അഥ ശ്രീവരാഹപുരാണമ് (നാരായണം നമസ്കൃത്യ നരം ചൈവ നരോത്തമമ്। ദേവീം സരസ്വതീം ചൈവ തതോ ജയമുദീരയേത് ।।) നമസ്തസ്മൈ വരാഹായ ലീലയോദ്ധരതേ മഹീമ്। ഖുരമധ്യഗതോ യസ്യ മേരുഃ ഖണഖണായതേ ।। ൧.
ഇപ്പോൾ ശ്രീവരാഹപുരാണം ആരംഭിക്കുന്നു. നാരായണനെയും, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനായ നരനെയും, ദേവിയായ സരസ്വതിയെയും വന്ദിച്ച് വിജയാശംസയോടെയാണ് തുടങ്ങേണ്ടത്. ലീലാഭാവത്തിൽ ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയ അതി മഹത്വമുള്ള വരാഹനു ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു. അവന്റെ കുരുവിന്റെ നടുവിൽ കുടുങ്ങിയിരുന്ന മേരു പർവതം അതിന്റെ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.
ദംഷ്ട്രാഗ്രേണോദ്ധൃതാ ഗൌരുദധിപരിവൃതാ പര്വതൈര്നിമ്നഗാഭിഃ സാകം മൃത്പിണ്ഡവത് പ്രാഗ്ബൃഹദുരുവപുഷാഽനന്തരൂപേണ യേന। സോഽയം കംസാസുരാരിര്മുരനരകദശാസ്യാന്തകൃത്സര്വസംസ്ഥഃ കൃഷ്ണോ വിഷ്ണുഃ സുരേശോ നുദതു മമ രിപൂനാദിദേവോ വരാഹഃ।। ൧.
സൂത ഉവാച। യസ്മിന് കാലേ ക്ഷിതിഃ പൂര്വം വരാഹവപുഷാ തു സാ। ഉദ്ധൃതാ വിഷ്ണുനാ ഭക്ത്യാ പപ്രച്ഛ പരമേശ്വരമ് ।। ൧.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത്, വിഷ്ണു വരാഹരൂപം ധരിച്ച് ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയപ്പോൾ, ഭക്തിയോടെ ഭൂമി പരമേശ്വരനോട് ചോദിച്ചു.
ധരണ്യുവാച। കല്പേ കല്പേ ഭവാനേവ മാം സമുദ്ധരതേ വിഭോ। ന ചാഹം വേദ തേ മൂര്തിം നാദിസര്ഗം ച കേശവ।। ൧.
ഭൂമി പറഞ്ഞു: ഓരോ കല്പത്തിലും എന്നെ രക്ഷിക്കുന്നത് നീയേകാണ്, പ്രഭോ. എങ്കിലും, നിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപവും ആദിയും എനിക്ക് അറിയില്ല, കേശവ.
വേദേഷു ചൈവ നഷ്ടേഷു മത്സ്യോ ഭൂത്വാ രസാതലമ്। പ്രവിശ്യ താനപാകൃഷ്യ ബ്രഹ്മണേ ദത്തവാനസി ।। ൧.
വേദങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ നീ മീനരൂപം സ്വീകരിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ജലത്തിൽ കടന്നു, അവയെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന് ബ്രഹ്മാവിന് നൽകിയിരിക്കുന്നു.
അന്യത് സുരാസുരമയം ത്വം സമുദ്രസ്യ മന്ഥനേ। ധൃതവാനസി കൌര്മ്യേണ മന്ദരം മധുസൂദന ।। ൧.
മറ്റൊരു പ്രാവശ്യം, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സമുദ്രം മഥിക്കുമ്പോൾ, മധുസൂദനാ, നീ കച്ചുവയാകി മന്ദരപർവതത്തെ താങ്ങിയിരുന്നു.
