യഥാ യഥാഽസൌ സ ശരീരമാദ്യം ധുനോതി ദേവസ്ത്രിശിഖാസ്ത്രപാണിഃ । തഥാ തഥാ ചാങ്ഗരുഹാശ്ചകാസു- ര്ജലം ക്ഷിതൌ സംന്യപതംസ്തഥാന്യാഃ ।। ൨൩.
ആ ദൈവം, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ആദിമ ശരീരം ആവർത്തിച്ച് കുലുക്കുമ്പോൾ, അങ്ങനെ തന്നെ അവന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ ജലമായി ഭൂമിയിൽ വീണു. അതുപോലെ മറ്റു വസ്തുക്കളും താഴേക്ക് വീണു.
വിനായകാനേകവിധാ ഗജാസ്യാ - സ്തമാലനീലാഞ്ജനസംനികാശാഃ । ഉത്തസ്ഥുരുച്ചൈര്വിവിധാസ്ത്രഹസ്താ - സ്തതസ്തു ദേവാ മനസാകുലേന ।। ൨൩.
വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള അനേകം വിനായകർ, കരിമേഘം പോലെ അല്ലെങ്കിൽ കാജലിന്റെ നിറംപോലെ കറുത്ത ഗജമുഖങ്ങൾ, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് ഉയർന്നുയർന്നു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ നിന്നു.
കിമേതദിത്യദ്ഭുതകര്മകാരീ ഹ്യേകഃ കരോത്യപ്രതിമം മഹച്ച । കാര്യം സുരാണാം കൃതമേതദിഷ്ടം ഭവേദഥൈതം പരിതം കുതസ്തത് ।। ൨൩.
ഇത് എന്താണ്? ഈ ഒരാൾ അത്ഭുതകരമായ ഒരു പ്രവർത്തി ചെയ്തു, അതുല്യവും വലിയതുമായ കാര്യം ഏകാന്തമായി പൂർത്തിയാക്കി. ദേവന്മാരുടെ ആഗ്രഹം ഇതാണോ? അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു, അതെവിടുനിന്നാണ് വന്നത് എന്നു അവർ വിചാരിച്ചു.
ദിവൌകസാം ചിന്തയതാം തഥാ തു വിനായകൈഃ ക്ഷ്മാ ക്ഷുഭിതാ ബഭൂവ । ചതുര്മുഖശ്ചാപ്രതിമോ വിമാന - മാരുഹ്യ ഖേ വാക്യമിദം ജഗാദ ।। ൨൩.
അങ്ങനെ ദേവന്മാർ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, വിനായകർ കാരണം ഭൂമി കുലുങ്ങി. അതിനുശേഷം, നാലുമുഖനായ അതുല്യൻ, ആകാശവിമാനത്തിൽ കയറി, ആകാശത്ത് നിന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധന്യാഃ സ്ഥ ദേവാഃ സുരനായകേന ത്രിലോചനേനാദ്ഭുതരൂപിണാ ച । അനുഗൃഹീതാഃ പരമേശ്വരേണ സുരദ്വിഷാം വിഘ്നകൃതാം നതൌ ച ।। ൨൩.
ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്. അത്ഭുതരൂപനായ ത്രിലോചനൻ, ദേവനാഥൻ, പരമേശ്വരൻ നിങ്ങളെ അനുഗ്രഹിച്ചു. ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുക്കളായ വിഘ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവരെ അവൻ കീഴടക്കി.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ പ്രപിതാമഹസ്താ - നുവാച ദേവസ്ത്രിശിഖാസ്ത്രപാണിമ് । യസ്തേ വിഭോ വക്ത്രസമുദ്ഭവഃ പ്രഭു- ര്വിനായകാനാം ഭവതു ത്വിമേഽനുഗാഃ ।। ൨൩.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, പ്രപിതാമഹൻ ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ച ദൈവത്തോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാപ്രഭോ, നിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവൻ വിനായകരുടെ പ്രധാനിയാകട്ടെ. ഇവർ അവന്റെ അനുയായികളാകട്ടെ.'
ഭവാംസ്തഥാഽസ്യാത്മവരേണ ചാമ്ബരേ ത്വയാ ചതുര്ഷ്വസ്തു ശരീരചാരീ । ആകാശമേതദ് ബഹുധാ വ്യവസ്ഥിതം ത്വയാ വരേണ്യഃ കൃത ഏവ നാന്യഃ ।। ൨൩.
