അഗസ്ത്യ ഉവാച । കാമവ്രതം മഹാരാജ ശ്രൃണു മേ ഗദതോഽധുനാ । യേന കാമാഃ സമൃദ്ധ്യന്തേ മനസാ ചിന്തിതാ അപി ।। ൬൧.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ കാമവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു; മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച ആഗ്രഹങ്ങൾ പോലും നിറവേറുന്ന വ്രതമാണിത്.
ഷഷ്ഠ്യാം ഫലാശനോ യസ്തു വര്ഷമേകം വ്രതം ചരേത് । പൌഷമാസസിതേ പക്ഷേ ചതുര്ഥ്യാം കൃതഭോജനഃ ।। ൬൧.
ആറാം തീയതിയിൽ പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ച് ഒരു വർഷം ഈ വ്രതം ആചരിക്കുന്നവൻ, പൗഷമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ നാലാം തീയതിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ഷഷ്ഠ്യാം തു പാരയേദ് ധീമാന് പ്രഥമം തു ഫലം നൃപ । തതോ ഭുഞ്ജീത യത്നേന വാഗ്യതഃ ശുദ്ധമോദനമ് ।। ൬൧.
ആറാം ദിവസം, ബുദ്ധിമാൻ ആദ്യം പഴം അർപ്പിക്കണം, രാജാവേ. അതിനു ശേഷം, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, ശുദ്ധമായ അന്നം ശ്രദ്ധയോടെ കഴിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ രാജേന്ദ്ര അഥവാ കേവലൈഃ ഫലൈഃ । തമേകം ദിവസം സ്ഥിത്വാ സപ്തമ്യാം പാരയേന്നൃപ ।। ൬൧.
ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം അല്ലെങ്കിൽ പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ച്, ആ ഒരു ദിവസം ആചരിച്ചശേഷം, ഏഴാം ദിവസം ഉപവാസം പൂർത്തിയാക്കണം, രാജാവേ.
അഗ്നികാര്യം തു കുര്വീത ഗുഹരൂപേണ കേശവമ് । പൂജയിത്വാഭിധാനേന വര്ഷമേകം വ്രതം ചരേത് ।। ൬൧.
അഗ്നികാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോൾ ഗുഹരൂപിയായ കേശവനെ നാമം വിളിച്ച് ആരാധിക്കണം. ഒരു വർഷം ഈ വ്രതം ഭക്തിയോടെ പാലിക്കണം.
ഷഡ്വക്ത്ര കാര്ത്തിക ഗുഹ സേനാനീ കൃത്തികാസുത । കുമാര സ്കന്ദ ഇത്യേവം പൂജ്യോ വിഷ്ണുഃ സ്വനാമഭിഃ ।। ൬൧.
ആറ് മുഖങ്ങളുള്ള കാർത്തികേയൻ, ഗുഹൻ, സേനാനി, കൃതികകളുടെ മകൻ, കുമാരൻ, സ്കന്ദൻ എന്നിങ്ങനെ വിശ്ണുവിനെ അവന്റെ നാമങ്ങൾ വിളിച്ച് ആരാധിക്കണം.
സമാപ്തൌ തു വ്രതസ്യാസ്യ കുര്യാദ് ബ്രാഹ്മണഭോജനമ് । ഷണ്മുഖം സര്വസൌവര്ണം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് ।। ൬൧.
ഈ വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം ഒരുക്കണം. ഒരു ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ആറുമുഖൻ രൂപം സമർപ്പിക്കണം.
സര്വേ കാമാഃ സമൃദ്ധ്യന്താം മമ ദേവ കുമാരക । ത്വത്പ്രസാദാദിമം ഭക്ത്യാ ഗൃഹ്യതാം വിപ്ര മാചിരമ് ।। ൬൧.
എന്റെ ദൈവമായ കുമാരകാ, നിന്റെ കൃപയാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറട്ടെ. ഈ ഭക്തിയോടെ സ്വീകരിച്ച വസ്തു ബ്രാഹ്മണൻ വേഗം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
അനേന ദത്ത്വാ മന്ത്രേണ ബ്രാഹ്മണായ സയുഗ്മകമ് । തതഃ കാമാഃ സമൃദ്ധ്യന്തേ സര്വേ വൈ ഇഹ ജന്മനി ।। ൬൧.
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഈ വസ്തുവും അതിന്റെ കൂട്ടിരിപ്പും ബ്രാഹ്മണന് നൽകിയാൽ, ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രമധനോ ലഭതേ ധനമ് । ഭ്രഷ്ടരാജ്യോ ലഭേദ് രാജ്യം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ।। ൬൧.
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവന് രാജ്യം വീണ്ടെടുക്കാം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏതദ് വ്രതം പുരാ ചീര്ണം നലേന നൃപസത്തമ । ഋതുപര്ണസ്യ വിഷയേ വസതാ വ്രതചര്യയാ ।। ൬൧.
