ഇത്യേവമുക്ത്വാ പരമേശ്വരേണ സുരൈഃ സമം കാഞ്ചനകുമ്ഭസംസ്ഥൈഃ । ജലൈസ്തഥാസാവഭിഷിക്തഗാത്രോ രരാജ രാജേന്ദ്ര വിനായകാനാമ് ।। ൨൩.
പരമേശ്വരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം, സ്വർണ്ണക്കലശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ശരീരത്തിൽ ഒഴിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവേ, അവൻ വിനായകരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായിത്തിളങ്ങി.
ദൃഷ്ടവാഽഭിഷിച്യമാനം തു ദേവാസ്തം ഗണനായകമ് । തുഷ്ടുവുഃ പ്രയതാഃ സര്വേ ത്രിശൂലാസ്ത്രസ്യ സന്നിധൌ ।। ൨൩.
അവനെ ഗണനായകനായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് കണ്ട ദേവന്മാർ, ശുദ്ധരായി, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ചവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ । നമസ്തേ ഗജവക്ത്രായ നമസ്തേ ഗണനായക । വിനായക നമസ്തേഽസ്തു നമസ്തേ ചണ്ഡവിക്രമ ।। ൨൩.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഹേ ഗജമുഖനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ ഗണനായകനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ വിനായകനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം!'
നമോഽസ്തു തേ വിഘ്നകര്ത്രേ നമസ്തേ സര്പമേഖല । നമസ്തേ രുദ്രവക്ത്രോത്ഥ പ്രലമ്ബജഠരാശ്രിത ।। ൨൩.
'വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! പാമ്പിനെ കെട്ടിയായി ധരിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! രുദ്രന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, വലിയ വയറുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം!'
സര്വദേവനമസ്കാരാദവിഘ്നം കുരു സര്വദാ । ഏവം സ്തുതസ്തദാ ദേവൈര്മഹാത്മാ ഗണനായകഃ । അഭിഷിക്തശ്ച രുദ്രസ്യ സോമസ്യാപത്യതാം ഗതഃ ।। ൨൩.
എല്ലാ ദേവന്മാരും നമസ്കരിച്ചാൽ, നീ എപ്പോഴും വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കണം. അങ്ങനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ഗണനായകൻ, അഭിഷേകത്തോടെ, രുദ്രന്റെയും സോമയുടെയും പുത്രനായി.
ഏതച്ചതുര്ഥ്യാം സംപന്നം ഗണാധ്യക്ഷസ്യ പാര്ഥിവ । യതസ്തതോഽയം മഹതീ തിഥീനാം പരമാ തിഥിഃ ।। ൨൩.
രാജാവേ, ഈ സംഭവം ഗണാധ്യക്ഷന്റെ ചതുര്ത്ഥി തിയ്യതി ദിവസം നടന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ദിവസം എല്ലാ തിയ്യതികളിലും ഏറ്റവും മഹത്തും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
ഏതസ്യാം യസ്തിലാന് ഭുക്ത്വാ ഭക്ത്യാ ഗണപതിം നൃപ । ആരാധയതി തസ്യാശു തുഷ്യതേ നാത്ര സംശയഃ ।। ൨൩.
ആ ദിവസം ഭക്തിയോടെ എള്ള് കഴിച്ച് ഗണപതിയെ ആരാധിക്കുന്നവനോട്, അച്ചുതൻ ഉടൻ സന്തോഷിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യശ്ചൈതത് പഠതേ സ്തോത്രം യശ്ചൈതച്ഛൃണുയാത് സദാ । ന തസ്യ വിഘ്നാ ജായന്തേ ന പാപം സര്വഥാ നൃപ ।। ൨൩.
ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താലോ, അല്ലെങ്കിൽ എപ്പോഴും കേട്ടാലോ, അവനു വിഘ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയില്ല, പാപം വരികയും ഇല്ല, രാജാവേ.
