വരാഹപുരാണമ്

നരസിംഹായ പാദൌ തു ഗോവിന്ദായേത്യുരൂ തഥാ । കടിം വിശ്വഭുജേ പൂജ്യ അനിരുദ്ധേത്യുരസ്തഥാ ।। ൪൨.

നരസിംഹനു പാദങ്ങൾ, ഗോവിന്ദനു ഉറുക്കൾ, വിശ്വഭുജനു കടി, അനിരുദ്ധനു ഭുജങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ആരാധിക്കണം.

കണ്ഠം തു ശിതികണ്ഠായ പിങ്ഗകേശായ വൈ ശിരഃ । അസുരധ്വംസനായേതി ചക്രം തോയാത്മനേ തഥാ । ശങ്ഖമിത്യേവ സംപൂജ്യ ഗന്ധപുഷ്പഫലൈസ്തഥാ ।। ൪൨.

ശിതികണ്ഠനു കഴുത്ത്, പിംഗകേശനു തല, അസുരനാശകനു ചക്രം, ജലസ്വരൂപനു ശംഖം — ഇവയെല്ലാം ചന്ദനം, പുഷ്പം, പഴം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കണം.

തദഗ്രേ ഘടമാദായ സിതവസ്ത്രയുഗാന്വിതമ് । തസ്യോപരി നൃസിഹം തു സൌവര്ണം താമ്രഭാജനേ । സൌവര്ണ ശക്തിതഃ കൃത്വാ ദാരുവംശമയേഽപി വാ ।। ൪൨.

ആദ്യത്തിൽ, വെളുത്ത വസ്ത്രം രണ്ടെണ്ണം അണിഞ്ഞ ഒരു കലശം മുന്നിൽ വയ്ക്കണം; അതിനു മുകളിൽ പൊന്നിനാൽ നിർമ്മിച്ച നരസിംഹന്റെ രൂപം താമ്രപാത്രത്തിൽ വയ്ക്കണം; അതാവശ്യമായില്ലെങ്കിൽ മരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മുളയിൽ നിർമ്മിച്ചാലും മതിയാകും.

രത്നഗര്ഭഘടേ സ്ഥാപ്യ തം സംപൂജ്യ ച മാനവഃ । ദ്വാദശ്യാം വേദവിദുഷേ ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് ।। ൪൨.

രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കലശത്തിൽ അതു സ്ഥാപിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു, പന്ത്രണ്ടാം തീയതി വേദപാരായണശീലിയായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം.

ഏവം കൃതേ ഫലം പ്രാപ്തം യത് പുരാ പാര്ഥിവേന തു । തസ്യാഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി വത്സനാമ്നാ മഹാമുനേ ।। ൪൨.

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, പുരാതനകാലത്ത് രാജാവിന് ലഭിച്ച ഫലം ലഭിക്കും; അത് ഞാൻ വത്സ എന്ന പേരിൽ ഇപ്പോൾ പറയാം, മഹാമുനിയേ.

ആസീത് കിംപുരുഷേ വര്ഷേ രാജാ പരമധാര്മികഃ । ഭാരതേതി ച വിഖ്യാതസ്തസ്യ വത്സഃ സുതോഽഭവത് ।। ൪൨.

കിംപുരുഷവർഷത്തിൽ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മഹാരാജാവ് ഭരതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. അവനു വത്സൻ എന്നൊരു മകനുണ്ടായിരുന്നു.

സ ശത്രുഭിര്ജിതഃ സംഖ്യേ ഹൃതകോശോ ദ്വിപാദവാന് । വനം പ്രായാത് സപത്നീകോ വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമേഽവസത് ।। ൪൨.

ശത്രുക്കളോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു, ധനവും ആനകളും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം കാടിലേക്ക് പോയി, വസിഷ്ഠമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു.

കാലേന ഗച്ഛതാ സോഽഥ വസിഷ്ഠേന മഹര്ഷിണാ । കിം കാര്യമിതി സ പ്രോക്തോ വസസ്യസ്മിന് മഹാശ്രമേ ।। ൪൨.

കാലം കടന്നപ്പോൾ മഹർഷിയായ വസിഷ്ഠൻ അവനോടു ചോദിച്ചു: 'നീ ഈ വലിയ ആശ്രമത്തിൽ എന്തിനാണ് വന്നത്? എന്താണ് നിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം?'

രാജോവാച । ഭഗവന് ഹൃതകോശോഽഹം ഹൃതരാജ്യോ വിശേഷതഃ । ശത്രുഭിര്ഹതസംകല്പോ ഭവന്തം ശരണം ഗതഃ । ഉപദേശപ്രദാനേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।। ൪൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവൻ, എന്റെ ധനവും രാജ്യവും എല്ലാം നഷ്ടമായി, ശത്രുക്കൾ എന്റെ മനസ്സും തകർത്തു. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശരണം തേടിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കണമേ.'

