കാന്തിമാനപി ലോകേഽസ്മിന് സര്വജ്ഞഃ പ്രിയദര്ശനഃ । ത്വത്പ്രസാദാത് സോമരൂപിന് നാരായണ നമോഽസ്തു തേ ।। ൫൭.
അവൻ ഈ ലോകത്ത് കാന്തിയുള്ളവനും, എല്ലാം അറിയുന്നവനും, എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടനുമായവനും ആകുന്നു. സോമസ്വരൂപനായ നാരായണാ, നിന്റെ കൃപയാൽ എനിക്ക് വന്ദനം.
അനേന കില മന്ത്രേണ ദത്ത്വാ വിപ്രായ വാഗ്യതഃ । ദത്തമാത്രേ തതസ്തസ്മിന് കാന്തിമാന് ജായതേ നരഃ ।। ൫൭.
ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, വാഗ്നിഷ്ഠയോടെ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്താൽ, അപ്പോൾത്തന്നെ ആ മനുഷ്യന് കാന്തി ലഭിക്കും.
ആത്രേയേണാപി സോമേന കൃതമേതത് പുരാ നൃപ । തസ്യ വ്രതാന്തേ സംതുഷ്ടഃ സ്വയമേവ ജനാര്ദനഃ । യക്ഷ്മാണമപനീയാശു അമൃതാഖ്യാം കലാം ദദൌ ।। ൫൭.
രാജാവേ, ഇത് പണ്ടു അത്രിയുടെ പുത്രനായ സോമനും ചെയ്തിരുന്നു. വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ജനാർദ്ദനൻ സന്തോഷത്തോടെ ക്ഷയരോഗം നീക്കി, അമൃതം എന്ന കല അവനു നൽകി.
താം കലാം സോമരാജാഽസൌ തപസാ ലബ്ധവാനിതി । സോമത്വം ചാഗമത് സോഽസ്യ ഓഷധീനാം പതിര്ബഭൌ ।। ൫൭.
അമൃതം എന്ന കല സോമരാജാവ് തപസ്സിലൂടെ നേടി; അതിനാൽ അവൻ സോമസ്വരൂപം പ്രാപിച്ചു, ഔഷധികളുടെ അധിപനായി.
ദ്വിതീയാമശ്വിനൌ സോമഭുജൌ കീര്ത്യേതേ തദ്ദിനേ നൃപ । തൌ ശേഷവിഷ്ണൂ വിഖ്യാതൌ മുഖ്യപക്ഷൌ ന സംശയഃ ।। ൫൭.
രണ്ടാം ദിവസം സോമം പാനമാകുന്ന അശ്വിനികൾ ആ ദിവസം പ്രശസ്തരാണ്, രാജാവേ; അവർ ശേഷനും വിഷ്ണുവും എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പ്രധാനമായ ഇരുപക്ഷികളും ആണെന്ന് സംശയമില്ല.
ന വിഷ്ണോര്വ്യതിരിക്തം സ്യാദ് ദൈവതം നൃപസത്തമ । നാമഭേദേന സര്വത്ര സംസ്ഥിതഃ പരമേശ്വരഃ ।। ൫൭.
വിഷ്ണുവിനെ ഒഴികെ വേറൊരു ദൈവമില്ല, മഹാരാജാവേ; പരമേശ്വരൻ എല്ലായിടത്തും വിവിധ പേരുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അതഃ പരം മഹാരാജ സൌഭാഗ്യകരണം വ്രതമ് । ശ്രൃണു യേനാശു സൌഭാഗ്യം സ്ത്രീപുംസാമുപജായതേ ।। ൫൮.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇനി ഞാൻ സൌഭാഗ്യവും ഐശ്വര്യവും നൽകുന്ന ഒരു വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം. അതു സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും വേഗത്തിൽ സൌഭാഗ്യം നൽകും. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഫാല്ഗുനസ്യ തു മാസസ്യ തൃതീയാ ശുക്ലപക്ഷതഃ । ഉപാസിതവ്യാ നക്തേന ശുചിനാ സത്യവാദിനാ ।। ൫൮.
