ഏവം വിവാഹസാമഗ്രീം കൃത്വാ ശൈലവരാധിപഃ । പ്രേഷയാമാസ രുദ്രായ സമീപം മന്ദരം ഗിരിമ് ।। ൨൨.
ഇങ്ങനെ വിവാഹത്തിന് വേണ്ട എല്ലാം ഒരുക്കിയ ശേഷം, പര്വ്വതാധിപന് മന്ദരപര്വ്വതത്തെ രുദ്രന്റെ അടുക്കല് അയച്ചു.
സ തദാ മന്ദരോക്തസ്തു ശംകരോ ദ്രുതമായയൌ । വിധിനാ സോമയാ പാണിം ജഗ്രാഹ പരമേശ്വരഃ ।। ൨൨.
മന്ദരന് പറഞ്ഞതുപോലെ ശങ്കരന് വേഗത്തില് എത്തി, വിധിപ്രകാരം പരമേശ്വരന് സോമനെ സാക്ഷിയാക്കി പാര്വ്വതിയുടെ കൈ പിടിച്ചു.
തത്രോത്സവേ പര്വതനാരദൌ ദ്വൌ ജഗുശ്ച സിദ്ധാ നനൃതുര്വനസ്പതീഃ । പുഷ്പാണ്യനേകാനി വിചിക്ഷിപുഃ ശുഭാഃ നനര്തുരുച്ചൈഃ സുരയോഷിതോ ഭൃശമ് ।। ൨൨.
ആ ഉത്സവത്തില് പര്വ്വതനും നാരദനും പാടുകയും, സിദ്ധന്മാര് നൃത്തം ചെയ്യുകയും, മരങ്ങള് അനേകം ശുഭഫലങ്ങള് വിതറി സന്തോഷത്തോടെ, ദേവയുവതികള് ഉല്ലാസത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു.
തസ്മിന് വിവാഹേ സലിലപ്രവാഹേ ചതുര്മുഖോ ലോകപരഃ സ്വസംസ്ഥഃ । ഉവാച കന്യാം ഭവ പുത്രി ലോകേ നാരീ പ്രഭര്ത്താ തവ ചാന്യപുംസാമ് । ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ ഉമാം സരുദ്രാം പിതാമഹഃ സ്വം പുരമാജഗാമ ।। ൨൨.
ആ വിവാഹത്തില്, വെള്ളം ഒഴുകുന്നിടത്ത്, നാലുമുഖനായ ലോകപിതാവ് ആത്മാവില് ലയിച്ചവനായി പെണ്കുട്ടിയോട് പറഞ്ഞു: 'മകളേ, ലോകത്ത് നീ സ്ത്രീകളില് പ്രഥമയായിരിക്കുക; മറ്റുള്ളവരും നിന്നിലൂടെ ഭാര്യയെ ലഭിക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉമയെയും രുദ്രനെയും കൂട്ടി പിതാമഹന് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ജാമാതരം പര്വതരാട് സുപൂജ്യ വിസര്ജയാമാസ വിഭും സ സോമമ് । ദേവാംശ്ച ദൈത്യാന് വിവിധാനൃഷീംശ്ച സംപൂജ്യ സര്വാന് വിവിധൈസ്തു വസ്തുഭിഃ । വിഭൂഷണൈര്വസ്ത്രവരാന്നദാനൈ - ര്വിസര്ജയാമാസ തദാദ്രിമുഖ്യാന് ।।൨൨.
പര്വ്വതരാജാവ് തന്റെ മരുമകന് സോമനെ ആദരപൂര്വ്വം സ്വീകരിച്ച് യാത്രയാക്കി. ദേവന്മാരെയും, വിവിധ അസുരന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും പലവിധ സമ്മാനങ്ങളാല്, ആഭരണങ്ങള്, വസ്ത്രങ്ങള്, ഉത്തമഭക്ഷണങ്ങള് എന്നിവ നല്കി ആദരിച്ചു, പിന്നെ പര്വ്വതപ്രമുഖന്മാരെ യാത്രയാക്കി.
സ വീതശോകോ വിരജോ വിശുദ്ധഃ ശുഭാനനാം ദേവവരായ ദത്ത്വാ । ഉമാം മഹാത്മാ ഹിമവാനദ്രിരാജഃ പൈതാമഹേ ലോക ഇവാധ്വരേ ഭാത് ।। ൨൨.
ദുഃഖം വിട്ട്, ശുദ്ധനും ശാന്തനും ആയ മഹാത്മാവായ ഹിമവാന്, ഉമയെ ദേവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായി നല്കി, ലോകപിതാവിനെപ്പോലെ യാഗത്തില് പ്രകാശിച്ചു.
