വരാഹപുരാണമ്

തതോ ലുബ്ധോഽബ്രവീദ്വിപ്രമേകാം ജ്വാലാം മഹാമുനേ । ഗൃഹാണ യേന ശേഷാണാം കരിഷ്യാമീഹ നാശനമ് ।। ൫.

അപ്പോൾ വേട്ടക്കാരൻ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "മഹാമുനിയേ, ഒരു ജ്വാല എടുത്തു കൊള്ളൂ. അതിനാൽ ഞാൻ ബാക്കി എല്ലാം ഇവിടെ നശിപ്പിക്കും."

ഏവമുക്ത്വാ ഹുതാശേ തു തോയപൂര്ണം ഘടം ദ്രുതമ് । ചിക്ഷേപ സഹസാ വഹ്നിഃ പ്രശശാമാശു പൂര്വവത് ।। ൫.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കുപ്പി അതിവേഗം തീയിൽ ഇടുകയായിരുന്നു; ഉടൻ തന്നെ, തീ മുൻപുപോലെ അണഞ്ഞു.

തതോഽബ്രവീല്ലുബ്ധകസ്തു ബ്രാഹ്മണം തം തപോധനമ് । ഭഗവന് യാ ത്വയാ ജ്വാലാ ഗൃഹോതാസീദ്ധുതാശനാത് । പ്രയച്ഛ യേന മാര്ഗാണി മാംസാന്യാനായ്യ ഭക്ഷയേ ।। ൫.

അപ്പോൾ വേട്ടക്കാരൻ ആ തപസ്സുകാരനായ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനേ, നീ തീയിൽ നിന്ന് എടുത്ത ആ ജ്വാല എനിക്ക് തരൂ. ഞാൻ കൊണ്ടുവന്ന മാംസം പാകം ചെയ്യാൻ അതിനാൽ പോകട്ടെ."

ഏവമുക്തസ്തദാ വിപ്രോ യാവദായസജാലകമ് । പശ്യത്യേവ ന തത്രാഗ്നിര്മൂലനാശേ ഗതഃ ക്ഷയമ് ।। ൫.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ ഇരുമ്പ് വല നോക്കി. എന്നാൽ അവിടെ തീയൊന്നും കാണാനില്ല; അതിന്റെ മൂലത്തിൽ നിന്നു തീ മുഴുവൻ അണഞ്ഞു പോയിരുന്നു.

തതോ വിലക്ഷഭാവേന ബ്രാഹ്മണഃ ശംസിതവ്രതഃ । തൂഷ്ണീംഭൂതസ്ഥിതസ്താവല്ലുബ്ധകോ വാക്യമബ്രവീത് ।। ൫.

അപ്പോൾ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച ബ്രാഹ്മണൻ ലജ്ജിച്ചു നിശബ്ദനായി നിന്നു. അപ്പോൾ വേട്ടക്കാരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ഏതസ്മിഞ്ജ്വലിതോ വഹ്നിര്ബഹുശാഖശ്ച സത്തമ । മൂലനാശേ ഭവേന്നാശസ്തദ്വദേതദപി ദ്വിജ ।। ൫.

ഈ തീയിൽ, മഹാനേ, അനേകം ശാഖകൾ കത്തുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ മൂലം നശിച്ചാൽ തീയും അണയുന്നു. ബ്രാഹ്മണനേ, ഇത് ശരിയാണോ എന്ന് പറയൂ.

ആത്മാ സ പ്രകൃതിസ്ഥശ്ച ഭൂതാനാം സംശ്രയോ ഭവേത് । ഭൂയ ഏഷാ ജഗത്സൃഷ്ടിസ്തത്രൈവ ജഗതോ ഭവേത് ।। ൫.

ആത്മാവ് സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും അതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഈ ലോകസൃഷ്ടി അതിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അതിലാണു ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്.

പിണ്ഡഗ്രഹണധര്മേണ യദസ്യ വിഹിതം വ്രതമ് । തത്തദാത്മനി സംയോജ്യ കുര്വാണോ നാവസീദതി ।। ൫.

ഭിക്ഷയെടുക്കുന്ന നിയമപ്രകാരം, അവനു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വ്രതം ആത്മാവിൽ ഏകീകരിച്ച് ചെയ്യുമ്പോൾ, ആൾ ഒരിക്കലും തളരുകയില്ല.

ഏവമുക്തേ തു വ്യാധേന ബ്രാഹ്മണേ രാജസത്തമ । പുഷ്പവൃഷ്ടിരഥാകാശാത് തസ്യോപരി പപാത ഹ ।। ൫.

വേട്ടക്കാരൻ ബ്രാഹ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ, ആ സമയത്ത് ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പൂവിന്റെ മഴ അവന്റെ മേൽ പെയ്തു.

വിമാനാനി ച ദിവ്യാനി കാമഗാനി മഹാന്തി ച । ബഹുരത്നാനി മുഖ്യാനി ദദൃശേ ബ്രാഹ്മണോത്തമഃ ।। ൫.

അവൻ ദിവ്യവും മനോഹരവുമായ, എവിടെയും പോകാൻ കഴിയുന്ന, വലിയതും അനേകം രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ വിമാനങ്ങൾ കണ്ടു.

തേഷു നിഷ്ഠുരകം ലുബ്ധം സര്വേഷു സമവസ്ഥിതമ് । ദദൃശേ ബ്രാഹ്മണസ്തത്ര കാമരൂപിണമുത്തമമ് ।। ൫.

അവയിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ കഠിനനും ലോഭിയുമായവനെ എല്ലാവരുടെയും ഇടയിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും, അവിടെ മനസ്സിനിഷ്ടമുള്ള രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച ഉത്തമനെയും കണ്ടു.

അദ്വൈതവാസനാസിദ്ധം യോഗാദ് ബഹുശരീരകമ് । ദൃഷ്ട്വാ വിപ്രോ മുദാ യുക്തഃ പ്രയയൌ നിജമാശ്രമമ് ।। ൫.

അദ്വൈതഭാവത്തിൽ പൂർണ്ണനായി, യോഗശക്തിയാൽ അനേകം ശരീരങ്ങൾ ഉള്ളവനായി, ബ്രാഹ്മണൻ ആ ദൃശ്യത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ഏവം ജ്ഞാനവതഃ കര്മ്മ കുര്വതോഽപി സ്വജാതികമ് । ഭവേന്മുക്തിര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ രൈഭ്യ രാജന് വസോ ധ്രുവമ് ।। ൫.

ഇങ്ങനെ, ജ്ഞാനമുള്ളവൻ തന്റെ സ്വഭാവപ്രകാരം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താലും, മോക്ഷം ലഭിക്കും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ റൈഭ്യ, രാജാവേ, ഇതു ഉറപ്പാണ്.

ഏവം തൌ സംശയച്ഛേദം പ്രാപ്തൌ രൈഭ്യവസൂ നൃപ । ബൃഹസ്പതേസ്തതോ ധിഷ്ണ്യാജ്ജഗ്മതുര്നിജമാശ്രമമ് ।। ൫.

ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, റൈഭ്യയും വസുവും സംശയം തീർത്തു. പിന്നെ ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, അവർ തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

തസ്മാത് ത്വമപി രാജേന്ദ്ര ദേവം നാരായണം പ്രഭുമ് । അഭേദേന സ്വദേഹസ്ഥം പശ്യന്നാരാധയ പ്രഭുമ് ।। ൫.

അതിനാൽ, രാജാധിരാജാവേ, നീയും ദേവനായ നാരായണനെ, അവൻ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ തന്നെയാണ് എന്ന ഭാവത്തിൽ, ഭേദമില്ലാതെ ആരാധിക്കണം.

കപിലസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ രാജാഽശ്വശിരാ വിഭുഃ । ജ്യേഷ്ഠം പുത്രം സമാഹൂയ ധന്യം സ്ഥൂലശിരാഹ്വയമ് । അഭിഷിച്യ നിജേ രാജ്യേ സ രാജാ പ്രയയൌ വനമ് ।। ൫.

കപിലന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ആ മഹാബലശാലിയായ അശ്വശിരസ് രാജാവ് തന്റെ മൂത്ത മകനായ ധന്യനും സ്തൂലശിരാ എന്ന പേരിലുള്ളവനെയും വിളിച്ചു വരുത്തി, സ്വന്തം രാജസിംഹാസനത്തിൽ അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. പിന്നെ രാജാവ് വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

നൈമിഷാഖ്യം വരാരോഹേ തത്ര യജ്ഞതനും ഗുരുമ് । തപസാരാധയാമാസ യജ്ഞമൂര്തിം സ്തവേന ച ।। ൫.

അവിടെ, നൈമിഷം എന്ന സ്ഥലത്ത്, മഹാരാണിയായേ, ആ രാജാവ് യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായ ഗുരുവിനെ തപസ്സും സ്തുതികളും കൊണ്ടു ആരാധിച്ചു.

ധരണ്യുവാച । കഥം യജ്ഞതനോഃ സ്തോത്രം രാജ്ഞാ നാരായണസ്യ ഹ । സ്തുതിഃ കൃതാ മഹാഭാഗ പുനരേതച്ച ശംസ മേ ।। ൫.

ഭൂമി ചോദിച്ചു: യജ്ഞത്തിന്റെ ശരീരമായ നാരായണനെ രാജാവ് എങ്ങനെ സ്തുതിച്ചു? മഹാഭാഗവതേ, ആ സ്തുതിയെ വീണ്ടും എനിക്ക് പറയൂ.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । നമാമി യാജ്യം ത്രിദശാധിപസ്യ ഭവസ്യ സൂര്യസ്യ ഹുതാശനസ്യ । സോമസ്യ രാജ്ഞോ മരുതാമനേക- രൂപം ഹരിം യജ്ഞനരം നമസ്യേ ।। ൫.

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: യജ്ഞത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനെയും, ദേവന്മാരുടെ അധിപനെയും, ഭവനെയും, സൂര്യനെയും, അഗ്നിയെയും, സോമനെയും, രാജാവിനെയും, മരുത്‌ഗണങ്ങളെയും, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ള ഹരിയെ, യജ്ഞപുരുഷനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

സുഭീമദംഷ്ട്രം ശശിസൂര്യനേത്രം സംവത്സരേ ചായനയുഗ്മകുക്ഷമ് । ദര്ഭാങ്ഗരോമാണമഥേധ്മശക്തിം സനാതനം യജ്ഞനരം നമാമി ।। ൫.

മഹത്തായ ദന്തങ്ങൾ ഉള്ളവനെയും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കണ്ണുകളായവനെയും, വർഷത്തിലെ ഇരു അയനങ്ങൾ വയറായവനെയും, ദർഭാ പുല്ല് ശരീരരോമമായവനെയും, ഇന്ധനം ശക്തിയായവനെയും, ശാശ്വതനായ യജ്ഞപുരുഷനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദ്യാവാപൃഥിവ്യോരിദമന്തരം ഹി വ്യാപ്തം ശരീരേണ ദിശശ്ച സര്വാഃ । തമീഡ്യമീശം ജഗതാം പ്രസൂതിം ജനാര്ദനം തം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

ആകാശവും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള ഇടം അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ദിശകളും അതുപോലെ. ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായ, സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, ജനാർദ്ദനനായ ആ ഈശ്വരനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സുരാസുരാണാം ച ജയാജയായ യുഗേ യുഗേ യഃ സ്വശരീരമാദ്യമ് । സൃജത്യനാദിഃ പരമേശ്വരോ യ- സ്തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നാഥമ് ।। ൫.

ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ജയത്തിനും പരാജയത്തിനും വേണ്ടി, ഓരോ യുഗത്തിലും, ആദിയില്ലാത്ത പരമേശ്വരൻ തന്റെ ആദ്യത്തെ ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായ നാഥനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദധാര മായാമയമുഗ്രതേജാ ജയായ ചക്രം ത്വമലാംശുശുഭ്രമ് । ഗദാസിശാര്ങ്ഗാദിചതുര്ഭുജോഽയം തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

ഭയങ്കരമായ തേജസ്സും മായാമയമായ രൂപവും ഉള്ള നീ, ജയത്തിനായി കറുത്തിരിയുന്ന, കറുത്തിരിയുന്ന ചക്രം കൈവശം വഹിക്കുന്നു; ഈ നാലു കൈകളുള്ളവൻ ഗദ, ഖഡ്ഗം, ശാരംഗം എന്ന വില്ലും വഹിക്കുന്നു. ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

ക്വചിത് സഹസ്ത്രം ശിരസാം ദധാര ക്വചിന്മഹാപര്വതതുല്യകായമ് । ക്വചിത് സ ഏവ ത്രസരേണുതുല്യോ യസ്തം സദാ യജ്ഞനരം നമാമി ।। ൫.

ഒരിക്കൽ ആയിരം തലകൾ വഹിക്കുന്നവനായി, മറ്റൊരു സമയത്ത് മഹാപർവ്വതത്തോളം വലിയ ശരീരമുള്ളവനായി, വേറൊരു സമയത്ത് പൊടിക്കണികയോളം ചെറുതായും, ആ ശാശ്വതനായ യജ്ഞപുരുഷനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

ചതുര്മുഖോ യഃ സൃജതേ സമഗ്രം രഥാങ്ഗപാണിഃ പ്രതിപാലനായ । ക്ഷയായ കാലാനലസന്നിഭോ യ- സ്തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

നാലുമുഖങ്ങളോടെ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ചക്രം കൈവശം വച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, നാശത്തിനായി കാലാഗ്നിപോലെയുള്ളവനും, ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സംസാരചക്രക്രമണക്രിയായൈ യ ഇജ്യതേ സര്വഗതഃ പുരാണഃ । യോ യോഗിഭിര്ധ്യായതേ ചാപ്രമേയസ് തം യജ്ഞമൂര്തിം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ് ।। ൫.

സംസാരചക്രത്തിന്റെ ചലനത്തിനായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്ന പുരാതനവനും, യോഗികൾ ധ്യാനിക്കുന്നതും അളക്കാൻ കഴിയാത്തവനും, ആ യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപമായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

സമ്യങ്മനസ്യര്പിതവാനഹം തേ യദാ സുദൃശ്യം സ്വതനൌ നു തത്ത്വമ് । ന ചാന്യദസ്തോതി മതിഃ സ്ഥിരാ മേ യതസ്തതോ മാവതു ശുദ്ധഭാവമ് ।। ൫.

എന്റെ മനസ്സു ഞാൻ നിനക്കു സമർപ്പിച്ചു; നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം വ്യക്തമായി കാണുമ്പോൾ, മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നു മനസ്സിൽ ഉറപ്പുണ്ട്. നീ എന്റെ ശുദ്ധമായ ഭക്തി കാത്തുസൂക്ഷിക്കണമേ.

ഇതീരിതസ്തസ്യ ഹുതാശനാര്ചിഃ - പ്രഖ്യം തു തേജഃ പുരതോ ബഭൂവ । തസ്മിന് സ രാജാ പ്രവിവേശ ബുദ്ധിം കൃത്വാ ലയം പ്രാപ്തവാന് യജ്ഞമൂര്തൌ ।। ൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലപോലെയുള്ള ഒരു പ്രകാശം അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി. അതിൽ രാജാവ് തന്റെ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ലയിച്ചു.

ധരണ്യുവാച । സ വസുഃ സംശയച്ഛേദം പ്രാപ്യ രൈഭ്യശ്ച സത്തമഃ । ഉഭൌ കിം ചക്രതുര്ദേവ ശ്രുത്വാ ചാങ്ഗിരസം വചഃ ।। ൬.

ഭൂമി ചോദിച്ചു: വസുവും ശ്രേഷ്ഠനായ റൈഭ്യനും സംശയങ്ങൾ നീക്കി, ആംഗിരസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഇരുവരും എന്ത് ചെയ്തു ദേവനേ?