വരാഹപുരാണമ്

തേഷാം പരാജയം ദൃഷ്ട്വാ ദേവാനാം തു ബൃഹസ്പതിഃ । ഉവാച ഹീനം വഃ സൈന്യം നായകേന വിനാ സുരാഃ ।। ൨൫.

അവരുടെ തോൽവിയറിഞ്ഞ് ബൃഹസ്പതി ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ സൈന്യം നായകനില്ലാത്തതിനാൽ ദുർബലമാണ്.'

ഏകേനേന്ദ്രേണ ദിവ്യം തു സൈന്യം പാതും ന ശക്യതേ । അതഃ സേനാപതിം കിഞ്ചിദന്വേഷയത മാചിരമ് ।। ൨൫.

'ഇന്ദ്രൻ ഒറ്റയ്ക്കു ദൈവസൈന്യത്തെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ ഉടൻ ഒരു സേനാപതിയെ അന്വേഷിക്കൂ.'

ഏവമുക്താസ്തതോ ദേവാ ജഗ്മുര്ലോകപിതാമഹമ് । സേനാപതിം ച നോ ദേഹി വാക്യമൂചുഃ സസംഭ്രമമ് ।। ൨൫.

അങ്ങനെ ദേവന്മാർ ലോകപിതാമഹനോടു ചെന്നു, ഉത്സുകതയോടെ 'നമ്മുക്ക് ഒരു സേനാപതിയെ തരിക' എന്നു പറഞ്ഞു.

തതോ ദധ്യൌ ചതുര്വക്ത്രഃ കിമേഷാം ക്രിയതേ മയാ । ബ്രഹ്മാഽഥ ചിന്തയാമാസ രുദ്രം പ്രതി മനോഗതമ് ।। ൨൫.

അപ്പോൾ നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് വിചാരിച്ചു: 'ഇവർക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സിൽ രുദ്രനെ ഓർത്തു.

തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ ഋഷയഃ സിദ്ധചാരണാഃ । ബ്രഹ്മാണം പുരതഃ കൃത്വാ ജഗ്മുഃ കൈലാസപര്വതമ് ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവ്വന്മാരും ഋഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും ചാരണമാരും ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച് കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

തത്ര ദൃഷ്ട്വാ മഹാദേവം ശിവം പശുപതിം വിഭുമ് । തുഷ്ടവുര്വിവിധൈസ്തോത്രൈഃ ശക്രാദ്യാസ്ത്രിദിവൌകസഃ ।। ൨൫.

അവിടെ മഹാദേവനായ ശിവനെയും പശുപതിയെയും ദർശിച്ചശേഷം, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും വിവിധസ്തുതികളാൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു.

ദേവാ ഊചുഃ । നമാമ സര്വേ ശരണാര്ഥിനോ വയം മഹേശ്വരം ത്ര്യമ്ബകഭൂതഭാവനമ് । ഉമാപതേ വിശ്വപതേ മരുത്പതേ ജഗത്പതേ ശംകര പാഹി നഃ സ്വയമ് ।। ൨൫.

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'നാം എല്ലാവരും അഭയം തേടി മഹേശ്വരനായ, ത്രയമ്പകനായ, ഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാനെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഉമാപതേ, വിശ്വപതേ, മരുത്പതേ, ലോകപതേ, ശങ്കരാ, ദയവായി ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.'

ജടാകലാപാഗ്രശശാങ്കദീധിതി- പ്രകാശിതാശേഷജഗത്ത്രയാമല । ത്രിശൂലപാണേ പുരുഷോത്തമാച്യുത പ്രപാഹി ദൈത്യാച്ച ജഗത്ത്രയോദരേ ।। ൨൫.

ജടകളിൽ ചന്ദ്രൻ വിരിയുന്ന, അതിന്റെ പ്രകാശം മൂല്യമായ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവാ, ത്രിശൂലധാരിയായ പുരുഷോത്തമാ, അച്യുതാ, ദയവായി ദാനവന്മാരിൽ നിന്ന് ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും രക്ഷിക്കണമേ.

ത്വമാദിദേവഃ പുരുഷോത്തമോ ഹരി- ര്ഭവോ മഹേശസ്ത്രിപുരാന്തകോ വിഭുഃ । ഭഗാക്ഷിഹാ ദൈത്യരിപുഃ പുരാതനോ വൃഷധ്വജഃ പാഹി സുരോത്തമോത്തമ ।। ൨൫.

നീ ആദിദേവൻ, പുരുഷോത്തമൻ, ഹരിയും ഭവനും മഹേശ്വരനും ത്രിപുരസംഹാരിയും, ഭഗാക്ഷിയെ നശിപ്പിച്ചവനും അസുരശത്രുവും പുരാതനനും വൃഷധ്വജനും ആകുന്നു. ദേവന്മാരിൽ ഉത്തമനായവാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

ഗിരീശജാനാഥ ഗിരിപ്രിയാപ്രിയ പ്രഭോ സമസ്താമരലോകപൂജിത । ഗണേശ ഭൂതേശ ശിവാക്ഷയാവ്യയ പ്രപാഹി നോ ദൈത്യവരാന്തകാച്യുത ।। ൨൫.

പർവതത്തിൽ ജനിച്ചവാ, പർവതകുമാരിയുടെ പ്രിയനേ, പ്രഭുവേ, എല്ലാ അമരലോകങ്ങളും ആരാധിക്കുന്നവാ, ഗണപതിയേ, ഭൂതപതിയേ, ശിവനേ, ശാശ്വതനേ, അക്ഷയനേ, ദാനവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവാ, അച്യുതാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

പൃഥ്വ്യാദിതത്ത്വേഷു ഭവാന് പ്രതിഷ്ഠിതോ ധ്വനിസ്വരൂപോ ഗഗനേ വിശേഷതഃ । വായൌ ദ്വിധാ തേജസി ച ത്രിധാ ജലേ ചതുഃ ക്ഷിതൌ പഞ്ചഗുണഃ പ്രപാഹി നഃ ।। ൨൫.

നീ ഭൂമിയടക്കം എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്; ആകാശത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ശബ്ദസ്വരൂപനാണ്; വായുവിൽ രണ്ടുതരത്തിലും, അഗ്നിയിൽ മൂന്നു വിധത്തിലും, ജലത്തിൽ നാലു വിധത്തിലും, ഭൂമിയിൽ അഞ്ചു വിധത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവനേ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

അഗ്നിസ്വരൂപോഽസി തരൌ തഥോപലേ സത്ത്വസ്വരൂപോഽസി തഥാ ജലേഷ്വപി । തേജഃസ്വരൂപോ ഭഗവാന് മഹേശ്വരഃ പ്രപാഹി നോ ദൈത്യഗണാര്ദിതാന് ഹര ।। ൨൫.

നീ അഗ്നിയുടെ സ്വരൂപമായ് മരങ്ങളിലും കല്ലുകളിലും നിലകൊള്ളുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ നീ സത്വത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ് വെള്ളങ്ങളിലും ഉള്ളവനാണ്. മഹേശ്വരനായ ഭഗവാൻ പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്. ഹരാ, അസുരസമൂഹങ്ങൾ കൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെടുന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

നാസീദ്യദാഽകാണ്ഡമിദം ത്രിലോചന പ്രഭാകരേന്ദ്രദ്രവിണാധിപാഃ കുതഃ । തദാ ഭവാനേവ വിരുദ്ധലോചന പ്രമാണബാധാദിവിവര്ജിതഃ സ്ഥിതഃ ।। ൨൫.

മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, ഈ ലോകം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ധനത്തിന്റെ അധിപതിയും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു? അപ്പോൾ നീ മാത്രമേ, എതിര്‍ കണ്ണുള്ളവനേ, എല്ലാ പരിധികളിലും അളവുകളിലും നിന്ന് മുക്തനായി നിലകൊണ്ടിരുന്നത്.

കപാലമാലിന് ശശിഖണ്ഡശേഖര ശ്മശാനവാസിന് സിതഭസ്മഗുണ്ഠിത । ഫണീന്ദ്രസംവീതതനോഽന്തകാപഹ പ്രപാഹി നോ ദക്ഷധിയാ സുരേശ്വര ।। ൨൫.

കപാലമാല ധരിച്ചവനേ, ചന്ദ്രികയാൽ അണിഞ്ഞവനേ, ശ്മശാനത്തിൽ വസിക്കുന്നവനേ, വെള്ളപ്പൊടി പുരട്ടിയവനേ, പാമ്പുകളുടെ രാജാവാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേഹമുള്ളവനേ, മരണത്തെ അകറ്റുന്നവനേ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായവനേ, ഞങ്ങളെ ദക്ഷതയോടെ രക്ഷിക്കണമേ.

ഭവാന് പുമാന് ശക്തിരിയം ഗിരേഃ സുതാ സര്വാങ്ഗരൂപാ ഭഗവംസ്തഥാ ത്വയി । ത്രിശൂലരൂപേണ ജഗത്ത്രയം കരേ സ്ഥിതം ത്രിനേത്രേഷു മഖാഗ്നയസ്ത്രയഃ ।। ൨൫.

നീ പരമപുരുഷനാണ്; ഈ ശക്തി പർവ്വതപുത്രിയാണ്. ഭഗവാനേ, അവൾ നിന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നു. ത്രിശൂലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിന്റെ കൈയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; നിന്റെ മൂന്ന് കണ്ണുകളിൽ യാഗാഗ്നികൾ നിലകൊള്ളുന്നു.

ജടാസ്വരൂപേണ സമസ്തസാഗരാഃ കുലാചലാഃ സിന്ധുവഹാശ്ച സര്വശഃ । ശശീ പരം ജ്ഞാനമിദം തവ സ്ഥിതം ന ദേവ പശ്യന്തി കുദൃഷ്ടയോ ജനാഃ ।। ൨൫.

നിന്റെ ജടകളുടെ രൂപത്തിൽ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും, പർവ്വതങ്ങളും, നദികളും നിലകൊള്ളുന്നു. ചന്ദ്രനും പരമജ്ഞാനവും നിന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദേവാ, തെറ്റായ കാഴ്ചയുള്ളവർക്ക് ഇതൊന്നും കാണാൻ കഴിയില്ല.

നാരായണസ്ത്വം ജഗതാം സമുദ്ഭവ- സ്തഥാ ഭവഃ സൈവ ചതുര്മുഖോ ഭവാന് । സത്ത്വാദിഭേദേന തഥാഗ്നിഭേദതോ യുഗാദിഭേദേന ച സംസ്ഥിതസ്ത്രിധാ ।। ൨൫.

നീ നാരായണനാണ്, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം; അതുപോലെ ഭവനും ചതുര്മുഖനും നീ തന്നെയാണ്. സത്വാദി വ്യത്യാസത്തിലും അഗ്നിയുടെ വ്യത്യാസത്തിലും യുഗങ്ങളുടെ വ്യത്യാസത്തിലും നീ മൂന്നു രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഭവന്തമേതേ സുരനായകാഃ പ്രഭോ ഭവാര്ഥിനോഽന്യസ്യ വദന്തി തോഷയന് । യതസ്തതോ നോ ഭവ ഭൂതിഭൂഷണ പ്രപാഹി വിശ്വേശ്വര രുദ്ര തേ നമഃ ।। ൨൫.

ദേവന്മാരുടെ നേതാക്കന്മാർ, ഭഗവാനേ, സ്വന്തം ക്ഷേമത്തിനായി നിന്നെ മാത്രം സ്തുതിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളെ അല്ല. അതുകൊണ്ട്, ഭൂതിഭൂഷിതനായവനേ, ഞങ്ങളോടു ദയവായി ഇരിക്കണം. വിശ്വേശ്വരനായ രുദ്രാ, ഞങ്ങൾ നിനക്കു നമസ്കരിക്കുന്നു; ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

മഹാതപാ ഉവാച । ഏവം സ്തുതസ്തദാ ദേവോ രുദ്രഃ പശുപതിഃ സുരൈഃ । ഉവാച ദേവാനവ്യഗ്രഃ കിം കാര്യം ബ്രൂത മാ ചിരമ് ।। ൨൫.

മഹാതപസ്വി പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, പശുപതിയായ രുദ്രൻ അവരോട് നിർഭയമായി പറഞ്ഞു: 'എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, ഉടൻ പറയൂ.'

ദേവാ ഊചുഃ । സേനാപതിം നോ ദേവേശ ദേഹി ദൈത്യവധായ വൈ । ദേവാനാം ബ്രഹ്മമുഖ്യാനാമേതദേവ ഹിതം ഭവേത് ।। ൨൫.

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവാദിദേവാ, ദാനവരെ സംഹരിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു സേനാനായകൻ നൽകണമേ. ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്ന ദേവന്മാർക്ക് ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം.

രുദ്ര ഉവാച । ദദാമി സേനാനാഥം വോ ദേവാ ഭവത വിജ്വരാഃ । ഭവിഷ്യമസ്തി പൌരാണം യോഗാദീനാമചിന്തയന് ।। ൨൫.

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് സേനാനായകനെ നൽകുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് ഇനി ദുഃഖമില്ല. പുരാതനമായ, യോഗികളിൽ പ്രധാനനായ ഒരാൾ ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകും; അവൻ അതിരുകളില്ലാത്തവനാണ്.

ഏവമുക്ത്വാ ഹരോ ദേവാന് വിസൃജ്യ സ്വാങ്ഗസംസ്ഥിതാമ് । ശക്തിം സംക്ഷോഭയാമാസ പുത്രഹേതോഃ പരംതപ ।। ൨൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഹരൻ ദേവന്മാരെ വിടുകയും, തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ശക്തിയെ പുത്രനു വേണ്ടി ഉണർത്തുകയും ചെയ്തു.

തസ്യ ക്ഷോഭയതഃ ശക്തിം ജ്വലനാര്കസമപ്രഭഃ । കുമാരഃ സഹജാം ശക്തിം ബിഭ്രജ്ജ്ഞാനൈകശാലിനീമ് ।। ൨൫.

അവൻ ആ ശക്തിയെ ഉണർത്തിയപ്പോൾ, അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ സ്വാഭാവികമായ ശക്തിയും അതുല്യമായ ജ്ഞാനവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

ഉത്പത്തിസ്തസ്യ രാജേന്ദ്ര ബഹുരൂപാ വ്യവസ്ഥിതാ । മന്വന്തരേഷ്വനേകേഷു ദേവസേനാപതിഃ കില ।। ൨൫.

രാജാവേ, അവന്റെ ജനനം പലവിധ രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അനേകം മന്വന്തരങ്ങളിൽ അവൻ ദേവസേനയുടെ നായകനായി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

യോഽസൌ ശരീരഗോ ദേവഃ അഹംകാരേതി കീര്ത്തിതഃ । പ്രയോജനവശാദ് ദേവഃ സൈവ സേനാപതിര്വിഭോ ।। ൨൫.

ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആ ദേവനെയാണ് 'അഹങ്കാരം' എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച്, ആ ദേവൻ തന്നെയാണ് സേനാനായകനായി മാറുന്നത്, ഭഗവാനേ.

തസ്മിന് ജാതേ സ്വയം ബ്രഹ്മാ സര്വദൈവൈഃ സമന്വിതഃ । പൂജയാമാസ ദേവേശം ശിവം പശുപതിം തദാ ।। ൨൫.

അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവും എല്ലാ ദേവന്മാരും ചേർന്ന് ദേവേശ്വരനായ ശിവനെ, പശുപതിയെ, അന്നേരം ആരാധിച്ചു.

സര്വൈശ്ച ദേവൈ ഋഷിഭിശ്ച സിദ്ധൈഃ സേനാപതിര്വരദാനേന തേന । ആപ്യായിതഃ സോഽപി സുരാനുവാച സഖായാര്ഥം ക്രഡനേ കാര്യമേവ ।। ൨൫.

എല്ലാ ദേവന്മാരും ഋഷികളും സിദ്ധന്മാരും ചേർന്ന് സേനാനായകനെ വരദാനത്തോടെ ആദരിച്ചു. അതിൽ സന്തോഷം ലഭിച്ച അവൻ ദേവന്മാരോട് കളിക്കായി ഒരു സഖാവിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.

ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ് മഹാനുഭാവോ മഹാദേവോ വാക്യമിദം ജഗാദ । ദദാമി തേ ക്രീഡനകം തു കുക്കുടം തഥാനുഗൌ ശാഖവിശാഖസംജ്ഞൌ । കുമാര ഭൂതഗ്രഹനായകോ ഭവാന് ഭവസ്വ ദേവേശ്വര സേനയാപതിഃ ।। ൨൫.

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് കളിക്കായി ഒരു കോഴി ഞാൻ തരുന്നു; കൂടാതെ ശാഖയും വിശാഖയും എന്ന പേരുള്ള രണ്ട് അനുചിതരെയും. കുമാരാ, നീ ഭൂതഗണങ്ങളുടെ നായകനും ദേവസേനയുടെ സേനാനായകനും ആകണം.'

ഏവമുക്ത്വാ തതോ ദേവഃ സര്വേ ദേവാശ്ച പാര്ഥിവ । തുഷ്ടുവുര്വാഗ്ഭിരിഷ്ടാഭിഃ സ്കന്ദം സേനാപതിം തദാ ।। ൨൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവനും എല്ലാ ദേവന്മാരും രാജാവേ, ആ സമയത്ത് സേനാപതിയായ സ്‌കന്ദനെ ഇഷ്ടമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.