ഇതീരിതേയം തവ രാജസത്തമ പ്രസൂതിരേഷാ ന വിദുര്യാം സുരാസുരാഃ । സ്വയംഭുദക്ഷാദിരാജഃ ത്രിജന്മഭി- ര്ഗൌരീവിവാഹോഽപി മയാ സുകീര്തിതഃ ।। ൨൨.
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഇതാണ് നിന്റെ ഉത്കൃഷ്ട വംശം; ദേവന്മാര്ക്കും അസുരന്മാര്ക്കും ഇതറിയില്ല. സ്വയംഭുവായ ദക്ഷനും, ഗൗരിയുടെ മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിലൂടെയുള്ള വിവാഹവും ഞാന് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഏവം സാ ഗൌരിനാമ്നാ തു കാരണാന്മൂര്ത്തിമാഗതാ । സംബഭൂവ യഥാ പ്രോക്തം പ്രജാപാലായ പൃച്ഛതേ । ഋഷിണാ മഹതാ പൂര്വം തപസാ ഭാവിതാത്മനാ ।। ൨൨.
ശ്രീവര്ാഹന് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, ഗൗരിയെന്ന പേരില് അവള് രൂപം എടുത്തത്, മഹാത്മാവായ ഋഷി തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ച് സൃഷ്ടികര്ത്താവിനോട് ചോദിച്ചപ്പോഴാണ്, ഇതെല്ലാം സംഭവിച്ചത്.
ഗൌര്യാ ഉത്പത്തിരേഷാ വൈ കഥിതാ പരമര്ഷിണാ । വിവാഹശ്ച യഥാ വൃത്തസ്തത്സര്വം കഥിതം തവ ।। ൨൨.
ഗൗരിയുടെ ജനനവും, വിവാഹം എങ്ങനെയുണ്ടായെന്നും മഹാത്മാവ് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ഏതത്സര്വം തു ഗൌര്യാ വൈ സംപന്നം തു തൃതീയയാ । തസ്യാം തിഥൌ തൃതീയായാം ലവണം വര്ജയേന്നരഃ । യശ്ചോപോഷ്യതി നാരീ വാ സാ സൌഭാഗ്യം തു വിന്ദതി ।। ൨൨.
ഗൗരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ സംഭവങ്ങള് എല്ലാം തൃതീയ തിഥിയിലാണ് നടന്നത്. ആ ദിവസം ഉപ്പു ഒഴിവാക്കണം. ആ ഉപവാസം ആചരിക്കുന്ന പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ സൗഭാഗ്യം നേടും.
ദുര്ഭഗാ യാ തു നാരീ സ്യാത് പുരുഷശ്ചാതിദുര്ഭഗഃ । ഏതച്ഛ്രുത്വാ തൃതീയായാം ലവണം തു വിവര്ജയേത് ।। ൨൨.
യാതൊരു സ്ത്രീ ദുർഭാഗ്യവതിയായാലോ, പുരുഷന് അത്യന്തം ദുർഭാഗ്യമുണ്ടായാലോ, ഇവ കേട്ടശേഷം തൃതീയ തിഥിയില് ഉപ്പു ഒഴിവാക്കണം.
സര്വകാമാനവാപ്നോതി സൌഭാഗ്യം ദ്രവ്യസമ്പദമ് । ആരോഗ്യം ച സദാ ലോകേ കാന്തിം പുഷ്ടിം ച വിന്ദതി ।। ൨൨.
അങ്ങനെ ചെയ്താല് എല്ലാം ആശംസകളും, സൗഭാഗ്യവും, ധനസമ്പത്തും, ആരോഗ്യവും, സൗന്ദര്യവും, പോഷണവും ലഭിക്കും.
പ്രജാപാല ഉവാച । കഥം ഗണപതേര്ജന്മ മൂര്തിമന്തം ച സത്തമ । ഏതന്മേ സംശയം ഛിന്ധി ധൃതികഷ്ടം വ്യവസ്ഥിതമ് ।। ൨൩.
പ്രജാപതി ചോദിച്ചു: മഹാനുഭാവാ, ഗണങ്ങളുടെ അധിപനായ ഗണപതി എങ്ങനെയാണ് രൂപംകൊണ്ട് ജനിച്ചത്? ഈ സംശയം എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി അതു നീക്കി എനിക്ക് ആശ്വാസം നൽകൂ.
മഹാതപാ ഉവാച । പൂര്വം ദേവഗണാഃ സര്വേ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । കാര്യാരമ്ഭം തഥാ ചക്രുഃ സിധ്യന്തേ ച ന സംശയഃ ।। ൨൩.