നിന്റെ സ്വന്തം വരപ്രഭാവത്തിൽ, നീ ആകാശത്ത് ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ നാലു രൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കട്ടെ. ഈ വിശാലമായ ആകാശം പലവിധത്തിൽ നിനക്കുവേണ്ടി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിന്നേക്കാൾ യോഗ്യൻ ആരുമില്ല.
പ്രഭുര്ഭവ ത്വം പ്രതിമാസ്ത്രപാണിനാ ഇമാനി ചാസ്ത്രാണി വരാംശ്ച ദേഹി । ഇത്യേവമുക്ത്വാഽധിഗതേ പിതാമഹേ ത്രിലോചനശ്ചാത്മഭവം ജഗാദ ।। ൨൩.
നീ ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ച പ്രഭുവായി മാറുക, ഈ ആയുധങ്ങളും വരങ്ങളും നൽകുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പിതാമഹൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, ത്രിലോചനൻ തന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
വിനായകോ വിഘ്നകരോ ഗജാസ്യോ ഗണേശനാമാ ച ഭവസ്യ പുത്രഃ । ഏതേ ച സര്വേ തവ യാന്തു ഭൃത്യാ വിനായകാഃ ക്രൂരദൃശഃ പ്രചണ്ഡാഃ । ഉച്ഛുഷ്മദാനാദിവിവൃദ്ധദേഹാഃ കാര്യേഷു സിദ്ധിം പ്രതിപാദയന്തഃ ।। ൨൩.
നീ വിനായകനാണ്, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ, ഗജമുഖൻ, ഭവന്റെ പുത്രൻ, ഗണേശൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ. ഇവരും എല്ലാം നിന്റെ ഭൃത്യന്മാരാകട്ടെ, ക്രൂരമായ കണ്ണുകളുള്ള, ഭയങ്കരമായ വിനായകർ. ഉണങ്ങിയ ഹോമദാനങ്ങൾ കഴിച്ച് വളർന്ന ശരീരമുള്ളവർ, പ്രവർത്തികളിൽ വിജയമുണ്ടാക്കുന്നവർ.
ഭവാംശ്ച ദേവേഷു തഥാ മഖേഷു കാര്യേഷു ചാന്യേഷു മഹാനുഭാവാത് । അഗ്രേഷു പൂജാം ലഭതേഽന്യഥാ ച വിനാശയിഷ്യസ്യഥ കാര്യസിദ്ധിമ് ।। ൨൩.
ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ, യാഗങ്ങളിലും മറ്റു മഹത്തായ പ്രവർത്തികളിലും, നിന്റെ മഹത്വം കാരണം ആദ്യം നിനക്കാണ് പൂജ ലഭിക്കുക. അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, നീ ആ പ്രവർത്തിയുടെ വിജയത്തെ നശിപ്പിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ പരമേശ്വരേണ സുരൈഃ സമം കാഞ്ചനകുമ്ഭസംസ്ഥൈഃ । ജലൈസ്തഥാസാവഭിഷിക്തഗാത്രോ രരാജ രാജേന്ദ്ര വിനായകാനാമ് ।। ൨൩.
പരമേശ്വരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം, സ്വർണ്ണക്കലശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ശരീരത്തിൽ ഒഴിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവേ, അവൻ വിനായകരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായിത്തിളങ്ങി.
ദൃഷ്ടവാഽഭിഷിച്യമാനം തു ദേവാസ്തം ഗണനായകമ് । തുഷ്ടുവുഃ പ്രയതാഃ സര്വേ ത്രിശൂലാസ്ത്രസ്യ സന്നിധൌ ।। ൨൩.
അവനെ ഗണനായകനായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് കണ്ട ദേവന്മാർ, ശുദ്ധരായി, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ചവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ । നമസ്തേ ഗജവക്ത്രായ നമസ്തേ ഗണനായക । വിനായക നമസ്തേഽസ്തു നമസ്തേ ചണ്ഡവിക്രമ ।। ൨൩.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഹേ ഗജമുഖനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ ഗണനായകനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ വിനായകനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! ഹേ ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം!'