ഏവമുക്തോ വസിഷ്ഠസ്തു തസ്യേമാം ദ്വാദശീം മുനേ । വിധിനാ പ്രത്യുവാചാഥ സോഽപി സര്വം തഥാഽകരോത് ।। ൪൨.

അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വസിഷ്ഠൻ, നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ ദ്വാദശി വ്രതം അവനോട് പറഞ്ഞു. രാജാവ് അതെല്ലാം നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചെയ്തു.

തസ്യ വ്രതാന്തേ ഭഗവാന് നാരസിംഹസ്തുതോഷ ഹ । ചക്രം പ്രാദാച്ച ശത്രൂണാം വിധ്വംസനകരം പരമ് ।। ൪൨.

വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഭഗവാൻ നരസിംഹൻ സന്തോഷിച്ചു, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ അത്യുത്തമമായ ഒരു ചക്രായുധം അവനു നൽകി.

തേനാസ്ത്രേണ സ്വകം രാജ്യം ജിതവാന് സ നൃപോത്തമഃ । രാജ്യേ സ്ഥിത്വാഽശ്വമേധാനാം സഹസ്ത്രമകരോദ് വിഭുഃ । അന്തേ ച വിഷ്ണുലോകാഖ്യം പദമാപ ച സത്തമ ।। ൪൨.

ആ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് ആ മഹാരാജാവ് തന്റെ രാജ്യം വീണ്ടെടുത്തു. രാജ്യം ഭരിച്ച് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി, അവസാനം വിഷ്ണുലോകം എന്ന ഉന്നത സ്ഥാനം നേടി.

ഏഷാ ധന്യാ പാപഹരാ ദ്വാദശീ ഭവതോ മുനേ । കഥിതാ യാ പ്രയത്നേന ശ്രുത്വാ കുരു യഥേപ്സിതമ് ।। ൪൨.

മഹർഷേ, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഈ ഭാഗ്യവാനായ ദ്വാദശി വ്രതം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടതുകൊണ്ട്, ഇനിയും നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യാം.

ദുര്വാസാ ഉവാച । ഏവമേവ മുനേ മാസി ചൈത്രേ സംകല്പ്യ ദ്വാദശീമ് । ഉപോഷ്യാരാധയേത് പശ്ചാത് ദേവദേവം ജനാര്ദനമ് ।। ൪൩.

ദുര്വാസാസ് പറഞ്ഞു: 'ഇതുപോലെ തന്നെ, ചൈത്രമാസത്തിൽ ദ്വാദശി വ്രതം നിർണ്ണയിച്ച് ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, ശേഷം ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കണം.'

വാമനായേതി പാദൌ തു വിഷ്ണവേ കടിമര്ചയേത് । വാസുദേവേതി ജഠരമുരഃ സംപൂര്ണകായ ച ।। ൪൩.

വാമനനെന്നു പറഞ്ഞ് കാലുകൾ, വിഷ്ണുവെന്നു പറഞ്ഞ് കടി, വാസുദേവനെന്നു പറഞ്ഞ് വയറും നെഞ്ചും മുഴുവൻ ശരീരവും ആരാധിക്കണം.

കണ്ഠം വിശ്വകൃതേ പൂജ്യ ശിരോ വൈ വ്യോമരൂപിണേ । ബാഹൂ വിശ്വജിതേ പൂജ്യ സ്വനാമ്നാ ശംഖചക്രകൌ ।। ൪൩.

കഴുത്ത് വിശ്വകർതാവെന്നു, തല ആകാശസ്വരൂപിയെന്നു, കൈകൾ വിശ്വജിതെന്നു ആരാധിക്കണം. ശംഖവും ചക്രവും അവയുടെ പേരിൽ തന്നെ പൂജിക്കണം.

അനേന വിധിനാഭ്യര്ച്യ ദേവദേവം സനാതനമ് । പ്രാഗ്വദേവോത്തരം കുമ്ഭം സയുഗ്മം പുരതോ ന്യസേത് ।। ൪൩.

ഇങ്ങനെ ദേവദേവനായ ശാശ്വതനെ ആരാധിച്ചശേഷം, കിഴക്കും വടക്കും രണ്ട് കലശങ്ങൾ മുന്നിൽ വയ്ക്കണം.

പ്രാഗുക്തപാത്രേ സംസ്ഥാപ്യ വാമനം കാഞ്ചനം ബുധഃ । യഥാശക്ത്യാ കൃതം ഹ്രസ്വം സിതയജ്ഞോപവീതിനമ് ।। ൪൩.

മുൻപ് പറഞ്ഞ പാത്രത്തിൽ, കഴിവനുസരിച്ച് ചെറിയതായും വെള്ളയജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചും ഒരു പൊൻവാമനപ്രതിമ സ്ഥാപിക്കണം.

കുണ്ഡികാം സ്ഥാപയേത് പാര്ശ്വേ ഛത്രികാം പാദുകേ തഥാ । അക്ഷമാലാം ച സംസ്ഥാപ്യ വൃസികാം ച വിശേഷതഃ ।। ൪൩.