ധരണ്യുവാച । കഥം തേ ഗാത്രസംസ്പര്ശാന്മൂര്ത്തിമന്തോ മഹാബലാഃ । നാഗാ ബഭൂവുര്ദേവേശ കാരണം തേ മഹീധര ।। ൨൪.
ഭൂമി ചോദിച്ചു: ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടാണ് ആ മഹാശക്തിയുള്ള പാമ്പുകൾക്ക് രൂപം ലഭിച്ചത് എങ്ങനെ? ഇതിന് കാരണമെന്താണ്, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവനേ?
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ശ്രുത്വാ ഗണപതേര്ജന്മ പ്രജാപാലോ നരാധിപഃ । ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ തം മുനിം സംശിതവ്രതമ് ।। ൨൪.
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ദേവരുടെ നായകനായ ഗണപതിയുടെ ജനനം കേട്ടപ്പോൾ, സകല ജീവജാലങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്ന രാജാവ്, സത്യനിഷ്ഠയുള്ള ആ മഹർഷിയോട് മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ ചോദിച്ചു.
പ്രജാപാല ഉവാച । ഭഗവംസ്താര്ക്ഷവിഷയാഃ കഥം മൂര്ത്തിമുപാഗതാഃ । നാഗാ ബഭൂവുഃ കുടിലാ ഏതദാഖ്യാതുമര്ഹസി ।। ൨൪.
പലനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ ചോദിച്ചു: മഹാനുഭാവനേ, ഗരുഡന്റെ ആഹാരമാകേണ്ടിയിരുന്ന പാമ്പുകൾക്ക് എങ്ങനെ ശരീരമുണ്ടായി? അവർ എങ്ങനെ വളഞ്ഞുപോയവരായി? ദയവായി ഇതിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞുതരൂ.
മഹാതപാ ഉവാച । സൃജതാ ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടിം മരീചിഃ സൂതികാരണമ് । പ്രഥമം മനസാ ധ്യാതസ്തസ്യ പുത്രസ്തു കശ്യപഃ ।। ൨൪.
മഹാതപസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവ് ലോകം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, മാരീചി ജനനത്തിനുള്ള കാരണം ആയി. ആദ്യം മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, മാരീചിയുടെ മകനായി കശ്യപൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ ദാക്ഷായണീ ഭാര്യാ കദ്രൂര്നാമ ശുചിസ്മിതാ । മാരീചോ ജനയാമാസ തസ്യാം പുത്രാന് മഹാബലാന് ।। ൨൪.
കശ്യപന്റെ ഭാര്യ ദക്ഷന്റെ മകളായ കദ്രൂവായിരുന്നു, ഹരിതഹാസം ഉള്ളവൾ. മാരീചി അവളിൽ നിന്ന് മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
അനന്തം വാസുകിം ചൈവ കമ്ബലം ച മഹാബലമ് । കര്കോടകം ച രാജേന്ദ്ര പദ്മം ചാന്യം സരീസൃപമ് ।। ൨൪.
അനന്തൻ, വാസുകി, അതീവശക്തിയുള്ള കംബളൻ, കർക്കോടകൻ, രാജാവേ, മറ്റൊരു പാമ്പായ പദ്മൻ എന്നിവരാണ് അവരിൽ ചിലർ.
മഹാപദ്മം തഥാ ശങ്ഖം കുലികം ചാപരാജിതമ് । ഏതേ കശ്യപദായാദാഃ പ്രധാനാഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ।। ൨൪.
അതുപോലെ മഹാപദ്മൻ, ശംഖൻ, ജയിക്കാനാവാത്ത കുലികൻ എന്നിവരും. ഇവരാണ് കശ്യപന്റെ പ്രധാന വംശജന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ഏതേഷാം തു പ്രസൂത്യാ തു ഇദമാപൂരിതം ജഗത് । കുടിലാ ഹീനകര്മാണസ്തീക്ഷ്ണാസ്യോത്ഥവിഷോല്ബണാഃ । ദൃഷ്ട്വാ സംദശ്യ മനുജാന് കുര്യുര്ഭസ്മ ക്ഷണാദ് ധ്രുവമ് ।। ൨൪.
ഇവരുടെ ജനനത്തോടെ ലോകം പാമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞു. വളഞ്ഞുപോയവരും, ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും, മൂർച്ഛയുള്ള വിഷമുള്ള鋭മായ പല്ലുകളുള്ളവരും. മനുഷ്യരെ കണ്ടാൽ കടിച്ചാൽ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവരെ ചാരമാക്കും.
ശബ്ദഗാമീ യഥാ സ്പര്ശം മനുഷ്യാണാം നരാധിപ । അഹന്യഹനി ജായേത ക്ഷയഃ പരമദാരുണഃ ।। ൨൪.
രാജാവേ, ശബ്ദം സ്പർശത്തെ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യരിൽ ദിവസേന അതീവ ഭയാനകമായ നാശം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു.
ആത്മനസ്തു ക്ഷയം ദൃഷ്ട്വാ പ്രജാഃ സര്വാഃ സമന്തതഃ । ജഗ്മുഃ ശരണ്യം ശരണം പരം തു പരമേശ്വരമ് ।। ൨൪.
സ്വന്തം നാശം കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള ജീവികൾ പരമാശ്രയമായ ദൈവത്തോടാണ് അഭയം തേടിയത്.
ഇമമേവാര്ഥമുദ്ദിശ്യ പ്രജാഃ സര്വാ മഹീപതേ । ഊചുഃ കമലജം വിഷ്ണും പുരാണം ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതമ് ।। ൨൪.
ഇതേ കാരണത്താലാണ്, രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളും കമലത്തിൽ ജനിച്ച പുരാതനനായ വിഷ്ണുവിനോടും ബ്രഹ്മാവിനോടും അപേക്ഷിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ । ദേവദേവേശ ലോകാനാം പ്രസൂതി പരമേശ്വര । ത്രാഹി നസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാണാം ഭുജംഗാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൪.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമേ, പരമേശ്വരാ, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളുള്ള മഹാപാമ്പുകളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.
അഹന്യഹനി യേ ദേവ പശ്യേയുരുരഗാ ദൃശാ । മനുഷ്യപശുരൂപം വാ തത്സര്വം ഭസ്മസാദ് ഭവേത് ।। ൨൪.
ദേവാ, ദിവസേന പാമ്പുകൾ മനുഷ്യരെയോ മൃഗങ്ങളെയോ കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ടാൽ, അതെല്ലാം ഉടനടി ചാരമാകും.
ത്വയാ സൃഷ്ടിഃ കൃതാ ദേവ നീയതേ സാ ഭുജംഗാമൈഃ । ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ തു ദുര്വൃത്തം തത്കുരുഷ്വ മഹാമതേ ।। ൨൪.
ദൈവമേ, ഈ ലോകം നിങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ അത് പാമ്പുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ദോഷം മനസ്സിലാക്കി, വേണ്ടത് ചെയ്യണമേ മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ.
ബ്രഹ്മോവാച । അഹം രക്ഷാം വിധാസ്യാമി ഭവതീനാം ന സംശയഃ । വ്രജധ്വം സ്വാനി ധിഷ്ണ്യാനി പ്രജാ മാഭൂത് സസാധ്വസാ ।। ൨൪.
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങൂ, ജീവികൾക്ക് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ പ്രജാസ്തേന ബ്രഹ്മണാഽവ്യക്തമൂര്ത്തിനാ । ആജഗ്മുഃ പരമപ്രീത്യാ നത്വാ ചൈവ സ്വയംഭുവേ ।। ൨൪.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രൂപം കാണാനാകാത്ത ബ്രഹ്മാവ് ജീവികളെ വിട്ടയച്ചു. അവർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ സ്വയംഭുവിന് നമസ്കരിച്ച് തിരിച്ചു പോയി.
ആഗതാസു പ്രജാസ്വാദ്യസ്താനാഹൂയ ഭുജംഗമാന് । ശശാപ പരമക്രുദ്ധോ വാസുകിപ്രമുഖാംസ്തദാ ।। ൨൪.
ജീവികൾ പോയശേഷം, ബ്രഹ്മാവ് പാമ്പുകളെ വിളിച്ചു. അതിവിശേഷം കോപത്തോടെ വാസുകിയെ മുഖ്യമായി എടുത്ത് അവരെ ശപിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച । യതോ മത്പ്രഭവാന് നിത്യം ക്ഷയം നയത മാനുഷാന് । ഭവാന്തരേ അഥാന്യസ്മിന് മാതുഃ ശാപാത് സുദാരുണാത് । ഭവിതാഽതിക്ഷയം ഘോരം നൂനം സ്വായംഭുവേഽന്തരേ ।। ൨൪.
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരായിട്ടും, മനുഷ്യരെ തുടർച്ചയായി നശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ, നിങ്ങളുടെ അമ്മയുടെ ഭയങ്കരമായ ശാപം മൂലം, സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ തീർച്ചയായും ഒരു വലിയ ഭയാനക നാശം സംഭവിക്കും.
ഏവമുക്താസ്തു വേപന്തോ ബ്രഹ്മാണം ഭുജഗോത്തമാഃ । നിപത്യ പാദയോസ്തസ്യ ഇദമൂചുര്വചസ്തദാ ।। ൨൪.
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞതുകേട്ട്, ഭയത്തോടെ വിറയച്ച്, പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകൾ അവന്റെ കാലടിയിൽ വീണു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
നാഗാ ഊചുഃ । ഭഗവന് കുടിലാ ജാതിരസ്മാകം ഭവതാ കൃതാ । വിഷോല്ബണത്വം ക്രൂരത്വം ദൃക്ശസ്ത്രത്വം ച നസ്ത്വയാ । സംപാദിതം ത്വയാ ദേവ ഇദാനീം ശമയാച്യുത ।। ൨൪.
പാമ്പുകൾ പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, ഞങ്ങളുടെ സ്വഭാവം വളഞ്ഞതാക്കിയത് നിങ്ങൾ തന്നെയാണ്. ശക്തമായ വിഷവും ക്രൂരതയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കണ്ണുകളും നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദൈവമേ, ഇതൊക്കെയും നിങ്ങൾ ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ ദയവായി അതിനെ നിയന്ത്രിക്കണമേ അച്യുതാ.
ബ്രഹ്മോവാച । യദി നാമ മയാ സൃഷ്ടാ ഭവന്തഃ കുടിലാശയാഃ । തതഃ കിം മനുജാന് നിത്യം ഭക്ഷയധ്വം ഗതവ്യഥാഃ ।। ൨൪.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിങ്ങളെ വളഞ്ഞ മനസ്സോടെ സൃഷ്ടിച്ചുവെങ്കിൽ, പിന്നെ നിങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ മനുഷ്യരെ എല്ലായ്പ്പോഴും തിന്നാമല്ലോ?
നാഗാ ഊചുഃ । മര്യാദാം കുരു ദേവേശ സ്ഥാനം ചൈവ പൃഥക് പൃഥക് । മനുഷ്യാണാം തഥാഽസ്മാകം സമയം ച പൃഥക് പൃഥക് । നാഗാനാം വചനം ശ്രുത്വാ ദേവോ വചനമബ്രവീത് ।। ൨൪.
പാമ്പുകൾ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, മനുഷ്യർക്കും ഞങ്ങൾക്കും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്ന അതിരുകളും താമസസ്ഥലങ്ങളും നിശ്ചയിക്കണം. ഓരോരുത്തർക്കും വേറിട്ട നിയമങ്ങളും വേണം. പാമ്പുകളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദൈവം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: