വരാഹപുരാണമ്

ഭാവനാം തു ദൃഢാം കുര്യാദ് യഥാ സര്വഗതോ ഹരിഃ । നാന്യത് തത് സദൃശം ഭൂതമിതി ഭാവേന സേവ്യതേ ।। ൪.

ഹരി സർവ്വവ്യാപിയാണെന്ന ഉറച്ച ഭാവന പുലർത്തണം; അവനുപോലൊരു മറ്റൊരു ഭൂതം ഇല്ല — ഈ ഭാവത്തോടെ അവനെ ആരാധിക്കണം.

ഏഷ തേ ജ്ഞാനസദ്ഭാവസ്തവ രാജന് പ്രകീര്തിതഃ । പരിപൂര്ണേന ഭാവേന സ്മരന് നാരായണം ഹരിമ് ।। ൪.

രാജാവേ, ഇതാണ് നിനക്ക് വിശദീകരിച്ചിട്ടുള്ള സത്യമായ ജ്ഞാനസ്വഭാവം: നാരായണനെയും ഹരിയെയും പൂർണ്ണഭക്തിയോടെ ഓർക്കുക.

പരിപൂര്ണേന ബാവേന സ്മര നാരായണം ഗുരുമ് । പുഷ്പോപഹാരൈര്ധൂപൈശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം ച തര്പണൈഃ । ധ്യാനേന സുസ്ഥിതേനാശു പ്രാപ്യതേ പരമേശ്വരഃ ।। ൪.

പൂർണ്ണഭാവത്തോടെ നാരായണനെയും ഗുരുവിനെയും ഓർക്കണം; പുഷ്പങ്ങൾ, ധൂപങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ദൃഢമായ ധ്യാനത്തിലൂടെ പരമേശ്വരനെ വേഗത്തിൽ പ്രാപിക്കാം.

അശ്വശിരാ ഉവാച । ഭവന്തൌ മമ സംദേഹമേകം ഛേത്തുമിഹാര്ഹതഃ । യേന ഛിന്നേന ജായേത മമ സംസാരവിച്യുതിഃ ।। ൫.

അശ്വശിരാ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എന്റെ ഒരു സംശയം ഇവിടെ നീക്കാൻ യോഗ്യരാണ്; അതു നീങ്ങിയാൽ എനിക്ക് സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.'

ഏവമുക്തേ നൃപതിനാ തദാ യോഗിവരോ മുനിഃ । കപിലഃ പ്രാഹ ധര്മാത്മാ രാജാനം യജതാം വരമ് ।। ൫.

രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധാർമ്മികനും ആയ കപിലമുനി, യജ്ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

കപില ഉവാച । കസ്തേ മനസി സംദേഹോ രാജന് പരമധാര്മിക । ഛിന്ദാമി യേന തച്ഛ്രുത്വാ ബ്രൂഹി യത്തേഽഭിവാഞ്ഛിതമ് ।। ൫.

കപിലൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, പരമധാർമ്മികനേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള സംശയം എന്താണ്? നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പറയൂ; ഞാൻ അതു കേട്ടു നീക്കാം.'

രാജോവാച । കര്മണാ പ്രാപ്യതേ മോക്ഷ ഉതാഹോ ജ്ഞാനിനാ മുനേ । ഏതന്മേ സംശയം ഛിന്ധി യദി മേഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ ।। ൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'മോക്ഷം കര്‍മ്മത്തിലൂടാണോ, ജ്ഞാനത്തിലൂടാണോ, മുനീശ്വരാ? എനിക്ക് അനുകമ്പ കാണിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഈ സംശയം നീക്കൂ.'

കപില ഉവാച । ഇമം പ്രശ്നം മഹാരാജ പുരാ പൃഷ്ടോ ബൃഹസ്പതിഃ । രൈഭ്യേണ ബ്രഹ്മപുത്രേണ രാജ്ഞാ ച വസുനാ പുരാ । വസുരാസീന്നൃപശ്രേഷ്ഠോ വിദ്വാന് ദാനപതിഃ പുരാ ।। ൫.

കപിലൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, ഈ ചോദ്യം പുരാതനകാലത്ത് ബൃഹസ്പതിയോട് രൈഭ്യനും ബ്രഹ്മപുത്രനും രാജാവായ വസുവും ചോദിച്ചിരുന്നു. വസു പുരാതനകാലത്ത് ജ്ഞാനിയും ദാനശീലനും ആയ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.'

ചാക്ഷുഷസ്യ മനോഃ കാലേ ബ്രഹ്മണോഽന്വയവര്ദ്ധനഃ । വസുശ്ച ബ്രഹ്മണഃ സദ്മ ഗതവാംസ്തദ്ദിദൃക്ഷയാ ।। ൫.

ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശം വർദ്ധിപ്പിച്ച വസു, ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.

പഥി ചൈത്രരഥം ദൃഷ്ട്വാ വിദ്യാധരവരം നൃപ । അപൃച്ഛച്ച വസുഃ പ്രീത്യാ ബ്രഹ്മണോഽവസരം പ്രഭോ ।। ൫.

രാജാവേ, വഴിയിൽ വിദ്യാധരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ചിത്രരഥനെ കണ്ടപ്പോൾ, വസു സ്നേഹപൂർവ്വം ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാൻ അവസരം കിട്ടുമോ എന്ന് ചോദിച്ചു.

സോഽബ്രവീദ് ദേവസമിതിര്വര്തതേ ബ്രഹ്മണോ ഗൃഹേ । ഏവം ശ്രുത്വാ വസുസ്തസ്ഥൌ ദ്വാരി ബ്രഹ്മൌകസസ്തദാ । താവത് തത്രൈവ രൈഭ്യസ്തു ആജഗാമ മഹാതപാഃ ।। ൫.

അവൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീട്ടിൽ ദേവന്മാരുടെ സംഗമം നടക്കുകയാണ്.' ഇത് കേട്ട വസു അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീട്ടുവാതിലിൽ കാത്തുനിന്നു. അതിനിടയിൽ മഹത്തായ വ്രതസ്ഥനായ രൈഭ്യൻ അവിടെ എത്തി.

സ രാജാ പ്രീതമനസാ വസുഃ സംപൂര്ണമാനസഃ । ഉവാച പൂജയിത്വാഗ്രേ ക്വ പ്രയാതോഽസി വൈ മുനേ ।। ൫.

അപ്പോൾ സന്തോഷവും തൃപ്തിയും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ രാജാവായ വസു ആദരപൂർവ്വം രൈഭ്യനെ സ്വീകരിച്ചു: 'മഹർഷേ, എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു?' എന്ന് ആദ്യം ചോദിച്ചു.

രൈഭ്യ ഉവാച । അഹം ബൃഹസ്പതേഃ പാര്ശ്വേ ആഗതോഽസ്മി മഹാനൃപ । കിഞ്ചിത്കാര്യാന്തരം പ്രഷ്ടുമഹം ദേവപുരോഹിതമ് ।। ൫.

രൈഭ്യൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, ഞാൻ ബൃഹസ്പതിയുടെ അടുക്കളിൽ നിന്ന് വരുന്നു. ദേവപുരോഹിതനോടു ചില കാര്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനാണ് ഞാൻ വന്നത്.'

ഏവം വദതി രൈഭ്യേ തു ബ്രഹ്മണസ്തന്മഹത്സദഃ । ഉത്തസ്ഥൌ സ്വാനി ധിഷ്ണ്യാനി ഗതാ ദേവഗണാഃ പ്രഭോ ।। ൫.

രൈഭ്യൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മഹാസഭയിൽ ഇരുന്ന ദേവഗണങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റ് പുറപ്പെട്ടുവന്നു.

താവദ് ബൃഹസ്പതിസ്തത്ര രൈഭ്യേണ സഹ സംവിദമ് । കൃത്വാ സ്വധിഷ്ണ്യമഗമദ് വസുനാ ച സുപൂജിതഃ ।। ൫.

അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി രൈഭ്യനോടൊപ്പം സംസാരിച്ച ശേഷം, വസുവിന്റെ അത്തിഥ്യത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിലേക്ക് പോയി.

രൈഭ്യ ആങ്ഗിരസോ രാജാ വസുശ്ചോപവിവേശ ഹ । ഉപവിഷ്ടേഷു രാജേന്ദ്ര തേഷു തേഷ്വപി സോഽബ്രവീത് ।। ൫.

അംഗിരസന്റെ വംശജനായ രൈഭ്യനും രാജാവായ വസുവും ഇരുന്നപ്പോൾ, രാജാധിരാജാവേ, അവിടെ ഇരുന്നവരോട് അവൻ സംസാരിച്ചു.

ബൃഹസ്പതിര്ദേവഗുരൂ രൈഭ്യം വചനമന്തികേ । കിം കരോമി മഹാഭാഗ വേദവേദാങ്ഗപാരഗ ।। ൫.

ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതി രൈഭ്യനോട് പറഞ്ഞു: 'വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞ മഹാഭാഗവ, ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം?'

രൈഭ്യ ഉവാച । ബൃഹസ്പതേ കര്മണാ കിം പ്രാപ്യതേ ജ്ഞാനിനാഽഥവാ । മോക്ഷ ഏതന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ സംശയം പ്രഭോ ।। ൫.

രൈഭ്യൻ പറഞ്ഞു: 'ബൃഹസ്പതേ, പ്രവൃത്തിയിലൂടെ എന്താണ് ലഭിക്കുന്നത്? ജ്ഞാനത്തിലൂടെ എന്താണ് ലഭിക്കുന്നത്? മോക്ഷം സംബന്ധിച്ചുള്ള എന്റെ സംശയം ദയവായി നീ അകറ്റണം.'

ബൃഹസ്പതിരുവാച । യത്കിംചിത് കുരുതേ കര്മ പുരുഷഃ സാധ്വസാധു വാ । സര്വം നാരായണേ ന്യസ്യ കുര്വന് നൈവ ച ലിപ്യതേ ।। ൫.

ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: 'ഒരു മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും — നല്ലതോ, ചീത്തയോ — എല്ലാം നാരായണനിൽ സമർപ്പിച്ചാൽ, അങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാൽ അവനു പാപം പതിക്കുകയില്ല.'

ശ്രൂയതേ ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ സംവാദോ വിപ്രലുബ്ധയോഃ । ആത്രേയോ ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദ് വേദാഭ്യാസരതോ മുനിഃ ।। ൫.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, രണ്ട് വിരുദ്ധരായവരുടെ സംവാദം ഒരിക്കൽ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: വേദപഠനത്തിൽ ലയിച്ചിരുന്ന അത്രേയൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണമുനി.

വസത്യവിരതം പ്രാതഃസ്നായീ ത്രിഷവണേ രതഃ । നാമ്നാ സംയമനഃ പൂര്വമേകസ്മിന് ദിവസേ നദീമ് । ധര്മാരണ്യേ ഗതഃ സ്നാതും ധന്യാം ഭാഗീരഥീം ശുഭാമ് ।। ൫.

അവൻ എപ്പോഴും പ്രഭാതസ്നാനവും ത്രിശവണസ്മരണയും നിർവഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മുമ്പ്, സംയമനൻ എന്നൊരു പുരുഷൻ ഒരു ദിവസം ധർമ്മവനം വഴി ഭാഗീരഥി എന്ന പുണ്യനദിയിൽ സ്നാനത്തിനായി പോയി.

തത്രാസീനം മഹായൂഥം ഹരിണാനാം വിചക്ഷണഃ । ലുബ്ധോ നിഷ്ഠുരകോ നാമ ധനുഃപാണിഃ കൃതാന്തവത് । ആയയൌ തം ജിഘാംസുഃ സ ധനുഷ്യായോജ്യ സായകമ് ।। ൫.

അവിടെ ഇരുന്നിരുന്ന വലിയ കുരങ്ങുകൂട്ടം കണ്ടു, കഠിനഹൃദയനായ, കൃതാന്തനെപ്പോലെയുള്ള, ധനുസ്സും അമ്പും കൈവശമുള്ള നിഷ്ഠുരകൻ എന്ന വേട്ടക്കാരൻ അവിടെ വന്നു, അവരെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.