പാർശ്വത്ത് ഒരു വെള്ളക്കുടം, ഒരു കുട, ചപ്പലുകൾ, അക്ഷമാല, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ദണ്ഡം എന്നിവയും വയ്ക്കണം.

ഏതൈരുപസ്കരൈര്യുക്തം പ്രഭാതേ സ ദ്വിജാതയേ । ദാപയേത് പ്രീയതാം വിഷ്ണുര്ഹ്രസ്വരൂപീത്യുദീരയേത് ।। ൪൩.

ഇവയെല്ലാം ഒരുക്കി, പ്രഭാതത്തിൽ ഒരു ദ്വിജനു സമർപ്പിച്ച്, 'വിഷ്ണു വാമനസ്വരൂപത്തിൽ സന്തോഷിക്കട്ടെ' എന്നു പറയണം.

മാസനാമ്നാ തു സംയുക്തം പ്രാദുര്ഭാവവിധാനകമ് । പ്രീയതാമിതി സര്വത്ര വിധിരേഷ പ്രകീര്തിതഃ ।। ൪൩.

മാസത്തിന്റെ പേരും പ്രതിഷ്ഠാവിധിയും ചേർത്ത്, 'സന്തോഷിക്കട്ടെ' എന്നുപറഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തും ഇതാണ് ആചാരമായി പറയുന്നത്.

ശ്രൂയതേ ച പുരാ രാജാ ഹര്യശ്വഃ പൃഥിവീപതിഃ । അപുത്രഃ സ തപസ്തേപേ പുത്രമിച്ഛംസ്തപോധനമ് ।। ൪൩.

പണ്ടു ഭൂമിയുടെ രാജാവായ ഹര്യശ്വൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ മകനില്ലാത്തതിനാൽ, മകൻ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

തസ്യൈവ കുര്വതോ വ്യുഷ്ടിം പുത്രാര്ഥേ മുനിസത്തമ । ആജഗാമ ഹരിഃ പൂര്വം ദ്വിജരൂപം സമാശ്രിതഃ ।। ൪൩.

അവൻ മകനെക്കായി ജാഗരണം ചെയ്യുമ്പോൾ, മഹർഷേ, ഹരി ദ്വിജസ്വരൂപം സ്വീകരിച്ച് ആദ്യം അവിടെ എത്തി.

ഉവാച തപസാ രാജന് കിം തേ വ്യവസിതം പ്രഭോ । പുത്രാര്ഥമിതി പ്രോവാച തം വിപ്രഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।। ൪൩.

അവൻ ചോദിച്ചു: രാജാവേ, നീ ഈ കഠിനതപം ചെയ്യുന്നതിന് എന്താണ് ഉദ്ദേശം? അതിന് മഹർഷി മറുപടി പറഞ്ഞു: ഒരു മകനു വേണ്ടി തന്നെയാണ്.

ഇദമേവ വിധാനം തു കുരു രാജന്നുവാച ഹ । ഏവമുക്ത്വാ തു രാജാനം ക്ഷണാദന്തര്ഹിതഃ പ്രഭുഃ ।। ൪൩.

ഇതാണ് ആചരണം, രാജാവേ; നീ ഇതു ചെയ്യണം എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഉടനെ അപ്പൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.

രാജാഽപി തം ചകാരാശു മന്ത്രവന്തം ദ്വിജാതയേ । ദരിദ്രായ തഥാ പ്രാദാത് ജ്യോതിര്ഗാര്ഗായ ധീമതേ ।। ൪൩.

രാജാവ് ഉടൻ തന്നെ മന്ത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ആ യാഗം ചെയ്തു, ദരിദ്രന്മാർക്കും ജ്ഞാനിയായ ജ്യോതിര്‍ഗ്ഗാർഗ്ഗനും അത് നൽകി.

യഥാദിതേരപുത്രായാഃ സ്വയം പുത്രത്വമാഗതഃ । ഭഗവംസ്തേന സത്യേന മമാപ്യസ്തു സുതോ വരഃ ।। ൪൩.

മറ്റൊരാളുടെ മകൻ സ്വയം മകനായി ലഭിച്ചതു പോലെ, ഭഗവൻ, ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ എനിക്കും നല്ലൊരു മകൻ ലഭിക്കണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അനേന വിധിനാ ദത്തേ തസ്യ പുത്രോഽഭവന്മുനേ । കുവലാശ്വ ഇതി ഖ്യാതശ്ചക്രവര്തീ മഹാബലഃ ।। ൪൩.

ഈ വിധത്തിൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചപ്പോൾ, അവനു ഒരു മകൻ ജനിച്ചു. അവൻ കുവലാശ്വ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ ശക്തശാലിയായ ചക്രവർത്തിയായി.

അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രമധനോ ലഭതേ ധനമ് । ഭ്രഷ്ടരാജ്യോ ലഭേദ് രാജ്യം മൃതോ വിഷ്ണുപുരം വ്രജേത് ।। ൪൩.

മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവന് വീണ്ടും രാജ്യം ലഭിക്കും, മരിച്ചവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകും.