മൌനം ചാധ്യയനം ചൈവ ദേവസ്തുത്യര്ഥകീര്തിതത് । നിവൃത്തിശ്ചാപി പൈശുന്യാദ് വാചികം വ്രതമുത്തമമ് ।।൩൭.
മൗനം, പഠനം, ദേവന്മാരെ സ്തുതിക്കാനുള്ള പാരായണം, അപവാദം ഒഴിവാക്കൽ — ഇവയാണ് വാക്കിലൂടെ പാലിക്കേണ്ട ഉത്തമ വ്രതങ്ങൾ.
അത്രാപി ശ്രൂയതേ ചാന്യദൃഷിരുഗ്രതപാഃ പുരാ । ബ്രഹ്മപുത്രഃ പുരാ കല്പേ ആരുണിര്നാമ നാമതഃ ।। ൩൭.
ഇതിൽ കൂടിയും മറ്റൊരു കഥ കേൾക്കാം: ഒരു കാലത്ത്, മറ്റൊരു യുഗത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ, കടുത്ത തപസ്സുള്ള ആരുണി എന്ന ഋഷി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സോഽരണ്യമഗമത് കിംചിത് തപോര്ഥീ ദ്വിജസത്തമഃ । തപസ്തേപേ തതസ്തസ്മിന്നുപവാസപരായണഃ ।। ൩൭.
ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ തപസ്സിനായി കാട്ടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ഉപവാസത്തിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട് കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ദേവികായാസ്തടേ രമ്യേ സോഽവസദ് ബ്രാഹ്മണഃ കില । കദാചിദഭിഷേകായ സ ജഗാമ മഹാനദീമ് ।। ൩൭.
അവൻ ദേവികാ നദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത് താമസിച്ചു. ഒരു ദിവസം, സ്നാനത്തിനായി ആ മഹാനദിയിലേക്ക് പോയി.
തത്ര സ്നാത്വാ ജപന് വിപ്രോ ദദര്ശായാന്തമഗ്രതഃ । വ്യാധം മഹാധനുഃപാണിമുഗ്രനേത്രം വിഭീഷണമ് ।। ൩൭.
അവിടെ സ്നാനം കഴിച്ച് ജപം ചെയ്ത ശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണൻ മുന്നിൽ വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന, വലിയ വില്ലും ഉഗ്രദൃഷ്ടിയും ഉള്ള ഭയങ്കരനായ ഒരു വ്യാധനെ കണ്ടു.
തം ദ്വിജം ഹന്തുമായാത് സ വല്കലാനാം ജിഘൃക്ഷയാ । തം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷുഭിതോ വിപ്രോ ബ്രഹ്മഘ്നസ്യ ഭയാദിതി । ധ്യായന് നാരായണം ദേവം തസ്ഥൌ തത്രൈവ സ ദ്വിജഃ ।। ൩൭.
അവൻ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ വല്കലങ്ങൾ കവർച്ച ചെയ്യാനായി സമീപിച്ചു. അത്തരം ഭ്രാന്തൻറെ ഭയത്തിൽ വിറെച്ചു നിന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, നാരായണനെ ധ്യാനിച്ച് അവിടെ തന്നെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാഽന്തര്ഗതഹരിം വ്യാധോ ഭീത ഇവാഗ്രതഃ । വിഹായ സശരം ചാപം തതോ വചനമബ്രവീത് ।। ൩൭.
ഹരിയെ ഉള്ളിൽ ധ്യാനിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ട വ്യാധൻ ഭയപ്പെട്ടതുപോലെ വില്ലും അമ്പും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവിടെ നിന്നു സംസാരിച്ചു.
വ്യാധ ഉവാച । ഹന്തുമിച്ഛുരഹം ബ്രഹ്മന് ഭവന്തം പ്രാഗിഹാഗതഃ । ഇദാനീം ദര്ശനാത് തുഭ്യം സാ മതിഃ ക്വാപി മേ ഗതാ ।। ൩൭.