നമോഽസ്തു തേ വിഘ്നകര്ത്രേ നമസ്തേ സര്പമേഖല । നമസ്തേ രുദ്രവക്ത്രോത്ഥ പ്രലമ്ബജഠരാശ്രിത ।। ൨൩.
'വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! പാമ്പിനെ കെട്ടിയായി ധരിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം! രുദ്രന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, വലിയ വയറുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം!'
സര്വദേവനമസ്കാരാദവിഘ്നം കുരു സര്വദാ । ഏവം സ്തുതസ്തദാ ദേവൈര്മഹാത്മാ ഗണനായകഃ । അഭിഷിക്തശ്ച രുദ്രസ്യ സോമസ്യാപത്യതാം ഗതഃ ।। ൨൩.
എല്ലാ ദേവന്മാരും നമസ്കരിച്ചാൽ, നീ എപ്പോഴും വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കണം. അങ്ങനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ഗണനായകൻ, അഭിഷേകത്തോടെ, രുദ്രന്റെയും സോമയുടെയും പുത്രനായി.
ഏതച്ചതുര്ഥ്യാം സംപന്നം ഗണാധ്യക്ഷസ്യ പാര്ഥിവ । യതസ്തതോഽയം മഹതീ തിഥീനാം പരമാ തിഥിഃ ।। ൨൩.
രാജാവേ, ഈ സംഭവം ഗണാധ്യക്ഷന്റെ ചതുര്ത്ഥി തിയ്യതി ദിവസം നടന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ദിവസം എല്ലാ തിയ്യതികളിലും ഏറ്റവും മഹത്തും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
ഏതസ്യാം യസ്തിലാന് ഭുക്ത്വാ ഭക്ത്യാ ഗണപതിം നൃപ । ആരാധയതി തസ്യാശു തുഷ്യതേ നാത്ര സംശയഃ ।। ൨൩.
ആ ദിവസം ഭക്തിയോടെ എള്ള് കഴിച്ച് ഗണപതിയെ ആരാധിക്കുന്നവനോട്, അച്ചുതൻ ഉടൻ സന്തോഷിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യശ്ചൈതത് പഠതേ സ്തോത്രം യശ്ചൈതച്ഛൃണുയാത് സദാ । ന തസ്യ വിഘ്നാ ജായന്തേ ന പാപം സര്വഥാ നൃപ ।। ൨൩.
ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താലോ, അല്ലെങ്കിൽ എപ്പോഴും കേട്ടാലോ, അവനു വിഘ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയില്ല, പാപം വരികയും ഇല്ല, രാജാവേ.
ധരണ്യുവാച । കഥം തേ ഗാത്രസംസ്പര്ശാന്മൂര്ത്തിമന്തോ മഹാബലാഃ । നാഗാ ബഭൂവുര്ദേവേശ കാരണം തേ മഹീധര ।। ൨൪.
ഭൂമി ചോദിച്ചു: ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടാണ് ആ മഹാശക്തിയുള്ള പാമ്പുകൾക്ക് രൂപം ലഭിച്ചത് എങ്ങനെ? ഇതിന് കാരണമെന്താണ്, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവനേ?
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ശ്രുത്വാ ഗണപതേര്ജന്മ പ്രജാപാലോ നരാധിപഃ । ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ തം മുനിം സംശിതവ്രതമ് ।। ൨൪.
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ദേവരുടെ നായകനായ ഗണപതിയുടെ ജനനം കേട്ടപ്പോൾ, സകല ജീവജാലങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്ന രാജാവ്, സത്യനിഷ്ഠയുള്ള ആ മഹർഷിയോട് മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ ചോദിച്ചു.
പ്രജാപാല ഉവാച । ഭഗവംസ്താര്ക്ഷവിഷയാഃ കഥം മൂര്ത്തിമുപാഗതാഃ । നാഗാ ബഭൂവുഃ കുടിലാ ഏതദാഖ്യാതുമര്ഹസി ।। ൨൪.
പലനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ ചോദിച്ചു: മഹാനുഭാവനേ, ഗരുഡന്റെ ആഹാരമാകേണ്ടിയിരുന്ന പാമ്പുകൾക്ക് എങ്ങനെ ശരീരമുണ്ടായി? അവർ എങ്ങനെ വളഞ്ഞുപോയവരായി? ദയവായി ഇതിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞുതരൂ.
മഹാതപാ ഉവാച । സൃജതാ ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടിം മരീചിഃ സൂതികാരണമ് । പ്രഥമം മനസാ ധ്യാതസ്തസ്യ പുത്രസ്തു കശ്യപഃ ।। ൨൪.
മഹാതപസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവ് ലോകം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, മാരീചി ജനനത്തിനുള്ള കാരണം ആയി. ആദ്യം മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, മാരീചിയുടെ മകനായി കശ്യപൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ ദാക്ഷായണീ ഭാര്യാ കദ്രൂര്നാമ ശുചിസ്മിതാ । മാരീചോ ജനയാമാസ തസ്യാം പുത്രാന് മഹാബലാന് ।। ൨൪.
കശ്യപന്റെ ഭാര്യ ദക്ഷന്റെ മകളായ കദ്രൂവായിരുന്നു, ഹരിതഹാസം ഉള്ളവൾ. മാരീചി അവളിൽ നിന്ന് മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
അനന്തം വാസുകിം ചൈവ കമ്ബലം ച മഹാബലമ് । കര്കോടകം ച രാജേന്ദ്ര പദ്മം ചാന്യം സരീസൃപമ് ।। ൨൪.
അനന്തൻ, വാസുകി, അതീവശക്തിയുള്ള കംബളൻ, കർക്കോടകൻ, രാജാവേ, മറ്റൊരു പാമ്പായ പദ്മൻ എന്നിവരാണ് അവരിൽ ചിലർ.
മഹാപദ്മം തഥാ ശങ്ഖം കുലികം ചാപരാജിതമ് । ഏതേ കശ്യപദായാദാഃ പ്രധാനാഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ।। ൨൪.
അതുപോലെ മഹാപദ്മൻ, ശംഖൻ, ജയിക്കാനാവാത്ത കുലികൻ എന്നിവരും. ഇവരാണ് കശ്യപന്റെ പ്രധാന വംശജന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ഏതേഷാം തു പ്രസൂത്യാ തു ഇദമാപൂരിതം ജഗത് । കുടിലാ ഹീനകര്മാണസ്തീക്ഷ്ണാസ്യോത്ഥവിഷോല്ബണാഃ । ദൃഷ്ട്വാ സംദശ്യ മനുജാന് കുര്യുര്ഭസ്മ ക്ഷണാദ് ധ്രുവമ് ।। ൨൪.
ഇവരുടെ ജനനത്തോടെ ലോകം പാമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞു. വളഞ്ഞുപോയവരും, ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും, മൂർച്ഛയുള്ള വിഷമുള്ള鋭മായ പല്ലുകളുള്ളവരും. മനുഷ്യരെ കണ്ടാൽ കടിച്ചാൽ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവരെ ചാരമാക്കും.
ശബ്ദഗാമീ യഥാ സ്പര്ശം മനുഷ്യാണാം നരാധിപ । അഹന്യഹനി ജായേത ക്ഷയഃ പരമദാരുണഃ ।। ൨൪.
രാജാവേ, ശബ്ദം സ്പർശത്തെ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യരിൽ ദിവസേന അതീവ ഭയാനകമായ നാശം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു.
ആത്മനസ്തു ക്ഷയം ദൃഷ്ട്വാ പ്രജാഃ സര്വാഃ സമന്തതഃ । ജഗ്മുഃ ശരണ്യം ശരണം പരം തു പരമേശ്വരമ് ।। ൨൪.
സ്വന്തം നാശം കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള ജീവികൾ പരമാശ്രയമായ ദൈവത്തോടാണ് അഭയം തേടിയത്.
ഇമമേവാര്ഥമുദ്ദിശ്യ പ്രജാഃ സര്വാ മഹീപതേ । ഊചുഃ കമലജം വിഷ്ണും പുരാണം ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതമ് ।। ൨൪.
ഇതേ കാരണത്താലാണ്, രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളും കമലത്തിൽ ജനിച്ച പുരാതനനായ വിഷ്ണുവിനോടും ബ്രഹ്മാവിനോടും അപേക്ഷിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ । ദേവദേവേശ ലോകാനാം പ്രസൂതി പരമേശ്വര । ത്രാഹി നസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാണാം ഭുജംഗാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൪.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമേ, പരമേശ്വരാ, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളുള്ള മഹാപാമ്പുകളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.