തം ശ്രുത്വാ സ മുനിസ്തത്ര സാധു രാജന്നഥാബ്രവീത് । അസാധുരഥ വാ തിഷ്ഠ തസ്മാത് കുഷ്ഠിത്വമാഗതഃ ।। ൬൨.
അത് കേട്ട ശേഷം, ആ മുനി പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ നല്ലതായി ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയാവില്ലായിരുന്നു; അതിനാൽ തന്നെയാണ് കുഷ്ഠം നിന്നിൽ വന്നത്.'
ഏവമുക്തസ്തദാ രാജാ വേപമാനഃ കൃതാഞ്ജലിഃ । പപ്രച്ഛ സാധ്വഹം വിപ്ര കഥം വാഽസാധ്വഹം മുനേ । കഥം ച കുഷ്ഠം മേ ജാതമേതന്മേ വക്തുമര്ഹസി ।। ൬൨.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നടുങ്ങി കയ്യുകൂപ്പി രാജാവ് ചോദിച്ചു: 'മഹാനേ, ഞാൻ എങ്ങനെ നല്ലതും മോശവും ചെയ്തു? എങ്ങനെ ഈ കുഷ്ഠം എനിക്ക് സംഭവിച്ചു? ദയവായി എന്നോട് പറയണം.'
വസിഷ്ഠ ഉവാച । ഏതദ് ബ്രഹ്മോദ്ഭവം നാമ പദ്മം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് । ദൃഷ്ടമാത്രേണ ചാനേന ദൃഷ്ടാഃ സ്യുഃ സര്വദേവതാഃ । ഏതസ്മിന് ദൃശ്യതേ ചൈതത് ഷണ്മാസം ക്വാപി പാര്ഥിവ ।। ൬൨.
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഈ താമരം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്. ഇതു കണ്ടാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും കണ്ടതുപോലെയാണ്; രാജാവേ, ഇത് ആറുമാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഇവിടെ കാണാം.'
ഏതസ്മിന് ദൃഷ്ടമാത്രേ തു യോ ജലം വിശതേ നരഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പരം നിര്വാണമര്ഹതി ।। ൬൨.
ഇത് കണ്ട ശേഷം ആരെങ്കിലും വെള്ളത്തിൽ കയറിയാൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി പരമമുക്തി നേടും.
ബ്രഹ്മണഃ പ്രാഗവസ്ഥായാ മൂര്തിരപ്സു വ്യവസ്ഥിതാ । ഏതാം ദൃഷ്ട്വാ ജലേ മഗ്നഃ സംസാരാദ് വിപ്രമുച്യതേ ।। ൬൨.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പഴയ രൂപം വെള്ളത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതു കണ്ടും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയും ഒരാൾക്ക് ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഇമം ച ദൃഷ്ട്വാ തേ സൂതോ ജലേ മഗ്നോ നരോത്തമ । പ്രവിഷ്ടശ്ച പുനരിമം ഹര്തുമിച്ഛന്നരാധിപ । പ്രാപ്തവാനസി ദുര്ബുദ്ധേ കുഷ്ഠിത്വം പാപപൂരുഷ ।। ൬൨.
ഇത് കണ്ട ശേഷം, നിന്റെ സാരഥി വെള്ളത്തിൽ കയറി; നീയോ രാജാവേ, വീണ്ടും അതു എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ്, പാപബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നിനക്ക് കുഷ്ഠം വന്നത്.
ദൃഷ്ടമേതത് ത്വയാ യസ്മാത് ത്വം സാധ്വിതി തതഃ പ്രഭോ । മയോക്തോ മോഹമാപന്നസ്തേനാസാധുരിതീരിതഃ ।। ൬൨.
നീ ഇത് കണ്ടതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നീ നല്ലവനാണ്'; പക്ഷേ നീ മോഹത്തിൽപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ഞാൻ പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'നല്ലവനല്ല.'
ബ്രഹ്മപുത്രോ ഹ്യഹം ചേമം പശ്യാമി പരമേശ്വരമ് । അഹന്യഹനി ചാഗച്ഛംസ്തം പുനര്ദൃഷ്ടവാനസി ।। ൬൨.
ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്; ഈ പരമേശ്വരനെ ഞാൻ കാണുന്നു. ഞാൻ ദിവസേന ഇവിടെ വരുന്നു; നീയും വീണ്ടും അവനെ കണ്ടു.
ദേവാ അപി വദന്ത്യേതേ പദ്മം കാഞ്ചനമുത്തമമ് । മാനസേ ബ്രഹ്മപദ്മം തു ദൃഷ്ട്വാ ചാത്ര ഗതം ഹരിമ് । പ്രാപ്സ്യാമസ്തത് പരം ബ്രഹ്മ യദ് ഗത്വാ ന പുനര്ഭവേത് ।। ൬൨.
ദേവന്മാരും ഈ താമരയെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പൊന്നുതാമരയാണെന്ന് പറയുന്നു. മാനസസരസ്സിലെ ബ്രഹ്മതാമരയും അവിടെ ഹരിയും കാണുമ്പോൾ, നമുക്ക് ആ പരമബ്രഹ്മം ലഭിക്കും. അതിലെത്തിയാൽ പിന്നെ ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
ഇദം ച കാരണം ചാന്യത് കുഷ്ഠസ്യ ശ്രൃണു പാര്ഥിവ । ആദിത്യഃ പദ്മഗര്ഭേഽസ്മിന് സ്വയമേവ വ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൬൨.
രാജാവേ, കുഷ്ടരോഗത്തിന് മറ്റൊരു കാരണവും കേൾക്കൂ. ഈ താമരയുടെ ഉള്ളിലാണു സൂര്യൻ സ്വയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
തം ദൃഷ്ട്വാ തത്ത്വതോ ഭാവഃ പരമാത്മൈഷ ശാശ്വതഃ । ധാരയാമി ശിരസ്യേനം ലോകമധ്യേ വിഭൂഷണമ് ।। ൬൨.
അവനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടാൽ, ആ ശാശ്വതമായ പരമാത്മാവിനെ ഞാൻ ലോകത്ത് അലങ്കാരമായി തലയിൽ ധരിക്കുന്നു.
ഏവം തേ ജല്പതാ പാപമിദം ദേവേന ദര്ശിതമ് । ഇദാനീമിമമേവ ത്വമാരാധയ മഹാമതേ ।। ൬൨.
നീ പറയുമ്പോൾ ഈ പാപം ദേവൻ വെളിപ്പെടുത്തി. ഇപ്പോൾ നീ വലിയ ബുദ്ധിമാനായവനേ, അവനെ മാത്രം ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കൂ.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । ഏവമുക്ത്വാ വസിഷ്ഠസ്തു ഇമമേവ വ്രതം തദാ । ആദിത്യാരാധനം ദിവ്യമാരോഗ്യാഖ്യം ജഗാദ ഹ ।। ൬൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വസിഷ്ഠൻ അതേ വ്രതം, അതായത് ആരോഗ്യത്തിനായുള്ള ദൈവികമായ സൂര്യാരാധന, വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സോഽപി രാജാഽകരോച്ചേമം വ്രതം ഭക്തിസമന്വിതഃ । സിദ്ധിം ച പരമാം പ്രാപ്തോ വിരോഗശ്ചാഭവത് ക്ഷണാത് ।। ൬൨.
അവൻ രാജാവും ഈ വ്രതം ഭക്തിയോടെ അനുഷ്ഠിച്ചു. അതിനാൽ പരമസിദ്ധി ലഭിച്ചു, ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ രോഗം മാറി.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അഥാപരം മഹാരാജ പുത്രപ്രാപ്തിവ്രതം ശുഭമ് । കഥയാമി സമാസേന തന്മേ നിഗദതഃ ശ്രൃണു ।। ൬൩.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഇനി പുത്രലാഭത്തിനായുള്ള ശുഭമായ വ്രതം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയുന്നു. ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ചുകൊൾക.
മാസേ ഭാദ്രപദേ യാ തു കൃഷ്ണപക്ഷേ നരേശ്വര । അഷ്ടമ്യാമുപവാസേന പുത്രപ്രാപ്തിവ്രതം ഹി തത് ।। ൬൩.
ഭാദ്രപദമാസത്തിൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിദിവസം, രാജാവേ, ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ പുത്രലാഭത്തിനായുള്ള വ്രതം ആകുന്നു.
ഷഷ്ഠ്യാം ചൈവ തു സംകല്പ്യ സപ്തമ്യാമര്ചയേദ് ഹരിമ് । ദേവക്യുത്സങ്ഗഗം ദേവം മാതൃഭിഃ പരിവേഷ്ടിതമ് ।। ൬൩.
ആറ് ദിവസത്തിൽ സങ്കൽപ്പമെടുത്ത് ഏഴാം ദിവസം ദേവകിയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഹരിയെ മാതാക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി ആരാധിക്കണം.
പ്രഭാതേ വിമലേഽഷ്ടമ്യാമര്ചയേത് പ്രയതോ ഹരിമ് । പ്രാഗ്വിധാനേന ഗോവിന്ദമര്ചയിത്വാ വിധാനതഃ ।। ൬൩.
അഷ്ടമിദിവസം ശുദ്ധമായ പ്രഭാതത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കണം. നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിച്ചശേഷം, ആചാരപ്രകാരം ചെയ്യണം.
തതോ യവൈഃ കൃഷ്ണതിലൈഃ സഘൃതൈര്ഹോമയേദ് ദധി । ബ്രാഹ്മണാന് ഭോജയേദ് ഭക്ത്യാ യഥാശക്ത്യാ സദക്ഷിണാന് ।। ൬൩.
അതിനുശേഷം യവവും കറുത്ത എള്ളും നെയ്യും ചേർത്ത് തൈലം ചേർത്തതും തൈരും ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്തിയോടെ കഴിപ്പിക്കണം, കഴിവനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം.
തതഃ സ്വയം തു ഭുഞ്ജീത പ്രഥമം ബില്വമുത്തമമ് । പശ്ചാദ് യഥേഷ്ടം ഭുഞ്ജീത സ്നേഹൈഃ സര്വരസൈര്യുതമ് ।। ൬൩.
അതിനുശേഷം ആദ്യം ഏറ്റവും നല്ല ബില്വഫലം തിന്നണം. പിന്നെ ഇഷ്ടാനുസരിച്ച് എണ്ണയും വിവിധ രുചികളും ചേർത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കാം.
പ്രതിമാസമനേനൈവ വിധിനോപോഷ്യ മാനവഃ । കൃഷ്ണാഷ്ടമീമപുത്രോഽപി ലഭേത് പുത്രം ന സംശയഃ ।। ൬൩.
ഈ വിധത്തിൽ ഓരോ മാസവും ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, പുത്രനില്ലാത്തവനും കൃഷ്ണാഷ്ടമിദിവസം ഉപവസിച്ച് തീർച്ചയായും പുത്രനെ ലഭിക്കും.
ശ്രൂയതേ ച പുരാ രാജാ ശൂരസേനഃ പ്രതാപവാന് । സ ഹ്യപുത്രസ്തപസ്തേപേ ഹിമവത്പര്വതോത്തമേ ।। ൬൩.
പണ്ടൊരു കാലത്ത് ശക്തനായ രാജാവായ ശൂരസേനൻ പുത്രനില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ഹിമവാന്മലയിൽ കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു എന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്യൈവം കുര്വതോ ദേവോ വ്രതമേതജ്ജഗാദ ഹ । സോഽപ്യേതത് കൃതവാന് രാജാ പുത്രം ചൈവോപലബ്ധവാന് ।। ൬൩.
അവൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ ദേവൻ ഈ വ്രതം വെളിപ്പെടുത്തി. രാജാവും അതു അനുഷ്ഠിച്ച് പുത്രനെ ലഭിച്ചു.
വസുദേവം മഹാഭാഗമനേകക്രതുയാജിനമ് । തം ലബ്ധ്വാ സോഽപി രാജര്ഷിഃ പരം നിര്വാണമാപത്വാന് ।। ൬൩.
അവൻ അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ വസുദേവനെ പുത്രനായി ലഭിച്ചു. ആ രാജർഷിയും പരമമോക്ഷം നേടി.
ഏവം കൃഷ്ണാഷ്ടമീ രാജന് മയാ തേ പരികീര്തിതാ । സംവത്സരാന്തേ ദാതവ്യം കൃഷ്ണയുഗ്മം ദ്വിജാതയേ ।। ൬൩.
ഇങ്ങനെ രാജാവേ, ഞാൻ കൃഷ്ണാഷ്ടമിയുടെ വിധി വിശദമായി പറഞ്ഞു. സംവത്സരാവസാനത്തിൽ കറുത്ത രണ്ടു പശുക്കളെ ഒരു ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യണം.
ഏതത് പുത്രവ്രതം നാമ മയാ തേ പരികീര്തിതമ് । ഏതത് കൃത്വാ നരഃ പാപൈഃ സര്വൈരേവ പ്രമുച്യതേ ।। ൬൩.
പുത്രലാഭത്തിനായുള്ള ഈ വ്രതം ഞാൻ നിനക്കു വിശദീകരിച്ചു. ഇതു അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചിതനാകുന്നത്.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അഥാപരം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൌര്യവ്രതമനുത്തമമ് । യേന ഭീരോരപി മഹച്ഛൌര്യം ഭവതി തത്ക്ഷണാത് ।। ൬൪.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ പരമോന്നതമായ വീരവ്രതം വിശദീകരിക്കാം. ഇതു അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഭയക്കാർക്കും അതിവേഗം മഹത്തായ ധൈര്യം ലഭിക്കും.
മാസി ചാശ്വയുജേ ശുദ്ധാം നവമീം സമുപോഷയേത് । സപ്തമ്യാം കൃതസംകല്പഃ സ്ഥിത്വാഽഷ്ടമ്യാം നിരോദനഃ ।। ൬൪.
ആശ്വയുജം മാസത്തിൽ ശുദ്ധമായ നവമിയിൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം. ഏഴാം തീയതിയിൽ മനസ്സിൽ ഉറച്ച പ്രതിജ്ഞയോടെ, എട്ടാം തീയതിയിൽ ആത്മസംയമനം പാലിക്കണം.
നവമ്യാം പാരയേത് പിഷ്ടം പ്രഥമം ഭക്തിതോ നൃപ । ബ്രാഹ്മണാന് ഭോജയേദ് ഭക്ത്യാ ദേവീം ചൈവ തു പൂജയേത് । ദുര്ഗാം ദേവീം മഹാഭാഗാം മഹാമായാം മഹാപ്രഭാമ് ।। ൬൪.
നവമിയിൽ രാജാവ് ആദ്യം ഭക്തിയോടെ മാവുപൊടി സമർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരപൂർവ്വം അഹാരം നൽകണം. ദുർഗ്ഗാദേവിയെ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ മഹാമായയായ മഹാശക്തിയേയും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
ഏവം സംവത്സരം യാവദുപോഷ്യേതി വിധാനതഃ । വ്രതാന്തേ ഭോജയേദ് ധീമാന് യഥാശക്ത്യാ കുമാരികാഃ ।। ൬൪.
ഇങ്ങനെ ഒരു സംവത്സരം മുഴുവൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. വ്രതം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ധീരനായവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് കന്യകമാർക്ക് അഹാരം നൽകണം.