ന ഭവേത് പരിഹാസോഽയമുക്താ ദേവീ പരാപരാ । ലജ്ജമാനാ തദാ വാക്യം വദതി സ്മിതപൂര്വകമ് ।। ൨൨.
"ഇതിൽ തമാശയൊന്നും ഉണ്ടാകരുത്," പരമമായ ദേവി പറഞ്ഞു. ലജ്ജയോടെ, അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവദേവ ത്രിലോകേശ ത്വദര്ഥോഽയം സമുദ്യമഃ । പ്രാഗ്ജന്മാരാധിതോ ഭര്ത്താ ഭവാന് ദേവോ മഹേശ്വരഃ ।। ൨൨.
"ദേവദേവാ, മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും നാഥാ, ഈ മുഴുവൻ ശ്രമവും നിന്റെതന്നെയാണ്. മുൻജന്മത്തിൽ ഭർത്താവായി നിന്നെ ഞാൻ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചിരുന്നു, മഹേശ്വരാ."
ഇദാനീം മേ ഭവാന് ദേവഃ പതിര്നാന്യോ ഭവിഷ്യതി । കിന്തു സ്വാമീ പിതാ മഹ്യം ശൈലേന്ദ്രോ മേ വ്രജാമി തമ് । അനുജ്ഞാപ്യ വിധാനേന തതഃ പാണിം ഗൃഹീഷ്യസി ।। ൨൨.
"ഇനി ദേവാ, നീയല്ലാതെ മറ്റാരും എന്റെ ഭർത്താവാവില്ല. എങ്കിലും എന്റെ അച്ഛൻ പർവ്വതരാജാവാണ് എന്റെ രക്ഷകൻ. ഞാൻ ആദ്യം അവനോട് പോകും. അവന്റെ അനുമതിയോടെ, ആചാരപ്രകാരം നീ എന്റെ കൈ പിടിക്കാം."
ഏവമുക്ത്വാ തദാ ദേവീ പിതരം പ്രതി ഭാമിനീ । കൃതാഞ്ജലിപുടാ ഭൂത്വാ ഹിമവന്തമുവാച ഹ ।। ൨൨.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പ്രകാശമുള്ള ദേവി, കയ്യുകൂപ്പി, തന്റെ അച്ഛനായ ഹിമവന്തിന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു.
അതോഽന്യജന്മഭര്ത്താ മേ രുദ്രോ ദക്ഷമഖാന്തകഃ । ഇദാനീം തപസാ സൈവ ധ്യാതോഽഭൂദ് ഗതിഭാവനഃ ।। ൨൨.
"മുൻജന്മത്തിൽ ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിച്ച രുദ്രൻ എന്റെ ഭർത്താവായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ, തപസ്സിലൂടെ, അവനെ ഞാൻ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു."
സ ച വിശ്വപതിര്ഭൂത്വാ ബ്രാഹ്മണോ മേ തപോവനമ് । ആഗത്യ ഭോജനാര്ഥായ യാചയാമാസ ശംകരഃ । മയാ സ്നാതും വ്രജസ്വേതി ചോദിതോ ജാഹ്നവീം ഗതഃ ।। ൨൨.
"അവൻ, ലോകത്തിന്റെ നാഥൻ, ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ എന്റെ തപോവനത്തിൽ വന്നു ഭക്ഷണം ചോദിച്ചു. ഞാൻ അവനോട് സ്നാനം ചെയ്യാൻ ജഹ്നവിയിലേക്കു പോകാൻ പറഞ്ഞു."
തത്രാസൌ വൃദ്ധകായേന ദ്വിജരൂപേണ ശംകരഃ । മകരേണ ധൃതസ്തൂര്ണം അബ്രഹഹ്മണ്യമുവാച ഹ ।। ൨൨.
"അവിടെ, വൃദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണനായി ശങ്കരൻ ഉടൻ ഒരു മുക്കലാൽ പിടിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെ, ബ്രാഹ്മണനു യോജിക്കാത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു എന്നോട് അഭിമുഖം നടത്തി."
ബ്രഹ്മഹത്യാഭയാത് താത മയാ പാണൌ ധൃതസ്തതഃ । ധൃതമാത്രഃ സ്വകം ദേഹം ദര്ശയാമാസ ശംകരഃ ।। ൨൨.
"ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പേടിയിൽ, അച്ഛാ, ഞാൻ അവന്റെ കൈ പിടിച്ചു. ഉടനെ ശങ്കരൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം കാണിച്ചു."
തതോ മാമബ്രവീദ് ദേവഃ പാണിഗ്രഹണമാഗതാമ് । ഭവതീ ദേവി മാ കിംചിദ് വിചാരയ തപോധനേ ।। ൨൨.
"അപ്പോൾ ദേവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'തപസ്സിനാൽ സമ്പന്നയായ ദേവി, നീ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.'"
ഏവമുക്താ ത്വഹം തേന ശംകരേണ മഹാത്മനാ । തദനുജ്ഞാപ്യ ദേവേശം ഭവന്തം പ്രഷ്ടുമാഗതാ । ഇദാനീം യത് ക്ഷമം കാര്യം തച്ഛീഘ്രം സംവിധീയതാമ് ।। ൨൨.
"അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ദേവനേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അനുമതി തേടാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് ഉടൻ നടത്തണം."
ഏവം ശ്രുത്വാ തദാ വാക്യം ശൈലരാജോ മുദാ യുതഃ । ഉവാച ദുഹിതാം ധന്യാം തസ്മിന് കാലേ വരാനനാമ് ।। ൨൨.
ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പർവ്വതരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ, ആ സമയത്ത്, ഭാഗ്യശാലിയായ തന്റെ മകളോട് പറഞ്ഞു.
പുത്രി ധന്യോഽസ്മ്യഹം ലോകേ യസ്യ രുദ്രഃ സ്വയം ഹരഃ । ജാമാതാ ഭവിതാ ദേവി ത്വയാഽപത്യവതാമഹമ് । സ്ഥാപിതോ മൂര്ധ്നി ദേവാനാമപി പുത്രി ത്വയാ ഹ്യഹമ് ।। ൨൨.
"മകളേ, ലോകത്തിൽ ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, കാരണം രുദ്രൻ തന്നെയാണ് എന്റെ മരുമകൻ. നിന്നിലൂടെ എനിക്ക് സന്താനവും ലഭിക്കും. നീ എന്നെ ദേവന്മാരിലും ഉയർത്തി നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു."
സ്ഥീയതാം ക്ഷണമേകം തു യാവദാഗമനം മമ । ഏവമുക്ത്വാ ഗതോ രാജാ ശൈലാനാം ബ്രഹ്മണോഽന്തികമ് ।। ൨൨.
"ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക, ഞാൻ തിരിച്ചു വരും." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് പർവ്വതങ്ങളുടെ അധിപനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുത്ത് പോയി.
തത്ര ദൃഷ്ട്വാ മഹാത്മാനം സര്വദേവപിതാമഹമ് । ഉവാച പ്രണതോ ഭൂത്വാ ബ്രഹ്മാണം ശൈലരാട് തതഃ ।। ൨൨.
അവിടെ, മഹാത്മാവും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പിതാവുമായ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു, പർവ്വതരാജാവ് വിനയത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ദേവോമാ ദുഹിതാ മഹ്യം താം രുദ്രായ ദദാമ്യഹമ് । ത്വയാ ദേവ അനുജ്ഞാതസ്തത്കരോമി പ്രശാധി മാമ് ।। ൨൨.
ദേവന്മാരേ, ഈ മകളെന്റെതാണ്; അവളെ ഞാന് രുദ്രന് നല്കുന്നു. നിങ്ങള് സമ്മതം നല്കുന്നുവെങ്കില് ഞാന് ഇതു ചെയ്യുന്നു—ദയവായി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണം.
തതോ ബ്രഹ്മാ പ്രീതമനാ യാഹി രുദ്രായ താം ശുഭാമ് । പ്രയച്ഛോവാച ദേവാനാം തദാ ലോകപിതാമഹഃ ।। ൨൨.
അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവു സന്തോഷത്തോടെ, 'പോകൂ, അവളെ രുദ്രന് നല്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹന് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്തഃ ശൈലരാജഃ സ്വവേശ്മാഗമ്യ സത്വരമ് । ദേവാനൃഷീന് സിദ്ധസംഘാന് ചാമന്ത്രയത സത്വരമ് ।। ൨൨.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, പര്വ്വതരാജാവ് വേഗത്തില് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും സിദ്ധന്മാരെയും ഉടനെ വിളിച്ചു കൂട്ടി.
തുമ്ബുരും നാരദം ചൈവ ഹാഹാഹൂഹൂം തഥൈവ ച । സ ഗത്വാ കിന്നരാംശ്ചൈവ അസുരാന് രാക്ഷസാനപി ।। ൨൨.