മഹാതപസ്വി പറഞ്ഞു: മുമ്പ് എല്ലാ ദേവതകളും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും പലവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. അവരുടെ പ്രവർത്തികൾ വിജയിച്ചു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സന്മാര്ഗവര്തിഷു യഥാ സിദ്ധ്യന്തേ വിഘ്നതഃ ക്രിയാഃ । അസത്കാരിഷു സര്വേഷു തദ്വദേവമവിഘ്നതഃ ।। ൨൩.
നന്മയുള്ള മാർഗത്തിൽ നടക്കുന്നവരുടെ പ്രവർത്തികൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ വിജയം ലഭിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾക്ക് എല്ലാം തടസ്സങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരും.
തതോ ദേവാഃ സപിതരശ്ചിന്തയാമാസുരോജസാ । അസത്കാര്യേഷു വിഘ്നാര്ഥം സര്വ ഏവാഭ്യമന്ത്രയന് ।। ൨൩.
അതിനുശേഷം ദേവന്മാരും പിതൃപുരുഷന്മാരും ചേർന്ന് ശക്തിയോടെ ചിന്തിച്ചു: ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതെങ്ങനെ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ ഒരുമിച്ച് ആലോചിച്ചു.
തതസ്തേഷാം തദാ മന്ത്രം കുര്വതസ്ത്രിദിവൌകസാമ് । ബഭൂവ ബുദ്ധിര്ഗമനേ രുദ്രം പ്രതി മഹാമതിമ് ।। ൨൩.
അപ്പോൾ ആ സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ആ മന്ത്രം ചൊല്ലുമ്പോൾ, മഹാമനസ്സുള്ള രുദ്രനെ സമീപിക്കണമെന്ന് അവരുടെ മനസ്സിൽ തോന്നി.
തേ തത്ര രുദ്രമാഗമ്യ കൈലാസനിലയം ഗുരുമ് । ഊചുഃ സവിനയം സര്വേ പ്രണിപാതപുരഃസരമ് ।। ൨൩.
അവർ കൈലാസത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഗുരുവായ രുദ്രനെ സമീപിച്ചു. എല്ലാവരും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കാരം ചെയ്ത് അദ്ദേഹത്തോടു പറഞ്ഞു.
ദേവാ ഊചുഃ । ദേവദേവ മഹാദേവ ശൂലപാണേ ത്രിലോചന । വിഘ്നാര്ഥമവിശിഷ്ടാനാമുത്പാദയിതുമര്ഹസി ।। ൨൩.
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, ശൂലധാരിയേ, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനേ, സദ്ഗുണമില്ലാത്തവർക്കായി നീ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം.
ഏവമുക്തരസ്തദാ ദേവൈര്ഭവഃ പരമയാ മുദാ । ഉമാം നിരീക്ഷയാമാസ ചക്ഷുഷാഽനിമിഷേണ ഹ ।। ൨൩.
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭവൻ പരമാനന്ദത്തോടെ ഉമയെ കണ്ണടയാതെ നോക്കി.
ദേവാനാം സന്നിധൌ തസ്യ പശ്യതോമാം മഹാത്മനഃ । ചിന്താഽഭൂദ് വ്യോമ്നി മൂര്തിഭ്യോ ദൃശ്യതേ കേന ഹേതുനാ ।। ൨൩.
ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആ മഹാത്മാവ് ഉമയെ നോക്കുമ്പോൾ, 'ആകാശത്തിൽ രൂപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?' എന്ന ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിന് ഉദിച്ചു.
പൃഥിവ്യാ വിദ്യതേ മൂര്ത്തിരപാം മൂര്ത്തിസ്തഥൈവ ച । തേജസഃ ശ്വസനസ്യാപി മൂര്ത്തിരേഷാ തു ദൃശ്യതേ । ആകാശം ച കഥം നേതി മത്വാ ദേവോ ജഹാസ ച ।। ൨൩.
ഭൂമിയിൽ രൂപം ഉണ്ട്; വെള്ളത്തിലും അതുപോലെ. അഗ്നിയിലും വായുവിലും രൂപം കാണാം. എന്നാൽ ആകാശത്തിന് രൂപമില്ലെന്ന് പറയുന്നത് എങ്ങനെ? ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ദൈവം പുഞ്ചിരിച്ചു.
ജ്ഞാനശക്തിമുമാം ദൃഷ്ട്വാ യദ് ദൃഷ്ടം വ്യോമ്നി ശംഭുനാ । യച്ചോക്തം ബ്രഹ്മണാ പൂര്വം ശരീരം തു ശരീരിണാമ് ।। ൨൩.
