ദിശകളും അതുപോലെ. ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായ, സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, ജനാർദ്ദനനായ ആ ഈശ്വരനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സുരാസുരാണാം ച ജയാജയായ യുഗേ യുഗേ യഃ സ്വശരീരമാദ്യമ് । സൃജത്യനാദിഃ പരമേശ്വരോ യ- സ്തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നാഥമ് ।। ൫.

ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ജയത്തിനും പരാജയത്തിനും വേണ്ടി, ഓരോ യുഗത്തിലും, ആദിയില്ലാത്ത പരമേശ്വരൻ തന്റെ ആദ്യത്തെ ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായ നാഥനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദധാര മായാമയമുഗ്രതേജാ ജയായ ചക്രം ത്വമലാംശുശുഭ്രമ് । ഗദാസിശാര്ങ്ഗാദിചതുര്ഭുജോഽയം തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

ഭയങ്കരമായ തേജസ്സും മായാമയമായ രൂപവും ഉള്ള നീ, ജയത്തിനായി കറുത്തിരിയുന്ന, കറുത്തിരിയുന്ന ചക്രം കൈവശം വഹിക്കുന്നു; ഈ നാലു കൈകളുള്ളവൻ ഗദ, ഖഡ്ഗം, ശാരംഗം എന്ന വില്ലും വഹിക്കുന്നു. ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

ക്വചിത് സഹസ്ത്രം ശിരസാം ദധാര ക്വചിന്മഹാപര്വതതുല്യകായമ് । ക്വചിത് സ ഏവ ത്രസരേണുതുല്യോ യസ്തം സദാ യജ്ഞനരം നമാമി ।। ൫.

ഒരിക്കൽ ആയിരം തലകൾ വഹിക്കുന്നവനായി, മറ്റൊരു സമയത്ത് മഹാപർവ്വതത്തോളം വലിയ ശരീരമുള്ളവനായി, വേറൊരു സമയത്ത് പൊടിക്കണികയോളം ചെറുതായും, ആ ശാശ്വതനായ യജ്ഞപുരുഷനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

ചതുര്മുഖോ യഃ സൃജതേ സമഗ്രം രഥാങ്ഗപാണിഃ പ്രതിപാലനായ । ക്ഷയായ കാലാനലസന്നിഭോ യ- സ്തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

നാലുമുഖങ്ങളോടെ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ചക്രം കൈവശം വച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, നാശത്തിനായി കാലാഗ്നിപോലെയുള്ളവനും, ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സംസാരചക്രക്രമണക്രിയായൈ യ ഇജ്യതേ സര്വഗതഃ പുരാണഃ । യോ യോഗിഭിര്ധ്യായതേ ചാപ്രമേയസ് തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

സംസാരചക്രത്തിന്റെ ചലനത്തിനായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്ന പുരാതനവനും, യോഗികൾ ധ്യാനിക്കുന്നതും അളക്കാൻ കഴിയാത്തവനും, ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സമ്യങ്മനസ്യര്പിതവാനഹം തേ യദാ സുദൃശ്യം സ്വതനൌ നു തത്ത്വമ് । ന ചാന്യദസ്തോതി മതിഃ സ്ഥിരാ മേ യതസ്തതോ മാവതു ശുദ്ധഭാവമ് ।। ൫.

എന്റെ മനസ്സു ഞാൻ നിനക്കു സമർപ്പിച്ചു; നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം വ്യക്തമായി കാണുമ്പോൾ, മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നു മനസ്സിൽ ഉറപ്പുണ്ട്. നീ എന്റെ ശുദ്ധമായ ഭക്തി കാത്തുസൂക്ഷിക്കണമേ.

ഇതീരിതസ്തസ്യ ഹുതാശനാര്ചിഃ - പ്രഖ്യം തു തേജഃ പുരതോ ബഭൂവ । തസ്മിന് സ രാജാ പ്രവിവേശ ബുദ്ധിം കൃത്വാ ലയം പ്രാപ്തവാന് യജ്ഞമൂര്തൌ ।। ൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലപോലെയുള്ള ഒരു പ്രകാശം അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി. അതിൽ രാജാവ് തന്റെ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ലയിച്ചു.

ധരണ്യുവാച । സ വസുഃ സംശയച്ഛേദം പ്രാപ്യ രൈഭ്യശ്ച സത്തമഃ । ഉഭൌ കിം ചക്രതുര്ദേവ ശ്രുത്വാ ചാങ്ഗിരസം വചഃ ।। ൬.

ഭൂമി ചോദിച്ചു: വസുവും ശ്രേഷ്ഠനായ റൈഭ്യനും സംശയങ്ങൾ നീക്കി, ആംഗിരസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഇരുവരും എന്ത് ചെയ്തു ദേവനേ?

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । സ വസുഃ സര്വധര്മജ്ഞഃ സ്വരാജ്യം പ്രതിപാലയന് । അയജദ് ബഹുഭിര്യജ്ഞൈര്മഹദ്ഭിര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ ।। ൬.

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: സർവ്വധർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്ന വസു തന്റെ രാജ്യം ഭരിച്ച്, ധാരാളം ദാനങ്ങളോടുകൂടിയ വലിയ യജ്ഞങ്ങൾ അനേകം നടത്തി.

കര്മകാണ്ഡേന ദേവേശം ഹരിം നാരായണം പ്രഭുമ് । തോഷയാമാസ രാജേന്ദ്രസ്തമഭേദേന ചിന്തയന് ।। ൬.

അവൻ, ഹരി നാരായണനിൽ ഭേദം ഇല്ലെന്നു ചിന്തിച്ച്, കര്‍മങ്ങൾകൊണ്ട് ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ പ്രഭുവിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.

തതഃ കാലേന മഹതാ തസ്യ രാജ്ഞോ മതിഃ കില । നിവൃത്തരാജ്യഭോഗസ്യ ദ്ന്ദ്വസ്യാന്തമുപേയുഷീ ।। ൬.

അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ രാജാവിന്റെ മനസ്സു രാജഭോഗങ്ങൾക്കു ശേഷം, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കു അവസാനം എത്തി.

തതഃ പുത്രം വിവസ്വന്തം ശ്രേഷ്ഠം ഭ്രാതൃശതസ്യ ഹ । അഭിഷിച്യ സ്വകേ രാജ്യേ തപോവനമുപാഗമത് ।। ൬.

പിന്നീട്, നൂറു സഹോദരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ തന്റെ മകനായ വിവസ്വത്തിനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി.

പുഷ്കരം നാമ തീര്ഥാനാം പ്രവരം യത്ര കേശവഃ । പുണ്ഡരീകാക്ഷനാമാ തു പൂജ്യതേ തത്പരായണൈഃ ।। ൬.

പുഷ്കരം എന്നതായുള്ള തീർത്ഥം, എല്ലാ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും പ്രധാനമായതും, അവിടെ കേശവൻ എന്ന പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ഭക്തരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

തത്ര ഗത്വാ സ രാജര്ഷിഃ കാശ്മീരാധിപതിര്വസുഃ । അതിതീവ്രേണ തപസാ സ്വശരീരമശോഷയത് ।। ൬.

അവിടെ കാശ്മീരിന്റെ രാജാവായ വസു എന്ന രാജർഷി ചെന്നു, അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ തന്റെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.

പുണ്ഡരീകാക്ഷപാരം തു സ്തവം ഭക്ത്യാ ജപന് ബുധഃ । ആരിരാധയിഷുര്ദേവം നാരായണമകല്മഷമ് । സ്തോത്രാന്തേ തല്ലയം പ്രാപ്തഃ സ രാജാ രാജസത്തമഃ ।। ൬.

ആ ജ്ഞാനിയായ രാജാവ് ഭക്തിയോടെ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉത്തമസ്തോത്രം ജപിച്ച്, പാപരഹിതനായ നാരായണനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; ആ സ്തോത്രം പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ, ആ മഹാരാജാവ് അവനിൽ ലയിച്ചു.

ധരണ്യുവാച । പുണ്ഡരീകാക്ഷപാരം തു സ്തോത്രം ദേവ കഥം സ്മൃതമ് । കീദൃശം തന്മമാചക്ഷ്വ പരമേശ്വര തത്ത്വതഃ ।। ൬.

ഭൂമി ചോദിച്ചു: ദേവാ, പുണ്ഡരീകാക്ഷനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉത്തമസ്തോത്രം എങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു? അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്? മഹാദേവാ, ദയവായി എനിക്ക് സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । നമസ്തേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ നമസ്തേ മധുസൂദന । നമസ്തേ സര്വലോകേശ നമസ്തേ തിഗ്മചക്രിണേ ।। ൬.

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: പുണ്ഡരീകാക്ഷാ, നിനക്ക് വന്ദനം; മധുസൂദനാ, നിനക്ക് വന്ദനം; എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിയായോനിനക്ക് വന്ദനം; ഉഗ്രമായ ചക്രം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.

വിശ്വമൂര്തിം മഹാബാഹും വരദം സര്വതേജസമ് । നമാമി പുണ്ഡരീകാക്ഷം വിദ്യാഽവിദ്യാത്മകം വിഭുമ് ।। ൬.

വിശ്വരൂപനും മഹാബാഹുവും വരദാനപ്രദനും എല്ലാറ്റിലും പ്രകാശമുള്ളവനും, ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ആയിരിക്കുന്ന vibhuവുമായ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

ആദിദേവം മഹാദേവം വേദവേദാങ്ഗപാരഗമ് । ഗമ്ഭീരം സര്വദേവാനാം നമാമി മധുസൂദനമ് ।। ൬.

ആദിദേവനും മഹാദേവനും വേദങ്ങളുടെയും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെയും പാരംഗതനും, ഗൗരവമുള്ളവനും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും അധിപതിയായ മധുസൂദനനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

വിശ്വമൂര്തിം മഹാമൂര്തിം വിദ്യാമൂര്തിം ത്രിമൂര്തികമ് । കവചം സര്വദേവാനാം നമസ്യേ വാരിജേക്ഷണമ് ।। ൬.

വിശ്വരൂപനും മഹാരൂപനും ജ്ഞാനരൂപനും മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ളവനും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും കാവലാളായ പദ്മനയനനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

സഹസ്ത്രശീര്ഷിണം ദേവം സഹസ്ത്രാക്ഷം മഹാഭുജമ് । ജഗത്സംവ്യാപ്യ തിഷ്ഠന്തം നമസ്യേ പരമേശ്വരമ് ।। ൬.

ആയിരം തലയും ആയിരം കണ്ണുകളും മഹാബാഹുവും ഉള്ള ദൈവത്തെ, സകല ലോകത്തും വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുന്ന പരമേശ്വരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

ശരണ്യം ശരണം ദേവം വിഷ്ണും ജിഷ്ണും സനാതനമ് । നീലമേഘപ്രതീകാശം നമസ്യേ ചക്രപാണിനമ് ।। ൬.

ശരണ്യനും ശരണം തന്നവനും ദേവനായ വിഷ്ണുവും ജയശാലിയും ശാശ്വതനുമായവനും, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള രൂപവും ചക്രം കൈവശമുള്ളവനുമായവനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

ശുദ്ധം സര്വഗതം നിത്യം വ്യോമരൂപം സനാതനമ് । ഭാവാഭാവവിനിര്മുക്തം മസ്യേ സര്വഗം ഹരിമ് ।। ൬.

ശുദ്ധനും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ശാശ്വതനുമായവനും ആകാശരൂപനുമായവനും ഭാവവും അഭാവവും അതിജീവിച്ചവനും ഹരിയെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

നാന്യത് കിംചിത് പ്രപശ്യാമി വ്യതിരിക്തം ത്വയാഽച്യുത । ത്വന്മയം ച പ്രപശ്യാമി സര്വമേതച്ചരാചരമ് ।। ൬.

അച്യുതാ, നിന്നെ ഒഴികെ വേറൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ഈ സകല ചലനസ്ഥിരങ്ങളിലുമെല്ലാം നിന്നെ തന്നെയാണ് ഞാൻ കാണുന്നത്.

ഏവം തു വദതസ്തസ്യ മൂര്ത്തിമാന് പുരുഷഃ കില । നിര്ഗത്യ ദേഹാന്നീലാഭോ ഘനചണ്ഡോ ഭയംകരഃ ।। ൬.

അവൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു രൂപമുള്ള പുരുഷൻ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു; കറുത്ത മേഘംപോലെ ഇരുണ്ടവനും ഉഗ്രനും ഭയാനകനും ആയിരുന്നു.

രക്താക്ഷോ ഹ്രസ്വകായസ്തു ദഗ്ധസ്ഥൂണാസമപ്രഭഃ । ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ കിം കരോമി നരാധിപ ।। ൬.

ചുവന്ന കണ്ണുകളും ചെറുതായ ശരീരവും ചുട്ടുനശിച്ച തൂണിനോടു സമാനമായ പ്രകാശവും ഉള്ളവൻ, കൈകൾകൂടിച്ചേർത്ത് നിന്നു: 'രാജാവേ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്നു പറയൂ' എന്നു ചോദിച്ചു.

രാജോവാച । കോഽസി കിം കാര്യമിഹ തേ കസ്മാദാഗതവാനസി । ഏതന്മേ കഥയ വ്യാധ ഏതദിച്ഛാമി വേദിതുമ് ।। ൬.

രാജാവ് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? ഇവിടെ നിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്താണ്? നീ എന്തുകൊണ്ട് വന്നത്? ഇതെല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ, വ്യാധാ, ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'

വ്യാധ ഉവാച । പൂര്വം കലിയുഗേ രാജന് രാജാ ത്വം ദക്ഷിണാപഥേ । പൂര്ണധര്മോദ്ഭവഃ ശ്രീമാഞ്ജനസ്ഥാനേ വിചക്ഷണഃ ।। ൬.

വ്യാധൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, മുമ്പ് കലിയുഗത്തിൽ, നീ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ജനിച്ച, പൂർണ്ണധർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള, മഹത്വവും ജ്ഞാനവും ഉള്ള, ജനസ്ഥാനത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഒരു രാജാവായിരുന്നു.'