തുമ്പുരുവിനെയും നാരദനെയും ഹാഹാ ഹൂഹൂവിനെയും, പിന്നെ കിന്നരന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കൂടി വിളിച്ചു കൂട്ടി.
പര്വതാഃ സരിതഃ ശൈലാ വൃക്ഷാ ഓഷധയസ്തഥാ । ആഗതാ മൂര്ത്തിമന്തോ വൈ പര്വതാഃ സങ്ഗമോപലാഃ । ഹിമവദ്ദുഹിതുര്ദ്രഷ്ടും വിവാഹം ശംകരേണ ഹ ।। ൨൨.
പര്വ്വതങ്ങള്, നദികള്, കല്ലുകള്, മരങ്ങള്, ഔഷധികള്—ഇവയെല്ലാം രൂപം ധരിച്ച്, സംഗമസ്ഥലത്തിലെ കല്ലുകളും കൂടി, ഹിമവാന്റെ മകളുടെ ശങ്കരനോടുള്ള വിവാഹം കാണാന് എത്തി.
തത്ര വേദിഃ ക്ഷിതിശ്ചാസീത് കലശാഃ സപ്ത സാഗരാഃ । സൂര്യോ ദീപസ്തഥാ സോമഃ സരിതോ വവഹുര്ജലമ് ।। ൨൨.
അവിടെ ഭൂമി തന്നെയാണ് വേദി, ഏഴ് സമുദ്രങ്ങള് കലശങ്ങളായി, സൂര്യന് വിളക്കായി, ചന്ദ്രന് സാക്ഷിയായി, നദികള് ജലം കൊണ്ടുവന്നു.
ഏവം വിവാഹസാമഗ്രീം കൃത്വാ ശൈലവരാധിപഃ । പ്രേഷയാമാസ രുദ്രായ സമീപം മന്ദരം ഗിരിമ് ।। ൨൨.
ഇങ്ങനെ വിവാഹത്തിന് വേണ്ട എല്ലാം ഒരുക്കിയ ശേഷം, പര്വ്വതാധിപന് മന്ദരപര്വ്വതത്തെ രുദ്രന്റെ അടുക്കല് അയച്ചു.
സ തദാ മന്ദരോക്തസ്തു ശംകരോ ദ്രുതമായയൌ । വിധിനാ സോമയാ പാണിം ജഗ്രാഹ പരമേശ്വരഃ ।। ൨൨.
മന്ദരന് പറഞ്ഞതുപോലെ ശങ്കരന് വേഗത്തില് എത്തി, വിധിപ്രകാരം പരമേശ്വരന് സോമനെ സാക്ഷിയാക്കി പാര്വ്വതിയുടെ കൈ പിടിച്ചു.
തത്രോത്സവേ പര്വതനാരദൌ ദ്വൌ ജഗുശ്ച സിദ്ധാ നനൃതുര്വനസ്പതീഃ । പുഷ്പാണ്യനേകാനി വിചിക്ഷിപുഃ ശുഭാഃ നനര്തുരുച്ചൈഃ സുരയോഷിതോ ഭൃശമ് ।। ൨൨.
ആ ഉത്സവത്തില് പര്വ്വതനും നാരദനും പാടുകയും, സിദ്ധന്മാര് നൃത്തം ചെയ്യുകയും, മരങ്ങള് അനേകം ശുഭഫലങ്ങള് വിതറി സന്തോഷത്തോടെ, ദേവയുവതികള് ഉല്ലാസത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു.
തസ്മിന് വിവാഹേ സലിലപ്രവാഹേ ചതുര്മുഖോ ലോകപരഃ സ്വസംസ്ഥഃ । ഉവാച കന്യാം ഭവ പുത്രി ലോകേ നാരീ പ്രഭര്ത്താ തവ ചാന്യപുംസാമ് । ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ ഉമാം സരുദ്രാം പിതാമഹഃ സ്വം പുരമാജഗാമ ।। ൨൨.
ആ വിവാഹത്തില്, വെള്ളം ഒഴുകുന്നിടത്ത്, നാലുമുഖനായ ലോകപിതാവ് ആത്മാവില് ലയിച്ചവനായി പെണ്കുട്ടിയോട് പറഞ്ഞു: 'മകളേ, ലോകത്ത് നീ സ്ത്രീകളില് പ്രഥമയായിരിക്കുക; മറ്റുള്ളവരും നിന്നിലൂടെ ഭാര്യയെ ലഭിക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉമയെയും രുദ്രനെയും കൂട്ടി പിതാമഹന് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ജാമാതരം പര്വതരാട് സുപൂജ്യ വിസര്ജയാമാസ വിഭും സ സോമമ് । ദേവാംശ്ച ദൈത്യാന് വിവിധാനൃഷീംശ്ച സംപൂജ്യ സര്വാന് വിവിധൈസ്തു വസ്തുഭിഃ । വിഭൂഷണൈര്വസ്ത്രവരാന്നദാനൈ - ര്വിസര്ജയാമാസ തദാദ്രിമുഖ്യാന് ।।൨൨.
പര്വ്വതരാജാവ് തന്റെ മരുമകന് സോമനെ ആദരപൂര്വ്വം സ്വീകരിച്ച് യാത്രയാക്കി. ദേവന്മാരെയും, വിവിധ അസുരന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും പലവിധ സമ്മാനങ്ങളാല്, ആഭരണങ്ങള്, വസ്ത്രങ്ങള്, ഉത്തമഭക്ഷണങ്ങള് എന്നിവ നല്കി ആദരിച്ചു, പിന്നെ പര്വ്വതപ്രമുഖന്മാരെ യാത്രയാക്കി.
സ വീതശോകോ വിരജോ വിശുദ്ധഃ ശുഭാനനാം ദേവവരായ ദത്ത്വാ । ഉമാം മഹാത്മാ ഹിമവാനദ്രിരാജഃ പൈതാമഹേ ലോക ഇവാധ്വരേ ഭാത് ।। ൨൨.
ദുഃഖം വിട്ട്, ശുദ്ധനും ശാന്തനും ആയ മഹാത്മാവായ ഹിമവാന്, ഉമയെ ദേവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായി നല്കി, ലോകപിതാവിനെപ്പോലെ യാഗത്തില് പ്രകാശിച്ചു.
ഇതീരിതേയം തവ രാജസത്തമ പ്രസൂതിരേഷാ ന വിദുര്യാം സുരാസുരാഃ । സ്വയംഭുദക്ഷാദിരാജഃ ത്രിജന്മഭി- ര്ഗൌരീവിവാഹോഽപി മയാ സുകീര്തിതഃ ।। ൨൨.
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഇതാണ് നിന്റെ ഉത്കൃഷ്ട വംശം; ദേവന്മാര്ക്കും അസുരന്മാര്ക്കും ഇതറിയില്ല. സ്വയംഭുവായ ദക്ഷനും, ഗൗരിയുടെ മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിലൂടെയുള്ള വിവാഹവും ഞാന് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഏവം സാ ഗൌരിനാമ്നാ തു കാരണാന്മൂര്ത്തിമാഗതാ । സംബഭൂവ യഥാ പ്രോക്തം പ്രജാപാലായ പൃച്ഛതേ । ഋഷിണാ മഹതാ പൂര്വം തപസാ ഭാവിതാത്മനാ ।। ൨൨.
ശ്രീവര്ാഹന് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, ഗൗരിയെന്ന പേരില് അവള് രൂപം എടുത്തത്, മഹാത്മാവായ ഋഷി തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ച് സൃഷ്ടികര്ത്താവിനോട് ചോദിച്ചപ്പോഴാണ്, ഇതെല്ലാം സംഭവിച്ചത്.
ഗൌര്യാ ഉത്പത്തിരേഷാ വൈ കഥിതാ പരമര്ഷിണാ । വിവാഹശ്ച യഥാ വൃത്തസ്തത്സര്വം കഥിതം തവ ।। ൨൨.
ഗൗരിയുടെ ജനനവും, വിവാഹം എങ്ങനെയുണ്ടായെന്നും മഹാത്മാവ് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ഏതത്സര്വം തു ഗൌര്യാ വൈ സംപന്നം തു തൃതീയയാ । തസ്യാം തിഥൌ തൃതീയായാം ലവണം വര്ജയേന്നരഃ । യശ്ചോപോഷ്യതി നാരീ വാ സാ സൌഭാഗ്യം തു വിന്ദതി ।। ൨൨.
ഗൗരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ സംഭവങ്ങള് എല്ലാം തൃതീയ തിഥിയിലാണ് നടന്നത്. ആ ദിവസം ഉപ്പു ഒഴിവാക്കണം. ആ ഉപവാസം ആചരിക്കുന്ന പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ സൗഭാഗ്യം നേടും.