ജ്ഞാനശക്തിയായ ഉമയെ കണ്ടശേഷം, ശംഭു ആകാശത്തിൽ കണ്ടതും ബ്രഹ്മാവു മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെയും — ശരീരം ശരീരമുള്ളവർക്കാണ് എന്നതും — ഓർത്തു.
യച്ചാപി ഹസിതം തേന ദേവേന പരമേഷ്ഠിനാ । ഏതത്കാര്യചതുഷ്കേണ പൃഥിവ്യാദിചതുര്ഷ്വപി ।। ൨൩.
പിന്നീട് ആ പരമേശ്വരന്റെ പുഞ്ചിരിയും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ വാക്കുകളും, ഈ നാലു കാരണങ്ങളും ഭൂമി മുതലായ നാലു ഘടകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.
മൂര്ത്തിമാനതിതേജസ്വീ ഹസതഃ പരമേഷ്ഠിനഃ । പ്രദീപ്താസ്യോ മഹാദീപ്തഃ കുമാരോ ഭാസയന് ദിശഃ । പരമേഷ്ഠിഗുണൈര്യുക്തഃ സാക്ഷാദ് രുദ്ര ഇവാപരഃ ।। ൨൩.
പറഞ്ഞതും, ആ പരമേശ്വരന്റെ പുഞ്ചിരിയിൽ നിന്ന് അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ, ദിശകളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, പരമേശ്വരന്റെ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, മറ്റൊരു രുദ്രനായി ഒരു ബാലൻ ജനിച്ചു.
ഉത്പന്നമാത്രോ ദേവാനാം യോഷിതഃ സപ്രമോഹയന് । കാന്ത്യാ ദീപ്ത്യാ തഥാ മൂര്ത്യാ രൂപേണ ച മഹാത്മവാന് ।। ൨൩.
അവൻ ജനിച്ച ഉടനെ ദേവസ്ത്രീയരുടെ മനസ്സുകൾ അവന്റെ ഭംഗിയും പ്രകാശവും രൂപവും മഹാത്മാവായതും കൊണ്ടു ആകർഷിതരായി.
തം ദൃഷ്ട്വാ പരമം രൂപം കുമാരസ്യ മഹാത്മനഃ । ഉമാഽനിമേഷനേത്രാഭ്യാം തമപശ്യത ഭാമിനീ ।। ൨൩.
ആ മഹാത്മാവിന്റെ അതുല്യമായ രൂപം കണ്ടു ഉമ, കണ്ണടയാതെ, ആ ബാലനെ നോക്കി.
തം ദൃഷ്ട്വാ കുപിതോ ദേവഃ സ്ത്രീഭാവം ചഞ്ചലം തഥാ । മത്വാ കുമാരരൂപം തു ശോഭനം മോഹനം ദൃശാമ് । തതഃ ശശാപ തം ദേവഃ സ്ത്രീശങ്കാം പരമേശ്വരഃ ।। ൨൩.
അവനെ കണ്ട ദൈവം കോപിച്ചു; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലതയും ബാലന്റെ ഭംഗിയും മനോഹാരിതയും ഓർത്ത്, പരമേശ്വരൻ അവനെ സ്ത്രീഭാവം എന്ന സംശയത്തോടെ ശപിച്ചു.
കുമാര ഗജവക്ത്രസ്ത്വം പ്രലമ്ബജഠരസ്തഥാ । ഭവിഷ്യസി തഥാ സര്പൈരുപവീതഗതിര്ധ്രുവമ് । ഏവം ശശാപ തം ദേവസ്തീവ്രകോപസമന്വിതഃ ।। ൨൩.
കുമാരാ, നീ ഇനി ആനയുടെ മുഖവും വലിയ വയറും ഉണ്ടാകും; പാമ്പുകൾ നിന്റെ പൂണലായും കെട്ടായും ധരിക്കും. ഇങ്ങനെ ദൈവം അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവനെ ശപിച്ചു.
അര്ദ്ധകോട്യാ ച രോമാണാമാത്മനോഽങ്ഗേ ത്രിലോചനഃ । കൂപകാസ്വേദസലിലപൂര്ണശൂലധരസ്തഥാ । ധുന്വന് ശരീരമുത്ഥായ തതോ ദേവോ രുഷാന്വിതഃ ।। ൨൩.
തൻ്റെ ശരീരത്തിൽ അരക്കോടി രോമങ്ങൾ നിറഞ്ഞ്, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ശൂലധാരിയായ ദൈവം, രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ വിയർപ്പ് നിറഞ്ഞ്, ശരീരം കുലുക്കി, കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു.