ഏതദ് വ്രതം പുരാ ചീര്ണം നലേന നൃപസത്തമ । ഋതുപര്ണസ്യ വിഷയേ വസതാ വ്രതചര്യയാ ।। ൬൧.
ഈ വ്രതം പുരാതനകാലത്ത് രാജാവായ നളൻ, ഋതുപർണ്ണന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കുമ്പോൾ, വ്രതം ആചരിച്ച് അനുഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു.
തഥാ രാജ്യച്യുതൈരന്യൈര്ബഹുഭിര്നൃപസത്തമൈഃ । പൌരാണികം വ്രതം ചൈവ സിദ്ധ്യര്ഥം നൃപസത്തമ ।। ൬൧.
അങ്ങനെ തന്നെ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട അനേകം മഹാരാജാക്കന്മാർക്കും വിജയത്തിനായി ഈ പുരാതന വ്രതം ആചരിച്ചിട്ടുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അഥാപരം മഹാരാജ വ്രതമാരോഗ്യസംജ്ഞിതമ് । കഥയാമി പരം പുണ്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് ।। ൬൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഇനി ഞാൻ ആരോഗ്യവ്രതം എന്ന മറ്റൊരു വ്രതം വിവരിക്കുന്നു. അത്യന്തം പുണ്യവും എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശം വരുത്തുന്നതുമാണ് ഇത്.
തസ്യൈവ മാഘമാസസ്യ സപ്തമ്യാം സമുപോഷിതഃ । പൂജയേദ് ഭാസ്കരം ദേവം വിഷ്ണുരൂപം സനാതനമ് ।। ൬൨.
ആ മാഘമാസത്തിലെ ഏഴാം ദിവസം ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഭാസ്കരദേവനായ വിശ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതരൂപം ആരാധിക്കണം.
ആദിത്യ ഭാസ്കര രവേ ഭാനോ സൂര്യ ദിവാകര । പ്രഭാകരേതി സംപൂജ്യ ഏവം സംപൂജ്യതേ രവിഃ ।। ൬൨.
ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, രവി, ഭാനു, സൂര്യൻ, ദിവാകരൻ, പ്രഭാകരൻ എന്നിങ്ങനെ ഈ നാമങ്ങൾ വിളിച്ച് സൂര്യനെ ആരാധിക്കണം.
ഷഷ്ഠ്യാം ചൈവ കൃതാഹാരഃ സപ്തമ്യാം ഭാനുമര്ചയേത് । അഷ്ടമ്യാം ചൈവ ഭുഞ്ജീത ഏഷ ഏവ വിധിക്രമഃ ।। ൬൨.
ആറാം ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഏഴാം ദിവസം ഭാനുവിനെ ആരാധിക്കണം. എട്ടാം ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കാം—ഇതാണ് ശരിയായ ക്രമം.
അനേന വത്സരം പൂര്ണം വിധിനാ യോഽര്ചയേദ് രവിമ് । തസ്യാരോഗ്യം ധനം ധാന്യമിഹ ജന്മമി ജായതേ । പരത്ര ച ശുഭം സ്ഥാനം യദ് ഗത്വാ ന നിവര്തതേ ।। ൬൨.
ഈ വിധത്തിൽ ഒരുവൻ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ സൂര്യനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവനു ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ ആരോഗ്യവും സമ്പത്തും ധാന്യവും ലഭിക്കും. മരിച്ചശേഷം തിരികെ വരാത്ത നല്ല സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
സാര്വഭൌമഃ പുരാ രാജാ അനരണ്യോ മഹാബലഃ । തേനായമര്ചിതോ ദേവോ വ്രതേനാനേന പാര്ഥിവ । തസ്യ തുഷ്ടോ വരം ദേവഃ പ്രാദാദാരോഗ്യമുത്തമമ് ।। ൬൨.
പണ്ടു സർവഭൗമനായ മഹാവീര്യശാലിയായ അനരണ്യൻ ഈ വ്രതം ആചരിച്ച് ഈ ദൈവത്തെ ആരാധിച്ചു. ദൈവം സന്തോഷിച്ച് അവനു ഉത്തമമായ ആരോഗ്യവരദാനം ചെയ്തു.
ഭദ്രാശ്വ ഉവാച । കിമസൌ രോഗവാന് രാജാ യേനാരോഗ്യമവാപ്തവാന് । സാര്വഭൌമസ്യ ച കഥം ബ്രഹ്മന് രോഗസ്യ സംഭവഃ ।। ൬൨.
ഭദ്രാശ്വൻ ചോദിച്ചു: ആ രാജാവിന് രോഗം ഉണ്ടായിരുന്നു കൊണ്ടാണോ ആരോഗ്യവരദാനം ലഭിച്ചത്? സർവഭൗമനു രോഗം ഉണ്ടാകാൻ എങ്ങനെ സാധിച്ചു, ബ്രാഹ്മണാ?
അഗസ്ത്യ ഉവാച । സ രാജാ സാര്വഭൌമോഽഭൂദ് യശസ്വീ ച സുരൂപവാന് । സ കദാചിന്നൃപശ്രേഷ്ഠോ നൃപശ്രേഷ്ഠ മഹാബലഃ ।।൬൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ആ രാജാവ് സർവഭൗമനും പ്രശസ്തനും സുന്ദരനും ആയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, മഹാരാജാവേ, ആ മഹാബലശാലി...
ഗതവാന് മാനസം ദിവ്യം സരോ ദേവഗണാന്വിതമ് । തത്രാപശ്യദ് ബൃഹദ് പദ്മം സരോമധ്യഗതം സിതമ് ।। ൬൨.
അവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മനസ്സിന്റെ ദിവ്യമായ തടാകത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ, ആ തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ വലിയ വെള്ളി താമരപ്പൂവ് അവൻ കണ്ടു.
തത്ര ചാങ്ഗുഷ്ഠമാത്രം തു സ്ഥിതം പുരുഷസത്തമമ് । രക്തവാസോഭിരാഛന്നം ദ്വിഭുജം തിഗ്മതേജസമ് ।। ൬൨.
അത് താമരയിൽ, വിരൽവലിപ്പുള്ള, ഇരട്ട കൈകളോടും ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ചും അതിവിശേഷമായ പ്രകാശം ഉള്ള ഉത്തമപുരുഷൻ നില്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സാരഥിം പ്രാഹ പദ്മമേതത് സമാനയ । ഇദം തു ശിരസാ ബിഭ്രത് സര്വലോകസ്യ സന്നിധൌ । ശ്ലാഘനീയോ ഭവിഷ്യാമി തസ്മാദാഹര മാചിരമ് ।। ൬൨.
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ താമര എനിക്ക് കൊണ്ടുവരിക. ഞാൻ ഇതു തലയിൽ ധരിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ ഉടൻ കൊണ്ടുവരിക.'
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന സാരഥിഃ പ്രവിവേശ ഹ । ഗ്രഹീതുമുപചക്രാമ തം പദ്മം നൃപസത്തമ ।। ൬൨.
അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സാരഥി അകത്തേക്ക് കടന്ന് ആ താമര എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, രാജാവേ.
സ്പൃഷ്ടമാത്രേ തതഃ പദ്മേ ഹുങ്കാരഃ സമജായത । തേന ശബ്ദേന സ ത്രസ്തഃ പപാത ച മമാര ച ।। ൬൨.
അവൻ താമരയെ സ്പർശിച്ച ഉടനെ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു. ആ ശബ്ദം കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട സാരഥി വീണു മരിച്ചു.
രാജാ ച തത്ക്ഷണാത് തേന ശബ്ദേന സമപദ്യത । കുഷ്ഠീ വിഗതവര്ണശ്ച ബലവീര്യവിവര്ജിതഃ ।। ൬൨.
അത് കണ്ട രാജാവും ആ ശബ്ദം കേട്ടതോടെ ഉടൻ തന്നെ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ചു, വർണ്ണം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ശക്തിയും വീര്യവും ഇല്ലാതായി.
തഥാഗതമഥാത്മാനം ദൃഷ്ട്വാ സ പുരുഷര്ഷഭഃ । തസ്ഥൌ തത്രൈവ ശോകാര്ത്തഃ കിമേതദിതി ചിന്തയന് ।। ൬൨.
അങ്ങനെ തന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ട ആ ഉത്തമപുരുഷൻ അതേ സ്ഥലത്ത് ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി നിന്നു, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
തസ്യ ചിന്തയതോ ധീമാനാജഗാമ മഹാതപാഃ । വസിഷ്ഠോ ബ്രഹ്മപുത്രോഽഥ തം സ പപ്രച്ഛ പാര്ഥിവമ് ।। ൬൨.
അവൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, മഹത്തായ വ്രതശീലിയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനുമായ വസിഷ്ഠൻ അവിടെ എത്തി രാജാവിനോട് ചോദിച്ചു.
കഥം തേ രാജശാര്ദൂല തവ ദേഹസ്യ ശാസനമ് । ഇദാനീമേവ കിം കാര്യം തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ ।। ൬൨.
'രാജാവേ, നിന്റെ ശരീരത്തിന് ഈ അവസ്ഥ എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം? ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ നീ പറയൂ.'
ഏവമുക്തസ്തതോ രാജാ വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ । സര്വം പദ്മസ്യ വൃത്താന്തം കഥയാമാസ സ പ്രഭുഃ ।। ൬൨.
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, രാജാവ് ആ താമരയുടെ മുഴുവൻ സംഭവവും പറഞ്ഞു.
തം ശ്രുത്വാ സ മുനിസ്തത്ര സാധു രാജന്നഥാബ്രവീത് । അസാധുരഥ വാ തിഷ്ഠ തസ്മാത് കുഷ്ഠിത്വമാഗതഃ ।। ൬൨.
അത് കേട്ട ശേഷം, ആ മുനി പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ നല്ലതായി ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയാവില്ലായിരുന്നു; അതിനാൽ തന്നെയാണ് കുഷ്ഠം നിന്നിൽ വന്നത്.'
ഏവമുക്തസ്തദാ രാജാ വേപമാനഃ കൃതാഞ്ജലിഃ । പപ്രച്ഛ സാധ്വഹം വിപ്ര കഥം വാഽസാധ്വഹം മുനേ । കഥം ച കുഷ്ഠം മേ ജാതമേതന്മേ വക്തുമര്ഹസി ।। ൬൨.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നടുങ്ങി കയ്യുകൂപ്പി രാജാവ് ചോദിച്ചു: 'മഹാനേ, ഞാൻ എങ്ങനെ നല്ലതും മോശവും ചെയ്തു? എങ്ങനെ ഈ കുഷ്ഠം എനിക്ക് സംഭവിച്ചു? ദയവായി എന്നോട് പറയണം.'
വസിഷ്ഠ ഉവാച । ഏതദ് ബ്രഹ്മോദ്ഭവം നാമ പദ്മം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് । ദൃഷ്ടമാത്രേണ ചാനേന ദൃഷ്ടാഃ സ്യുഃ സര്വദേവതാഃ । ഏതസ്മിന് ദൃശ്യതേ ചൈതത് ഷണ്മാസം ക്വാപി പാര്ഥിവ ।। ൬൨.
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഈ താമരം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്. ഇതു കണ്ടാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും കണ്ടതുപോലെയാണ്; രാജാവേ, ഇത് ആറുമാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഇവിടെ കാണാം.'
ഏതസ്മിന് ദൃഷ്ടമാത്രേ തു യോ ജലം വിശതേ നരഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പരം നിര്വാണമര്ഹതി ।। ൬൨.
ഇത് കണ്ട ശേഷം ആരെങ്കിലും വെള്ളത്തിൽ കയറിയാൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി പരമമുക്തി നേടും.
ബ്രഹ്മണഃ പ്രാഗവസ്ഥായാ മൂര്തിരപ്സു വ്യവസ്ഥിതാ । ഏതാം ദൃഷ്ട്വാ ജലേ മഗ്നഃ സംസാരാദ് വിപ്രമുച്യതേ ।। ൬൨.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പഴയ രൂപം വെള്ളത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതു കണ്ടും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയും ഒരാൾക്ക് ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഇമം ച ദൃഷ്ട്വാ തേ സൂതോ ജലേ മഗ്നോ നരോത്തമ । പ്രവിഷ്ടശ്ച പുനരിമം ഹര്തുമിച്ഛന്നരാധിപ । പ്രാപ്തവാനസി ദുര്ബുദ്ധേ കുഷ്ഠിത്വം പാപപൂരുഷ ।। ൬൨.
ഇത് കണ്ട ശേഷം, നിന്റെ സാരഥി വെള്ളത്തിൽ കയറി; നീയോ രാജാവേ, വീണ്ടും അതു എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ്, പാപബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നിനക്ക് കുഷ്ഠം വന്നത്.
ദൃഷ്ടമേതത് ത്വയാ യസ്മാത് ത്വം സാധ്വിതി തതഃ പ്രഭോ । മയോക്തോ മോഹമാപന്നസ്തേനാസാധുരിതീരിതഃ ।। ൬൨.
നീ ഇത് കണ്ടതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നീ നല്ലവനാണ്'; പക്ഷേ നീ മോഹത്തിൽപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ഞാൻ പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'നല്ലവനല്ല.'
ബ്രഹ്മപുത്രോ ഹ്യഹം ചേമം പശ്യാമി പരമേശ്വരമ് । അഹന്യഹനി ചാഗച്ഛംസ്തം പുനര്ദൃഷ്ടവാനസി ।। ൬൨.
ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്; ഈ പരമേശ്വരനെ ഞാൻ കാണുന്നു. ഞാൻ ദിവസേന ഇവിടെ വരുന്നു; നീയും വീണ്ടും അവനെ കണ്ടു.
ദേവാ അപി വദന്ത്യേതേ പദ്മം കാഞ്ചനമുത്തമമ് । മാനസേ ബ്രഹ്മപദ്മം തു ദൃഷ്ട്വാ ചാത്ര ഗതം ഹരിമ് । പ്രാപ്സ്യാമസ്തത് പരം ബ്രഹ്മ യദ് ഗത്വാ ന പുനര്ഭവേത് ।। ൬൨.
ദേവന്മാരും ഈ താമരയെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പൊന്നുതാമരയാണെന്ന് പറയുന്നു. മാനസസരസ്സിലെ ബ്രഹ്മതാമരയും അവിടെ ഹരിയും കാണുമ്പോൾ, നമുക്ക് ആ പരമബ്രഹ്മം ലഭിക്കും. അതിലെത്തിയാൽ പിന്നെ ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
ഇദം ച കാരണം ചാന്യത് കുഷ്ഠസ്യ ശ്രൃണു പാര്ഥിവ । ആദിത്യഃ പദ്മഗര്ഭേഽസ്മിന് സ്വയമേവ വ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൬൨.
രാജാവേ, കുഷ്ടരോഗത്തിന് മറ്റൊരു കാരണവും കേൾക്കൂ. ഈ താമരയുടെ ഉള്ളിലാണു സൂര്യൻ സ്വയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.