ശബ്ദാതിഗം വ്യോമരൂപം വിമൂര്ത്തിം വികര്മ്മിണാം ശുഭഭാവം വരേണ്യമ് । ചക്രാബ്ജപാണിം തു തഥോപചാരാ- ദുക്തം പുരാണേ സതതം നമാമി ।। ൩൬.
ശബ്ദത്തിന് അതീതനും, ആകാശംപോലെയുള്ള രൂപവും, രൂപരഹിതനും, സദാചാരികളിൽ ശുഭസ്വഭാവം ഉള്ളവനും, പ്രാപിക്കേണ്ടതുമായവനും, ചക്രവും താമരയും കൈവശമുള്ളവനും, പുരാണങ്ങളിൽ ഉപമയായി വിവരിക്കപ്പെട്ടവനും ആയ ഭഗവാനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.
ത്രിവിക്രമം ക്രാന്തജഗത്ത്രയം ച ചതുര്മൂര്ത്തിം വിശ്വഗതാം ക്ഷിതീശമ് । ശമ്ഭും വിഭും ഭൂതപതിം സുരേശം നമാമ്യഹം വിഷ്ണുമനന്തമൂര്ത്തിമ് ।। ൩൬.
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ മൂന്ന് പടിയോടെ കടന്ന ത്രിവിക്രമനെയും, നാലു രൂപങ്ങളുള്ളവനെയും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനെയും, ഭൂമിയുടെ നാഥനെയും, ശംഭുവിനെയും, സർവ്വവ്യാപിയെയും, സകലഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനെയും, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനെയും, അനന്തരൂപനായ വിഷ്ണുവിനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ത്വം ദേവ സര്വാണി ചരാചരാണി സൃജസ്യഥോ സംഹരസേ ത്വമേവ । മാം മുക്തികാമം നയ ദേവ ശീഘ്രം യസ്മിന് ഗതാ യോഗിനോ നാപയാന്തി ।। ൩൬.
ദേവാ, നീയാണല്ലോ സകല ചലനചലനങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എന്നെ, യോഗികൾ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ തിരികെ വരാത്ത ആ സ്ഥിതിയിലേക്ക് ദയവായി വേഗത്തിൽ നയിക്കണമേ.
ജയസ്വ ഗോവിന്ദ മഹാനുഭാവ ജയസ്വ വിഷ്ണോ ജയ പദ്മനാഭ । ജയസ്വ സര്വജ്ഞ ജയാപ്രമേയ ജയസ്വ വിശ്വേശ്വര വിശ്വമൂര്ത്തേ ।। ൩൬.
മഹത്തായ മഹിമയുള്ള ഗോവിന്ദാ, ജയിക്കണമേ! വിഷ്ണോ, ജയിക്കണമേ! പദ്മനാഭാ, ജയിക്കണമേ! സർവ്വജ്ഞനായവനേ, അളവുകിട്ടാത്തവനേ, ജയിക്കണമേ! വിശ്വത്തിന്റെ ഇശ്വരനേ, വിശ്വരൂപനേ, ജയിക്കണമേ!
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഏവം സ്തുത്വാ തദാ രാജാ നിധായ സ്വം കലേവരമ് । പരമാത്മനി ഗോവിന്ദേ ലയമാഗാച്ച ശാശ്വതേ ।। ൩൬.
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം രാജാവ് തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമാത്മാവായ ഗോവിന്ദനിൽ ശാശ്വതമായ ലയമുണ്ടായി.
ധരണ്യുവാച । കഥമാരാധ്യസേ ദേവ ഭക്തിമദ്ഭിര്നരൈര്വിഭോ । സ്ത്രീഭിര്വാ സര്വമേതന്മേ ശംസ ത്വം ഭൂതഭാവന ।। ൩൭.
ഭൂമി ചോദിച്ചു: ഭക്തിയുള്ള പുരുഷന്മാരോ സ്ത്രീകളോ എങ്ങനെ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, ദേവാ? ഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവേ, ഇതെല്ലാം ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണം.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഭാവസാധ്യോഽസ്മ്യഹം ദേവി ന വിത്തൈര്ന ജപൈരഹമ് । സാധ്യസ്തഥാഽപി ഭക്താനാം കായക്ലേശം വദാമി തേ ।। ൩൭.
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ദേവി, ഞാൻ ഭക്തിയാൽ മാത്രമേ പ്രാപിക്കപ്പെടൂ; ധനത്താലോ ജപത്താലോ അല്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഭക്തന്മാർക്ക് അനുയോജ്യമായ ശരീരശ്രമങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയും.
കര്മണാ മനസാ വാചാ മച്ചിത്തോ യോ നരോ ഭവേത് । തസ്യ വ്രതാനി ധാസ്യാമി വിവിധാനി നിബോധ മേ ।। ൩൭.
ആചാരത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും എന്നിലേക്കു മനസ്സാക്ഷരമായി ചിന്തിക്കുന്ന പുരുഷനു വേണ്ടിയുള്ള വിവിധ വ്രതങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കണം.
അഹിംസാ സത്യമസ്തേയം ബ്രഹ്മചര്യം പ്രകീര്തിതമ് (-കല്കത)ാ । ഏതാനി മാനസാന്യാഹുര്വ്രതാനി തു ധരാധരേ ।। ൩൭.
അഹിംസ, സത്യം, പരധനം അപഹരിക്കാതിരിക്കുക, ബ്രഹ്മചര്യം — ഇതെല്ലാം മനസ്സിൽ പാലിക്കേണ്ട വ്രതങ്ങളാണ്, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവളേ.
ഏകഭക്തം തഥാ നക്തമുപവാസാദികം ച യത് । തത്സര്വം കായികം പുംസാം വ്രതം ഭവതി നാന്യഥാ ।। ൩൭.
ഏകഭക്തി, രാത്രി ഉപവാസം, ഇതുപോലെയുള്ള എല്ലാ ആചാരങ്ങളും പുരുഷന്മാർക്ക് ശരീരശ്രമങ്ങളായ വ്രതങ്ങളാണ്; ഇതിന് മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.
മൌനം ചാധ്യയനം ചൈവ ദേവസ്തുത്യര്ഥകീര്തിതത് । നിവൃത്തിശ്ചാപി പൈശുന്യാദ് വാചികം വ്രതമുത്തമമ് ।।൩൭.
മൗനം, പഠനം, ദേവന്മാരെ സ്തുതിക്കാനുള്ള പാരായണം, അപവാദം ഒഴിവാക്കൽ — ഇവയാണ് വാക്കിലൂടെ പാലിക്കേണ്ട ഉത്തമ വ്രതങ്ങൾ.
അത്രാപി ശ്രൂയതേ ചാന്യദൃഷിരുഗ്രതപാഃ പുരാ । ബ്രഹ്മപുത്രഃ പുരാ കല്പേ ആരുണിര്നാമ നാമതഃ ।। ൩൭.
ഇതിൽ കൂടിയും മറ്റൊരു കഥ കേൾക്കാം: ഒരു കാലത്ത്, മറ്റൊരു യുഗത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ, കടുത്ത തപസ്സുള്ള ആരുണി എന്ന ഋഷി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സോഽരണ്യമഗമത് കിംചിത് തപോര്ഥീ ദ്വിജസത്തമഃ । തപസ്തേപേ തതസ്തസ്മിന്നുപവാസപരായണഃ ।। ൩൭.
ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ തപസ്സിനായി കാട്ടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ഉപവാസത്തിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട് കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ദേവികായാസ്തടേ രമ്യേ സോഽവസദ് ബ്രാഹ്മണഃ കില । കദാചിദഭിഷേകായ സ ജഗാമ മഹാനദീമ് ।। ൩൭.
അവൻ ദേവികാ നദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത് താമസിച്ചു. ഒരു ദിവസം, സ്നാനത്തിനായി ആ മഹാനദിയിലേക്ക് പോയി.
തത്ര സ്നാത്വാ ജപന് വിപ്രോ ദദര്ശായാന്തമഗ്രതഃ । വ്യാധം മഹാധനുഃപാണിമുഗ്രനേത്രം വിഭീഷണമ് ।। ൩൭.
അവിടെ സ്നാനം കഴിച്ച് ജപം ചെയ്ത ശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണൻ മുന്നിൽ വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന, വലിയ വില്ലും ഉഗ്രദൃഷ്ടിയും ഉള്ള ഭയങ്കരനായ ഒരു വ്യാധനെ കണ്ടു.
തം ദ്വിജം ഹന്തുമായാത് സ വല്കലാനാം ജിഘൃക്ഷയാ । തം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷുഭിതോ വിപ്രോ ബ്രഹ്മഘ്നസ്യ ഭയാദിതി । ധ്യായന് നാരായണം ദേവം തസ്ഥൌ തത്രൈവ സ ദ്വിജഃ ।। ൩൭.
അവൻ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ വല്കലങ്ങൾ കവർച്ച ചെയ്യാനായി സമീപിച്ചു. അത്തരം ഭ്രാന്തൻറെ ഭയത്തിൽ വിറെച്ചു നിന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, നാരായണനെ ധ്യാനിച്ച് അവിടെ തന്നെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാഽന്തര്ഗതഹരിം വ്യാധോ ഭീത ഇവാഗ്രതഃ । വിഹായ സശരം ചാപം തതോ വചനമബ്രവീത് ।। ൩൭.
ഹരിയെ ഉള്ളിൽ ധ്യാനിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ട വ്യാധൻ ഭയപ്പെട്ടതുപോലെ വില്ലും അമ്പും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവിടെ നിന്നു സംസാരിച്ചു.
വ്യാധ ഉവാച । ഹന്തുമിച്ഛുരഹം ബ്രഹ്മന് ഭവന്തം പ്രാഗിഹാഗതഃ । ഇദാനീം ദര്ശനാത് തുഭ്യം സാ മതിഃ ക്വാപി മേ ഗതാ ।। ൩൭.
വ്യാധൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ നിങ്ങളെ കൊല്ലാൻ മുമ്പേ ഇവിടെ വന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളെ കണ്ടതോടെ എന്റെ മനസ്സ് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറി.
ബ്രാഹ്മണാനാം സഹസ്ത്രാണി സസ്ത്രീണാമയുതാനി ച । നിഹതാനി മയാ ബ്രഹ്മന് നിഹതൌ ച കുടമ്ബിനൌ ।। ൩൭.
ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അവരുടെ പത്നിമാരെയും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെയും, കൂടാതെ കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്നവരെയും ഞാൻ കൊല്ലുകയായിരുന്നു, മഹർഷേ.
നരകേഽഭ്യധികം ചിത്തം കദാചിദപി വിദ്യതേ । ഇദാനീം തപ്തുമിച്ഛാമി തപോഽഹം ത്വത്സമീപതഃ । ഉപദേശപ്രദാനേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।। ൩൭.
നരകത്തിൽ പോലും ഇത്ര പാപമനസ്സ് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ അടുത്ത് വന്ന് കഠിനതപം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കണം.
ഏവമുക്തോഽപ്യസൌ വിപ്രോ നോത്തരം പ്രത്യപദ്യത । ബ്രഹ്മഹാ പാപകര്മേതി മത്വാ ബ്രാഹ്മണപുംഗവഃ ।। ൩൭.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. ബ്രാഹ്മണഹത്യയും പാപകൃത്യങ്ങളും ചെയ്തവനാണെന്ന് കരുതി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ മൗനം പാലിച്ചു.
അനുക്തോഽപി സ ധര്മേപ്സുര്വ്യാധസ്തത്രൈവ തസ്ഥിവാന് । സ്നാത്വാ നദ്യാം ദ്വിജഃ സോഽപി വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ ।। ൩൭.
ബ്രാഹ്മണൻ ഒന്നും പറയാതിരുന്നിട്ടും, ധർമ്മം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച വേട്ടക്കാരൻ അവിടെ തന്നെ നിന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ നദിയിൽ കുളിച്ച് വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ വിശ്രമിച്ചു.
കസ്യചിത് ത്വഥ കാലസ്യ താം നദീമഗമത് കില । വ്യാഘ്രോ ബുഭുക്ഷിതഃ ശാന്തം തം വിപ്രം ഹന്തുമുദ്യതഃ ।। ൩൭.
അൽപ്പസമയത്തിന് ശേഷം, ഒരു കടുവ ആ നദിയിലേക്ക് വന്നു. അതിന് വലിയ വിശപ്പായിരുന്നു, ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
അന്തര്ജലഗതം വിപ്രം യാവദ് വ്യാഘ്രോ ജിഘൃക്ഷതി । താവദ് വ്യാധേന വിദ്ധോഽസൌ സദ്യഃ പ്രാണൈര്വിയോജിതഃ ।। ൩൭.
കടുവ നദിയിൽ കയറി ബ്രാഹ്മണനെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അതേ സമയം വേട്ടക്കാരൻ അതിനെ അമ്പുകൊണ്ട് തട്ടി ഉടനേ ജീവൻ നഷ്ടമാക്കി.
തസ്മാദ് വ്യാഘ്രശരീരാത് തു ഉത്ഥായ പുരുഷഃ കില । വിപ്രശ്ചാന്തര്ജലേ മഗ്നഃ ശ്രുത്വാ തം ശബ്ദമാകുലമ് । നമോ നാരായണായേതി വാക്യമുച്ചൈരുവാച ഹ ।। ൩൭.
അപ്പോൾ, കടുവയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മനുഷ്യൻ എഴുന്നേറ്റുവെന്ന് പറയുന്നു. അപ്പോൾ നദിയിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ആ ശബ്ദം കേട്ട്, ഉച്ചത്തിൽ 'നമോ നാരായണായ' എന്നു വിളിച്ചു.
വ്യാഘ്രേണാപി ശ്രുതോ മന്ത്രഃ പ്രാണൈഃ കണ്ഠസ്ഥിതൈസ്തതഃ । ശ്രുതമാത്രേ ജഹൌ പ്രാണാന് പുരുഷശ്ചാഭവച്ഛുഭഃ ।। ൩൭.
കടുവക്കും ആ മന്ത്രം കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞു; ജീവൻ കഴുത്തിൽ തങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ mantra കേട്ടു, ഉടനെ ജീവൻ വിട്ടു, അതിനാൽ അതിന് നല്ലതായ ഫലം ലഭിച്ചു.
സോഽബ്രവീദ് യാമി തം ദേശം യത്ര വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ । ത്വത്പ്രസാദാദ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മുക്തപാപ്മാ നിരാമയഃ ।। ൩൭.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശാശ്വതനായ വിഷ്ണു വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മഹാഭാഗ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, കഷ്ടങ്ങൾ വിട്ടു.'
ഇത്യുക്തോ ബ്രാഹ്മണഃ പ്രാഹ കോഽസി ത്വം പുരുഷര്ഷഭ । സോഽബ്രവീത് തസ്യ രാജേന്ദ്രഃ പ്രതാപീ പൂര്വജന്മനി । ദീര്ഘബാഹുരിതി ഖ്യാതഃ സര്വധര്മവിശാരദഃ ।। ൩൭.
അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, മഹാനായ മനുഷ്യനേ?' അതിന് അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ദീർഘബാഹു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരു മഹാരാജാവായിരുന്നു.'
അഹം ജാനാമി വേദാംശ്ച അഹം വേദ്മി ശുഭാശുഭമ് । ബ്രാഹ്മണേ നൈവ മേ കാര്യം കിം വസ്തു ബ്രാഹ്മണാ ഇതി ।। ൩൭.
'ഞാൻ വേദങ്ങൾ അറിയുന്നു; നല്ലതും ചീത്തയും എനിക്ക് അറിയാം. ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊന്നും എനിക്ക് ബന്ധമില്ല—ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് എന്താണ് ലഭിക്കാനുളളത്?'
തസ്യൈവം വാദിനോ വിപ്രാഃ സര്വേ ക്രോധസമന്വിതാഃ । ഊചുഃ ശാപം ദുരാധര്ഷഃ ക്രൂരോ വ്യാഘ്രോ ഭവിഷ്യസി ।। ൩൭.
അവൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ ഒരു ക്രൂരമായ കടുവയാകട്ടെ!'