ഫാൽഗുണം മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, ശുദ്ധിയും സത്യവാദിത്വവും പാലിച്ച്, രാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
സശ്രീകം ച ഹരിം പൂജ്യ രുദ്രം വാ ചോമയാ സഹ । യാ ശ്രീഃ സാ ഗിരിജാ പ്രോക്താ യോ ഹരിഃ സ ത്രിലോചനഃ ।। ൫൮.
ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയെ, അല്ലെങ്കിൽ ഉമയോടൊപ്പം രുദ്രനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മിയാണ് ഗിരിജ, ഹരിയാണ് ത്രിലോചനൻ എന്നത് അറിയണം.
ഏവം സര്വേഷു ശാസ്ത്രേഷു പുരാണേഷു ച പഠ്യതേ । ഏതസ്മാദന്യഥാ യസ്തു ബ്രൂതേ ശാസ്ത്രം പൃഥക്തയാ ।। ൫൮.
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വേർതിരിച്ച് ശാസ്ത്രം പറയുകയാണെങ്കിൽ, അത് ശരിയല്ല.
രുദ്രോ ജനാനാം മര്ത്യാനാം കാവ്യം ശാസ്ത്രം ന തദ്ഭവേത് । വിഷ്ണും രുദ്രകൃതം ബ്രൂയാത് ശ്രീര്ഗൌരീ ന തു പാര്ഥിവ । തന്നാസ്തികാനാം മര്ത്യാനാം കാവ്യം ജ്ഞേയം വിചക്ഷണൈഃ ।। ൫൮.
രുദ്രൻ മനുഷ്യർക്കായുള്ള കാവ്യങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും രചിച്ചില്ല, വിഷ്ണു രുദ്രനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതല്ല, ശ്രീ ഗൗരിയല്ല എന്നു പറയുന്നവർ, രാജാവേ, അവരെയെല്ലാം വിവേകമുള്ളവർ അസ്തികത്വമില്ലാത്തവരായി അറിയണം.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ സലക്ഷ്മീകം ഹരിം സംപൂജ്യ ഭക്തിതഃ । മന്ത്രേണാനേന രാജേന്ദ്ര തതസ്തം പരമേശ്വരമ് ।। ൫൮.
ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ, ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം. അതിനുശേഷം പരമേശ്വരനെയും ആരാധിക്കണം.
ഗമ്ഭീരായേതി പാദൌ തു സുഭഗായേതി വൈ കടിമ് । ഉദരം ദേവദേവേതി ത്രിനേത്രായേതി വൈ മുഖമ് । വാചസ്പതയേ ച ശിരോ രുദ്രായേതി ച സര്വതഃ ।। ൫൮.
പാദങ്ങളിൽ 'ഗംഭീരനായവനു', കട്ടിയിൽ 'സുഭാഗനായവനു', ഉദരത്തിൽ 'ദേവന്മാരുടെ ദേവനു', മുഖത്തിൽ 'ത്രിനേത്രനായവനു', തലയിൽ 'വാചസ്പതിയ്ക്കു', എല്ലായിടത്തും 'രുദ്രനു' എന്നു ഉച്ചരിക്കണം.
ഏവമഭ്യര്ച്യ മേധാവീ വിഷ്ണും ലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതമ് । ഹരം വാ ഗൌരിസംയുക്തം ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിഃ ക്രമാത് ।। ൫൮.
ഇങ്ങനെ, വിവേകമുള്ളവർ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെയും, അല്ലെങ്കിൽ ഗൗരിയോടൊപ്പം ഹരനെയും, ചന്ദനം, പുഷ്പങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാൽ ക്രമമായി ആരാധിക്കണം.
തതസ്തസ്യാഗ്രതോ ഹോമം കാരയേന്മധുസര്പിഷാ । തിലൈഃ സഹ മഹാരാജ സൌഭാഗ്യപതയേതി ച ।। ൫൮.
അതിനുശേഷം അവരുടെ മുന്നിൽ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത്, എള്ളുമായി, 'സൗഭാഗ്യപതി' എന്ന ഉച്ചാരണം നടത്തിക്കൊണ്ട് ഹോമം നടത്തണം, രാജാവേ.
തതസ്ത്വക്ഷാരവിരസം നിസ്നേഹം ധരണീതലേ । ഗോധൂമാന്നം തു ഭുഞ്ജീത കൃഷ്ണേപ്യേവം വിധിഃ സ്മൃതഃ । ആഷാഢാദിദ്വിതീയാം തു പാരണം തത്ര ഭോജനമ് ।। ൫൮.
അതിനുശേഷം ഉപ്പില്ലാത്തതും ക്ഷാരമില്ലാത്തതും എണ്ണയില്ലാത്തതുമായ ഗോതമ്പ് ഭക്ഷണം നിലത്ത് വെച്ച് കഴിക്കണം. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും ഇതേ വിധിയാണ്. ആഷാഢം മുതലുള്ള രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കാം.
യവാന്നം തു തതഃ പശ്ചാത് കാര്ത്തികാദിഷു പാര്ഥിവ । ശ്യാമാകം തത്ര ഭുഞ്ജീത ത്രീന് മാസാന് നിയതഃ ശുചിഃ ।। ൫൮.
അതിനുശേഷം, കാർത്തികം മുതലുള്ള മാസങ്ങളിൽ, രാജാവേ, യവം അല്ലെങ്കിൽ ശ്യാമാകം മൂന്നു മാസം ക്രമശുദ്ധിയോടെ കഴിക്കണം.
തതോ മാഘസിതേ പക്ഷേ തൃതീയായാം നരാധിപ । സൌവര്ണാം കാരയേദ് ഗൌരീം രുദ്രം ചൈകത്ര ബുദ്ധിമാന് ।। ൫൮.
തുടർന്ന്, മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, രാജാവേ, ബുദ്ധിമാൻ ഒരുമിച്ച് ഗൗരിയുടെയും രുദ്രന്റെയും സ്വർണ്ണപ്രതിമ നിർമ്മിക്കണം.
സലക്ഷ്മീകം ഹരിം ചാപി യഥാശക്ത്യാ പ്രസന്നധീഃ । തതസ്തം ബ്രാഹ്മണേ ദദ്യാത് പാത്രഭൂതേ വിചക്ഷണേ ।। ൫൮.
ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയുടെ പ്രതിമയും, കഴിയുന്നത്ര സന്തോഷത്തോടെ, നിർമ്മിച്ച്, അർഹതയുള്ള ഒരു വിവേകശാലിയായ ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.
അന്നേന ഹീനേ വേദാനാം പാരഗേ സാധുവര്തിനി । സദാചാരേതി വാ ദദ്യാദല്പവിത്തേ വിശേഷതഃ ।। ൫൮.
അന്നം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, വേദങ്ങളിൽ പാണ്ഡിത്യമുള്ളവനോ നല്ല ആചാരമുള്ളവനോ ആയ ബ്രാഹ്മണനു, പ്രത്യേകിച്ച് ധനം കുറവാണെങ്കിൽ, അതു നൽകണം.
ഷഡ്ഭിഃ പാത്രൈരുപേതം തു ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് । ഏകം മധുമയം പാത്രം ദ്വിതീയം ഘൃതപൂരിതമ് ।। ൫൮.
ആറ് പാത്രങ്ങൾ ഒരുക്കി ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം. ഒന്നിൽ തേൻ നിറയ്ക്കണം, രണ്ടാമത്തേതിൽ നെയ്യ് നിറയ്ക്കണം.
തൃതീയം തിലതൈലസ്യ ചതുര്ഥം ഗുഡസംയുതമ് । പഞ്ചമം ലവണൈഃ പൂര്ണം ഷഷ്ഠം ഗോക്ഷീരസംയുതമ് ।। ൫൮.
മൂന്നാമത്തേതിൽ എള്ളെണ്ണ, നാലാമത്തേതിൽ ശർക്കര, അഞ്ചാമത്തേതിൽ ഉപ്പ്, ആറാമത്തേതിൽ പശുവിന്റെ പാൽ നിറയ്ക്കണം.
ഏതാനി ദത്ത്വാ പാത്രാണി സപ്തജന്മാന്തരം ഭവേത് । സുഭഗോ ദര്ശനീയശ്ച നാരീ വാ പുരുഷോഽപി വാ ।। ൫൮.
ഇങ്ങനെ ഈ പാത്രങ്ങൾ നൽകി കഴിഞ്ഞാൽ, ഏഴു ജന്മങ്ങൾ സ്ത്രീയായാലും പുരുഷനായാലും സൌഭാഗ്യവാനും ആകർഷണീയനുമായി ജനിക്കും.
അഗസ്ത്യ ഉവാച । അഥാവിഘ്നകരം രാജന് കഥയാമി ശ്രൃണുഷ്വ മേ । യേന സമ്യക് കൃതേനാപി ന വിഘ്നമുപജായതേ ।। ൫൯.
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇനി ഞാൻ തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള മാർഗം പറയാം. അതു ശരിയായി ചെയ്താൽ പോലും യാതൊരു തടസ്സവും ഉണ്ടാകില്ല. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ചതുര്ഥ്യാം ഫാല്ഗുനേ മാസി ഗ്രഹീതവ്യം വ്രതം ത്വിദമ് । നക്താഹാരേണ രാജേന്ദ്ര തിലാന്നം പാരണം സ്മൃതമ് । തദേവാഗ്നൌ തു ഹോതവ്യം ബ്രാഹ്മണായ ച തദ് ഭവേത് ।। ൫൯.
രാജാവേ, ഫാൽഗുണമാസത്തിലെ നാലാം തീയതിയിൽ ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം. ആ ദിവസം രാത്രിയിൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; പയരും ചേർത്ത അരിചോറ് ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കണം. അതേ ഭക്ഷണം അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കാനും, ഒരു ബ്രാഹ്മണനു നൽകാനും വേണം.
ചാതുര്മാസ്യം വ്രതം ചൈതത് കൃത്വാ വൈ പഞ്ച മേ തഥാ । സൌവര്ണം ഗജവക്ത്രം തു കൃത്വാ വിപ്രായ ദാപയേത് ।। ൫൯.
നാലുമാസം നീണ്ട ഈ വ്രതം അഞ്ചു പ്രാവശ്യം നിർവഹിച്ചശേഷം, സ്വർണ്ണത്തിൽ ഒരു ആനമുഖപ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി ഒരു ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യണം.
പായസൈഃ പഞ്ചഭിഃ പാത്രൈരുപേതം തു തിലൈസ്തഥാ । ഏവം കൃത്വാ വ്രതം ചൈതത് സര്വവിഘ്നൈര്വിമുച്യതേ ।। ൫൯.
അഞ്ചു പാത്രം പാൽപായസം, പയരും എന്നിവയുമായി ഈ വ്രതം നിർവഹിച്ചാൽ, എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങി ശുദ്ധനാകും.
ഹയമേധസ്യ വിഘ്നേ തു സംജാതേ സഗരഃ പുരാ । ഏതദേവ ചരിത്വാ തു ഹയമേധം സമാപ്തവാന് ।। ൫൯.
പണ്ടെ സഗരൻ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ തടസ്സം നേരിട്ടപ്പോൾ, ഈ വ്രതം ആചരിച്ചു യാഗം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി.
തഥാ രുദ്രേണ ദേവേന ത്രിപുരം നിഘ്നതാ പുരാ । ഏതദേവ കൃതം തസ്മാത് ത്രിപുരം തേന പാതിതമ് । മയാ സമുദ്രം പിബതാ ഏതദേവ കൃതം വ്രതമ് ।। ൫൯.
പണ്ടു രുദ്രൻ ത്രിപുരം നശിപ്പിക്കുമ്പോഴും, ഈ വ്രതം ആചരിച്ചു ത്രിപുരം കീഴടക്കി. ഞാൻ സമുദ്രം കുടിച്ചപ്പോൾ പോലും ഈ വ്രതം ആചരിച്ചു.
അന്യൈരപി മഹീപാലൈരേതദേവ കൃതം പുരാ । തപോഽര്ഥിഭിര്ജ്ഞാനകൃതൈര്നിര്വിഘ്നാര്ഥേ പരംതപ ।। ൫൯.
മറ്റു രാജാക്കന്മാരും, തപസ്സിനും ജ്ഞാനത്തിനും ആഗ്രഹിച്ചവരും, തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ ഈ വ്രതം പണ്ടേ ആചരിച്ചിരുന്നു.