ഈ വ്രതം പുരാതനകാലത്ത് രാജാവായ നളൻ, ഋതുപർണ്ണന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കുമ്പോൾ, വ്രതം ആചരിച്ച് അനുഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു.
തഥാ രാജ്യച്യുതൈരന്യൈര്ബഹുഭിര്നൃപസത്തമൈഃ । പൌരാണികം വ്രതം ചൈവ സിദ്ധ്യര്ഥം നൃപസത്തമ ।। ൬൧.
അങ്ങനെ തന്നെ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട അനേകം മഹാരാജാക്കന്മാർക്കും വിജയത്തിനായി ഈ പുരാതന വ്രതം ആചരിച്ചിട്ടുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അഥാപരം മഹാരാജ വ്രതമാരോഗ്യസംജ്ഞിതമ് । കഥയാമി പരം പുണ്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് ।। ൬൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഇനി ഞാൻ ആരോഗ്യവ്രതം എന്ന മറ്റൊരു വ്രതം വിവരിക്കുന്നു. അത്യന്തം പുണ്യവും എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശം വരുത്തുന്നതുമാണ് ഇത്.
തസ്യൈവ മാഘമാസസ്യ സപ്തമ്യാം സമുപോഷിതഃ । പൂജയേദ് ഭാസ്കരം ദേവം വിഷ്ണുരൂപം സനാതനമ് ।। ൬൨.
ആ മാഘമാസത്തിലെ ഏഴാം ദിവസം ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഭാസ്കരദേവനായ വിശ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതരൂപം ആരാധിക്കണം.
ആദിത്യ ഭാസ്കര രവേ ഭാനോ സൂര്യ ദിവാകര । പ്രഭാകരേതി സംപൂജ്യ ഏവം സംപൂജ്യതേ രവിഃ ।। ൬൨.
ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, രവി, ഭാനു, സൂര്യൻ, ദിവാകരൻ, പ്രഭാകരൻ എന്നിങ്ങനെ ഈ നാമങ്ങൾ വിളിച്ച് സൂര്യനെ ആരാധിക്കണം.
ഷഷ്ഠ്യാം ചൈവ കൃതാഹാരഃ സപ്തമ്യാം ഭാനുമര്ചയേത് । അഷ്ടമ്യാം ചൈവ ഭുഞ്ജീത ഏഷ ഏവ വിധിക്രമഃ ।। ൬൨.
ആറാം ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഏഴാം ദിവസം ഭാനുവിനെ ആരാധിക്കണം. എട്ടാം ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കാം—ഇതാണ് ശരിയായ ക്രമം.
അനേന വത്സരം പൂര്ണം വിധിനാ യോഽര്ചയേദ് രവിമ് । തസ്യാരോഗ്യം ധനം ധാന്യമിഹ ജന്മമി ജായതേ । പരത്ര ച ശുഭം സ്ഥാനം യദ് ഗത്വാ ന നിവര്തതേ ।। ൬൨.
ഈ വിധത്തിൽ ഒരുവൻ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ സൂര്യനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവനു ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ ആരോഗ്യവും സമ്പത്തും ധാന്യവും ലഭിക്കും. മരിച്ചശേഷം തിരികെ വരാത്ത നല്ല സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
സാര്വഭൌമഃ പുരാ രാജാ അനരണ്യോ മഹാബലഃ । തേനായമര്ചിതോ ദേവോ വ്രതേനാനേന പാര്ഥിവ । തസ്യ തുഷ്ടോ വരം ദേവഃ പ്രാദാദാരോഗ്യമുത്തമമ് ।। ൬൨.
പണ്ടു സർവഭൗമനായ മഹാവീര്യശാലിയായ അനരണ്യൻ ഈ വ്രതം ആചരിച്ച് ഈ ദൈവത്തെ ആരാധിച്ചു. ദൈവം സന്തോഷിച്ച് അവനു ഉത്തമമായ ആരോഗ്യവരദാനം ചെയ്തു.
ഭദ്രാശ്വ ഉവാച । കിമസൌ രോഗവാന് രാജാ യേനാരോഗ്യമവാപ്തവാന് । സാര്വഭൌമസ്യ ച കഥം ബ്രഹ്മന് രോഗസ്യ സംഭവഃ ।। ൬൨.
ഭദ്രാശ്വൻ ചോദിച്ചു: ആ രാജാവിന് രോഗം ഉണ്ടായിരുന്നു കൊണ്ടാണോ ആരോഗ്യവരദാനം ലഭിച്ചത്? സർവഭൗമനു രോഗം ഉണ്ടാകാൻ എങ്ങനെ സാധിച്ചു, ബ്രാഹ്മണാ?
അഗസ്ത്യ ഉവാച । സ രാജാ സാര്വഭൌമോഽഭൂദ് യശസ്വീ ച സുരൂപവാന് । സ കദാചിന്നൃപശ്രേഷ്ഠോ നൃപശ്രേഷ്ഠ മഹാബലഃ ।।൬൨.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ആ രാജാവ് സർവഭൗമനും പ്രശസ്തനും സുന്ദരനും ആയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, മഹാരാജാവേ, ആ മഹാബലശാലി...
ഗതവാന് മാനസം ദിവ്യം സരോ ദേവഗണാന്വിതമ് । തത്രാപശ്യദ് ബൃഹദ് പദ്മം സരോമധ്യഗതം സിതമ് ।। ൬൨.
അവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മനസ്സിന്റെ ദിവ്യമായ തടാകത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ, ആ തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ വലിയ വെള്ളി താമരപ്പൂവ് അവൻ കണ്ടു.
തത്ര ചാങ്ഗുഷ്ഠമാത്രം തു സ്ഥിതം പുരുഷസത്തമമ് । രക്തവാസോഭിരാഛന്നം ദ്വിഭുജം തിഗ്മതേജസമ് ।। ൬൨.
അത് താമരയിൽ, വിരൽവലിപ്പുള്ള, ഇരട്ട കൈകളോടും ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ചും അതിവിശേഷമായ പ്രകാശം ഉള്ള ഉത്തമപുരുഷൻ നില്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സാരഥിം പ്രാഹ പദ്മമേതത് സമാനയ । ഇദം തു ശിരസാ ബിഭ്രത് സര്വലോകസ്യ സന്നിധൌ । ശ്ലാഘനീയോ ഭവിഷ്യാമി തസ്മാദാഹര മാചിരമ് ।। ൬൨.
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ താമര എനിക്ക് കൊണ്ടുവരിക. ഞാൻ ഇതു തലയിൽ ധരിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ ഉടൻ കൊണ്ടുവരിക.'
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന സാരഥിഃ പ്രവിവേശ ഹ । ഗ്രഹീതുമുപചക്രാമ തം പദ്മം നൃപസത്തമ ।। ൬൨.
അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സാരഥി അകത്തേക്ക് കടന്ന് ആ താമര എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, രാജാവേ.
സ്പൃഷ്ടമാത്രേ തതഃ പദ്മേ ഹുങ്കാരഃ സമജായത । തേന ശബ്ദേന സ ത്രസ്തഃ പപാത ച മമാര ച ।। ൬൨.
അവൻ താമരയെ സ്പർശിച്ച ഉടനെ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു. ആ ശബ്ദം കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട സാരഥി വീണു മരിച്ചു.
രാജാ ച തത്ക്ഷണാത് തേന ശബ്ദേന സമപദ്യത । കുഷ്ഠീ വിഗതവര്ണശ്ച ബലവീര്യവിവര്ജിതഃ ।। ൬൨.
അത് കണ്ട രാജാവും ആ ശബ്ദം കേട്ടതോടെ ഉടൻ തന്നെ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ചു, വർണ്ണം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ശക്തിയും വീര്യവും ഇല്ലാതായി.
തഥാഗതമഥാത്മാനം ദൃഷ്ട്വാ സ പുരുഷര്ഷഭഃ । തസ്ഥൌ തത്രൈവ ശോകാര്ത്തഃ കിമേതദിതി ചിന്തയന് ।। ൬൨.
അങ്ങനെ തന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ട ആ ഉത്തമപുരുഷൻ അതേ സ്ഥലത്ത് ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി നിന്നു, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
തസ്യ ചിന്തയതോ ധീമാനാജഗാമ മഹാതപാഃ । വസിഷ്ഠോ ബ്രഹ്മപുത്രോഽഥ തം സ പപ്രച്ഛ പാര്ഥിവമ് ।। ൬൨.
അവൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, മഹത്തായ വ്രതശീലിയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനുമായ വസിഷ്ഠൻ അവിടെ എത്തി രാജാവിനോട് ചോദിച്ചു.
കഥം തേ രാജശാര്ദൂല തവ ദേഹസ്യ ശാസനമ് । ഇദാനീമേവ കിം കാര്യം തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ ।। ൬൨.
'രാജാവേ, നിന്റെ ശരീരത്തിന് ഈ അവസ്ഥ എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം? ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ നീ പറയൂ.'
ഏവമുക്തസ്തതോ രാജാ വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ । സര്വം പദ്മസ്യ വൃത്താന്തം കഥയാമാസ സ പ്രഭുഃ ।। ൬൨.
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, രാജാവ് ആ താമരയുടെ മുഴുവൻ സംഭവവും പറഞ്ഞു.