തതഃ സംയമനോ വിപ്രോ ദൃഷ്ട്വാ തം മൃഗയാരതമ് । വാരയാമാസ മാ ഭദ്ര ജീവഘാതമിമം കുരു ।। ൫.

അപ്പോൾ സംയമനൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ അവനെ വേട്ടയിൽ മുഴുകിയതുകണ്ട് തടയാൻ ശ്രമിച്ചു: 'സുഹൃത്തെ, ജീവഹിംസ ചെയ്യരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചോ വ്യാധഃ സ്മിതപൂര്വമിദം വചഃ । ഉവാച നാഹം ഹിംസാമി പൃഥഗ്ജീവം ദ്വിജോത്തമ ।। ൫.

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വേട്ടക്കാരൻ ചെറിയൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ വേറൊരു ജീവനെ ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നില്ല.'

പരമാത്മാ ത്വയം ഭൂതൈഃ ക്രീഡതേ ഭഗവാന് സ്വയമ് । കൃതാ മൃദാ ബലീവര്ദ്ദാസ്തദ്വദേതന്ന സംശയഃ ।। ൫.

പരമാത്മാവായ ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് സകലഭൂതങ്ങളോടും കളിക്കുന്നത്. കാളകളും മണ്ണും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചവയാണ് — ഇതാണ് സത്യം, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അഹേ ഭാവഃ സദാ ബ്രഹ്മന്നവിദ്യേയം മുമുക്ഷുണാമ് । യാത്രാപ്രാണരതം സര്വം ജഗദേതദ് വിചേഷ്ടിതമ് । തത്രാഹമിതി യഃ ശബ്ദഃ സ സാധുത്വം ന ഗച്ഛതി ।। ൫.

ബ്രാഹ്മണാ, ഈ ഭാവം എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും — മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കാണ് ഈ അജ്ഞാനം. ഈ ലോകം മുഴുവൻ പ്രാണയാത്രയിലാണു സഞ്ചരിക്കുന്നത്. അവിടെ 'ഞാൻ' എന്ന വാക്കിന് യഥാർത്ഥ സത്ഗുണം ഉണ്ടാവില്ല.

ഇത്യാകര്ണ്യ സ വിപ്രേന്ദ്രോ ദ്വിജഃ സംയമനസ്തദാ । വിസ്മയേനാബ്രവീദ് വാക്യം ലുബ്ധം നിഷ്ഠുരകം ദ്വിജഃ ।। ൫.

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, ആ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനായ സംയമനൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിഷ്ഠുരകൻ എന്ന വേട്ടക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.

കിമേതദുച്യതേ ഭദ്ര പ്രത്യക്ഷം ഹേതുമദ്വചഃ । തതഃ ശ്രുത്വാ മുനേര്വിപ്രം ലുബ്ധകഃ പ്രാഹ ധര്മവിത് । കുത്വാ ലോഹമയം ജാലം തസ്യാധോ ജ്വലനം ദദൌ ।। ൫.

ഇത് എന്താണ് നിങ്ങൾ പറയുന്നത്, ഭദ്രൻ? നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ നേരിട്ടും കാരണവുമാണ്. അതു കേട്ട ശേഷം, ധർമ്മം അറിയുന്ന ആ വേട്ടക്കാരൻ മഹർഷിയെ这样 ചോദിച്ചു: "നീ എങ്ങനെ ഇരുമ്പ് വലയും അതിന് കീഴിൽ തീയും വെച്ചു?"

ദത്ത്വാ വഹ്നിം ദ്വിജം പ്രാഹ ജ്വാല്യതാം കാഷ്ഠസചയഃ । തതോ വിപ്രോ മുഖേനാഗ്നിം പ്രജ്വാല്യ വിരരാമ ഹ ।। ൫.

തീ കൊളുത്തിയ ശേഷം, അവൻ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "ഇവിടെ കത്തിയിരിക്കുന്ന കട്ടികൂട്ടം മുഴുവൻ തീപിടിപ്പിക്കൂ." അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ വായിലൂടെ തീ കൊളുത്തി, പിന്നെ നിശബ്ദനായി നിന്നു.