വ്യാധൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ നിങ്ങളെ കൊല്ലാൻ മുമ്പേ ഇവിടെ വന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളെ കണ്ടതോടെ എന്റെ മനസ്സ് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറി.
ബ്രാഹ്മണാനാം സഹസ്ത്രാണി സസ്ത്രീണാമയുതാനി ച । നിഹതാനി മയാ ബ്രഹ്മന് നിഹതൌ ച കുടമ്ബിനൌ ।। ൩൭.
ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അവരുടെ പത്നിമാരെയും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെയും, കൂടാതെ കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്നവരെയും ഞാൻ കൊല്ലുകയായിരുന്നു, മഹർഷേ.
നരകേഽഭ്യധികം ചിത്തം കദാചിദപി വിദ്യതേ । ഇദാനീം തപ്തുമിച്ഛാമി തപോഽഹം ത്വത്സമീപതഃ । ഉപദേശപ്രദാനേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।। ൩൭.
നരകത്തിൽ പോലും ഇത്ര പാപമനസ്സ് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ അടുത്ത് വന്ന് കഠിനതപം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കണം.
ഏവമുക്തോഽപ്യസൌ വിപ്രോ നോത്തരം പ്രത്യപദ്യത । ബ്രഹ്മഹാ പാപകര്മേതി മത്വാ ബ്രാഹ്മണപുംഗവഃ ।। ൩൭.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. ബ്രാഹ്മണഹത്യയും പാപകൃത്യങ്ങളും ചെയ്തവനാണെന്ന് കരുതി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ മൗനം പാലിച്ചു.
അനുക്തോഽപി സ ധര്മേപ്സുര്വ്യാധസ്തത്രൈവ തസ്ഥിവാന് । സ്നാത്വാ നദ്യാം ദ്വിജഃ സോഽപി വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ ।। ൩൭.
ബ്രാഹ്മണൻ ഒന്നും പറയാതിരുന്നിട്ടും, ധർമ്മം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച വേട്ടക്കാരൻ അവിടെ തന്നെ നിന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ നദിയിൽ കുളിച്ച് വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ വിശ്രമിച്ചു.
കസ്യചിത് ത്വഥ കാലസ്യ താം നദീമഗമത് കില । വ്യാഘ്രോ ബുഭുക്ഷിതഃ ശാന്തം തം വിപ്രം ഹന്തുമുദ്യതഃ ।। ൩൭.
അൽപ്പസമയത്തിന് ശേഷം, ഒരു കടുവ ആ നദിയിലേക്ക് വന്നു. അതിന് വലിയ വിശപ്പായിരുന്നു, ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
അന്തര്ജലഗതം വിപ്രം യാവദ് വ്യാഘ്രോ ജിഘൃക്ഷതി । താവദ് വ്യാധേന വിദ്ധോഽസൌ സദ്യഃ പ്രാണൈര്വിയോജിതഃ ।। ൩൭.
കടുവ നദിയിൽ കയറി ബ്രാഹ്മണനെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അതേ സമയം വേട്ടക്കാരൻ അതിനെ അമ്പുകൊണ്ട് തട്ടി ഉടനേ ജീവൻ നഷ്ടമാക്കി.
തസ്മാദ് വ്യാഘ്രശരീരാത് തു ഉത്ഥായ പുരുഷഃ കില । വിപ്രശ്ചാന്തര്ജലേ മഗ്നഃ ശ്രുത്വാ തം ശബ്ദമാകുലമ് । നമോ നാരായണായേതി വാക്യമുച്ചൈരുവാച ഹ ।। ൩൭.
അപ്പോൾ, കടുവയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മനുഷ്യൻ എഴുന്നേറ്റുവെന്ന് പറയുന്നു. അപ്പോൾ നദിയിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ആ ശബ്ദം കേട്ട്, ഉച്ചത്തിൽ 'നമോ നാരായണായ' എന്നു വിളിച്ചു.
വ്യാഘ്രേണാപി ശ്രുതോ മന്ത്രഃ പ്രാണൈഃ കണ്ഠസ്ഥിതൈസ്തതഃ । ശ്രുതമാത്രേ ജഹൌ പ്രാണാന് പുരുഷശ്ചാഭവച്ഛുഭഃ ।। ൩൭.
കടുവക്കും ആ മന്ത്രം കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞു; ജീവൻ കഴുത്തിൽ തങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ mantra കേട്ടു, ഉടനെ ജീവൻ വിട്ടു, അതിനാൽ അതിന് നല്ലതായ ഫലം ലഭിച്ചു.
സോഽബ്രവീദ് യാമി തം ദേശം യത്ര വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ । ത്വത്പ്രസാദാദ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മുക്തപാപ്മാ നിരാമയഃ ।। ൩൭.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശാശ്വതനായ വിഷ്ണു വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മഹാഭാഗ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, കഷ്ടങ്ങൾ വിട്ടു.'
ഇത്യുക്തോ ബ്രാഹ്മണഃ പ്രാഹ കോഽസി ത്വം പുരുഷര്ഷഭ । സോഽബ്രവീത് തസ്യ രാജേന്ദ്രഃ പ്രതാപീ പൂര്വജന്മനി । ദീര്ഘബാഹുരിതി ഖ്യാതഃ സര്വധര്മവിശാരദഃ ।। ൩൭.
അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, മഹാനായ മനുഷ്യനേ?' അതിന് അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ദീർഘബാഹു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരു മഹാരാജാവായിരുന്നു.'
അഹം ജാനാമി വേദാംശ്ച അഹം വേദ്മി ശുഭാശുഭമ് । ബ്രാഹ്മണേ നൈവ മേ കാര്യം കിം വസ്തു ബ്രാഹ്മണാ ഇതി ।। ൩൭.
'ഞാൻ വേദങ്ങൾ അറിയുന്നു; നല്ലതും ചീത്തയും എനിക്ക് അറിയാം. ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊന്നും എനിക്ക് ബന്ധമില്ല—ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് എന്താണ് ലഭിക്കാനുളളത്?'
തസ്യൈവം വാദിനോ വിപ്രാഃ സര്വേ ക്രോധസമന്വിതാഃ । ഊചുഃ ശാപം ദുരാധര്ഷഃ ക്രൂരോ വ്യാഘ്രോ ഭവിഷ്യസി ।। ൩൭.
അവൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ ഒരു ക്രൂരമായ കടുവയാകട്ടെ!'
അവമാനാത് തു വിപ്രാണാം സത്യാന്തം സ്മരണം തവ । മൃത്യുകാലേന സംമൂഢ കേശവേന ഭവിഷ്യതി ।। ൩൭.
'നീ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അപമാനിച്ചതിനാൽ, സത്യത്തിൽ ഇതിന്റെ ഓർമ്മ മരണമെന്നതോടെ അവസാനിക്കട്ടെ; മരണസമയത്ത് ഭ്രമിച്ചവനായി, കേശവന്റെ ഇച്ഛയാൽ നീ അങ്ങനെ ആയിരിക്കും.'
ഇത്യുക്തോഽഹം പുരാ തൈസ്തു ബ്രാഹ്മണൈര്വേദപാരഗൈഃ । തമേവ സര്വം സംപ്രാപ്തോ ബ്രഹ്മശാപം സുപുഷ്കലമ് ।। ൩൭.
ഇങ്ങനെ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എനിക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞു; അവർ നൽകിയ ബ്രഹ്മശാപം ഞാൻ മുഴുവനായും അനുഭവിച്ചു.
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാ സര്വേ പ്രണിപത്യ മഹാമുനേ । ഉക്താഽനുഗ്രഹഹേതോര്വൈ ഊചുസ്തേ മാമിമം പുരാ ।। ൩൭.
അതിനുശേഷം, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും മഹാമുനിക്ക് നമസ്കരിച്ചു, അനുഗ്രഹം നൽകാൻ എന്നെ നേരത്തെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
ഷഷ്ഠാന്നകാലികസ്യാഗ്രേ യസ്തേ സ്ഥാസ്യതി കശ്ചന । സ ഭക്ഷ്യസ്തേ തു ഭവിതാ കംചിത്കാലം നരാധമ ।। ൩൭.
'ആറാം ഭക്ഷണസമയത്ത് നിന്റെ മുന്നിൽ ആരെങ്കിലും വന്നാൽ, നീ അവരെ കുറേ ദിവസം ഭക്ഷിക്കേണ്ടി വരും, ദുഷ്ടനേ.'
യദേഷുഘാതം ലബ്ധ്വാ തു പ്രാണൈഃ കണ്ഠഗതൈര്ഭവാന് । ശ്രോഷ്യസേ ദ്വിജവക്ത്രാത് തു നമോ നാരായണേതി ഹി । തദാ സ്വര്ഗഗതിസ്തുഭ്യം ഭവിതാ നാത്ര സംശയഃ ।। ൩൭.
'അമ്പ് കൊണ്ടു തട്ടി, ജീവൻ കഴുത്തിൽ തങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വായിൽ നിന്ന് 'നമോ നാരായണായ' എന്ന വാക്ക് നീ കേട്ടാൽ, അപ്പോൾ തന്നെ സ്വർഗ്ഗലോകം നിനക്ക് ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
പരവക്ത്രഗതസ്യാപി വിഷ്ണോര്നാമ ശ്രുതം മയാ । ലബ്ധദ്വേഷസ്യ വിപ്രാണാം പ്രത്യക്ഷം തവ സത്തമ ।। ൩൭.
'മറ്റൊരാളുടെ വായിൽ നിന്നെങ്കിലും വിഷ്ണുവിന്റെ നാമം കേൾക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ദ്വേഷം ലഭിച്ചവർക്കും അതിന്റെ ഫലം നേരിട്ട് ലഭിക്കും എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, മഹാനേ.'
യഃ പുനര്ബ്രാഹ്മണാന് പൂജ്യ സ്വവക്ത്രേണ നമോ ഹരിമ് । വദന് പ്രാണം വിമുച്യേത മുക്തൌഽസൌ വീതകില്ബിഷഃ ।।। ൩൭.
ആയാൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിച്ച്, സ്വന്തം വായിൽ നിന്ന് 'ഹരിയ്ക്ക് നമസ്കാരം' എന്ന് പറഞ്ഞ് ജീവൻ വിട്ടാൽ, പാപങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ട് മോക്ഷം നേടും.
സത്യം സത്യം പുനഃ സത്യമുത്ക്ഷിപ്യ ഭുജമുച്യതേ । ജങ്ഗമാ ബ്രാഹ്മണാ ദേവാഃ കൂടസ്ഥഃ പുരുഷോത്തമഃ ।। ൩൭.
ഇത് സത്യമാണ്, സത്യമാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും സത്യമാണ് — ഞാൻ കൈ ഉയർത്തി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു: സഞ്ചരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ ദേവന്മാരാണ്; പരമപുരുഷൻ ഒരിക്കലും മാറാത്തവനാണ്.
ഏവമുക്ത്വാ ഗതഃ സ്വര്ഗം സ രാജാ വീതകല്മഷഃ । ബ്രാഹ്മണോഽപി സദായുക്തസ്തം വ്യാധം പ്രത്യഭാഷത ।। ൩൭.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, പാപരഹിതനായ രാജാവ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; എന്നും ഏകാഗ്രനായ ബ്രാഹ്മണൻ ആ വേട്ടക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.
ഋഷിരുവാച । ജിഘൃക്ഷോര്മൃഗരാജസ്യ യത്ത്വയാ രക്ഷിതോ ഹ്യഹമ് । തത്പുത്ര തുഷ്ടസ്തേ ദദ്മി വരം വരയ സുവ്രത ।। ൩൭.
മുനി പറഞ്ഞു: മൃഗരാജാവ് എന്നെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചതിനാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, ധർമ്മശീലനേ, ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നൽകാം.