പുനര്വാരാഹരൂപേണ മാം ഗച്ഛന്തീം രസാതലമ് । ഉജ്ജഹാരൈകദംഷ്ട്രേണ ഭഗവാന് വൈ മഹാര്ണവാത്।। ൧.
പിന്നീട്, വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച്, മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്ന എന്നെ ഭഗവാൻ ഒരു ദന്തംകൊണ്ട് ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു.
അന്യദ്ധിരണ്യകശിപുര്വരദാനേന ദര്പിതഃ। ആബാധമാനഃ പൃഥിവീം സ ത്വയാ വിനിപാതിതഃ । ബലിസ്തു ബദ്ധോ ഭഗവംസ്ത്വയാ വാമനരൂപിണാ ।। ൧.
മറ്റൊരു പ്രാവശ്യം, ഹിരണ്യകശിപു വരദാനത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ ഭൂമിയെ പീഡിപ്പിച്ചപ്പോൾ, നീ അവനെ സംഹരിച്ചു; ബലിയെ വാമനരൂപത്തിൽ നീ ബന്ധിച്ചു.
പുനര്നിഃക്ഷത്രിയാ ദേവ ത്വയാ ചാപി പുരാ കൃതാ । ജാമദഗ്ന്യേന രാമേണ ത്വയാ ഭൂത്വാഽസകൃത്പ്രഭോ ।। ൧.
പുനഃപുനർ, ജാമദഗ്ന്യനായ രാമരൂപം സ്വീകരിച്ച്, ഭൂമിയെ നീ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കി, പ്രഭോ.
പുനശ്ച രാവണോ രക്ഷഃ ക്ഷപിതം ക്ഷാത്രതേജസാ । ന ച ജാനാമ്യഹം ദേവ തവ കിഞ്ചിദ്വിചേഷ്ടിതമ് ।। ൧.
പിന്നീട്, രാവണൻ എന്ന റാക്ഷസൻ നിന്റെ ക്ഷത്രിയശക്തിയാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു; എങ്കിലും, ദേവാ, നിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒന്നും എനിക്ക് അറിയില്ല.
ഉദ്ധൃത്യ മാം കഥം സൃഷ്ടിം സൃജസേ കിം ച സാ ത്വയാ। സകൃദ് ധ്രിയേത കൃത്വാ ച പാല്യതേ ചാപി കേന ച ।। ൧.
എന്നെ ഉയർത്തിയശേഷം, നീ സൃഷ്ടിയെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു? ആരാണ് അതിനെ നിലനിർത്തുന്നത്, സംരക്ഷിക്കുന്നത്, എങ്ങനെ?
കേന വാ സുലഭോ ദേവ ജായസേ സതതം വിഭോ । കഥം ച സൃഷ്ടേരാദിഃ സ്യാദവസാനം കഥം ഭവേത് ।। ൧.
ദേവാ, നീ എങ്ങനെ എളുപ്പത്തിൽ പുനഃപുനർ ജനിക്കുന്നു? സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം എങ്ങനെ? അവസാനമെത്തുന്നത് എങ്ങനെ?
കഥം യുഗസ്യ ഗണനാ സംഖ്യാഽസ്യാനുചതുര്യുഗമ് । കേ വാ വിശേഷാസ്തേഷ്വസ്മിന് കാ വാഽവസ്ഥാ മഹേശ്വര ।। ൧.
യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണവും, ഓരോ ചതുർയുഗത്തിനുള്ളിലെ കണക്കും എങ്ങനെ? അവയിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്തൊക്കെ? ഓരോ യുഗത്തിലും അവസ്ഥ എന്താണ്, മഹേശ്വരാ?
യജ്വാനഃ കേ ച രാജാനഃ കേ ച സിദ്ധിം പരാം ഗതാഃ । ഏതത്സര്വം സമാസേന കഥയസ്വ പ്രസീദ മേ ।। ൧.
യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയവർ ആരൊക്കെയാണ്? പരമോന്നത വിജയം നേടിയ രാജാക്കന്മാർ ആരൊക്കെയാണ്? ദയവായി ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരണമേ.
ഇത്യുക്തഃ ക്രോഡരൂപേണ ജഹാസ പരമേശ്വരഃ । ഹസതസ്തസ്യ കുക്ഷൌ തു ജഗദ്ധാത്രീ ദദര്ശ ഹ ൧.
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വരാഹരൂപം ധരിച്ച പരമേശ്വരൻ ചിരിച്ചു; ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വയറ്റിൽ ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനെ ഭൂമി കണ്ടു.
സചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹസപ്തലോകാ- നന്തഃ സ്ഥിതാംസ്താവദുപാത്തധര്മാന് । ഇതീദൃശം പശ്യതി സാ സമസ്തം യാവത്ക്ഷിതിര്വേപിതസര്വഗാത്രാ ।। ൧.
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും ഏഴു ലോകങ്ങളും അവിടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കര്ത്തവ്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നതും അവൾ കണ്ടു; ഇതെല്ലാം കണ്ട ഭൂമി മുഴുവൻ ശരീരവും വിറച്ചു.
ഉന്മീലിതാസ്യസ്തു യദാ മഹാത്മാ ദൃഷ്ടോ ധരണ്യാഽമലസര്വഗാത്ര്യാ । താവത്സ്വരൂപേണ ചതുര്ഭുജേന മഹോദധൌ സുപ്തമഥോഽന്വപശ്യത് ।। ൧.
മഹാത്മാവ് വായ തുറന്നപ്പോൾ, പൂർണമായും ശുദ്ധമായ അവളുടെ ദേഹത്താൽ ഭൂമി അവനെ കണ്ടു; അതിനുശേഷം, നാലു കൈകളോടെ സ്വരൂപത്തിൽ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അവനെ അവൾ കണ്ടു.
ശേഷപര്യങ്കശയനേ സുപ്തം ദേവം ജനാര്ദനമ് । ദൃഷ്ട്വാ തന്നാഭിപങ്കസ്ഥമന്തഃസ്ഥം ച ചതുര്മുഖമ്। കൃതാഞ്ജലിപുടാ ദേവീ സ്തുതിം ധാത്രീ ജഗാദ ഹ ।। ൧.
ശേഷനാഗന്റെ പന്തലിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ദേവനായ ജനാർദ്ദനനെ, അവന്റെ നാഭിയിൽ വിരിഞ്ഞ കമലത്തിനുള്ളിൽ ഇരിക്കുന്ന നാലുമുഖനെ കണ്ടു, ഭക്തിയോടെ കൈകൾ കൂട്ടി ഭൂദേവി സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.
ധരണ്യുവാച। നമഃ കമലപത്രാക്ഷ നമസ്തേ പീതവാസസേ। നമഃ സുരാരിവിധ്വംസകാരിണേ പരമാത്മനേ ।। ൧.
ഭൂദേവി പറഞ്ഞു: കമലപത്രംപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന പരമാത്മാവേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
ശേഷപര്യങ്കശപനേ ധൃതവക്ഷസ്ഥലശ്രിയേ । നമസ്തേ സര്വദേവേശ നമസ്തേ മോക്ഷകാരിണേ ।। ൧.
ശേഷനാഗന്റെ പന്തലിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ തിളക്കം നിറഞ്ഞവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പ്രഭുവേ, നിനക്ക് വന്ദനം; മോക്ഷം നൽകുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
നമഃ ശാര്ങ്ഗാസിചക്രായ ജന്മമൃത്യുവിവര്ജിതേ। നമോ നാഭ്യുത്ഥിതമഹത്കമലാസനജന്മനേ ।। ൧.
ശാരംഗം, വാൾ, ചക്രം എന്നിവ കൈവശം വയ്ക്കുന്നവനേ, ജനനമരണങ്ങളില്ലാത്തവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; നിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച മഹത്തായ കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
നമോ വിദ്രുമരക്താസ്യപാണിപല്ലവശോഭിനേ । ശരണം ത്വാം പ്രസന്നാഽസ്മി ത്രാഹി നാരീമനാഗസമ് ।। ൧.
പവഴംപോലുള്ള ചുവന്ന അധരവും ഇളം ഇലയുപമമായ കൈകളും ഉള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം; ഞാൻ നിന്നിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു, ദയവായി സ്ത്രീകളുടെയും പാമ്പുകളുടെയും കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
പൂര്ണനീലാഞ്ജനാകാരം വാരാഹം തേ ജനാര്ദന। ദൃഷ്ട്വാ ഭീതാഽസ്മി ഭൂയോഽപി ജഗത് ത്വദ്ദേഹഗോചരമ്। ഇദാനീം കുരു മേ നാഥ ദയാം ത്രാഹി മഹാഭയാത്।। ൧.
ജനാർദ്ദനാ, പൂർണ്ണമായ നീലഞ്ജന നിറമുള്ള നിന്റെ വരാഹരൂപം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ വീണ്ടും ഭയപ്പെട്ടു; നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ, കൃപ കാണിക്കണമേ.
കേശവഃ പാതു മേ പാദൌ ജങ്ഘേ നാരായണോ മമ । മാധവോ മേ കടിം പാതു ഗോവിന്ദോ ഗുഹ്യമേവ ച ।। ൧.
കേശവൻ എന്റെ കാലുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, നാരായണൻ എന്റെ കാലിടുക്ക് കാത്തിരിക്കട്ടെ, മാധവൻ എന്റെ അര കാത്തിരിക്കട്ടെ, ഗോവിന്ദൻ എന്റെ രഹസ്യഭാഗം കാത്തിരിക്കട്ടെ.
നാഭിം വിഷ്ണുസ്തു മേ പാതു ഉദരം മധുസൂദനഃ । ഊരും ത്രിവിക്രമഃ പാതു ഹൃദയം പാതു വാമനഃ ।। ൧.
വിഷ്ണു എന്റെ നാഭി കാത്തിരിക്കട്ടെ, മധുസൂദനൻ എന്റെ വയറ് കാത്തിരിക്കട്ടെ, ത്രിവിക്രമൻ എന്റെ തൊണ്ടകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, വാമനൻ എന്റെ ഹൃദയം കാത്തിരിക്കട്ടെ.
ശ്രീധരഃ പാതു മേ കണ്ഠം ഹൃഷീകേശോ മുഖം മമ । പദ്മനാഭസ്തു നയനേ ശിരോ ദാമോദരോ മമ ।। ൧.
ശ്രീധരൻ എന്റെ കഴുത്ത് കാത്തിരിക്കട്ടെ, ഹൃഷീകേശൻ എന്റെ വായ് കാത്തിരിക്കട്ടെ, പദ്മനാഭൻ എന്റെ കണ്ണുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, ദാമോദരൻ എന്റെ തല കാത്തിരിക്കട്ടെ.
ഏവം ന്യസ്യ ഹരേര്ന്യാസമാമാനി ജഗതീ തദാ । നമസ്തേ ഭഗവന് വിഷ്ണോ ഇത്യുക്ത്വാ വിരരാമ ഹ ।। ൧.
ഇങ്ങനെ ഹരിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള ന്യാസം ഭൂദേവി ആ സമയത്ത് ചെയ്തു; 'ഭഗവൻ വിഷ്ണുവേ, നിനക്ക് വന്ദനം' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൾ മൗനമായി.
സൂത ഉവാച । തതസ്തുഷ്ടോ ഹരിര്ഭക്ത്യാ ധരണ്യാത്മശരീരഗാമ് । മായാം പ്രകാശ്യ തേനൈവ സ്ഥിതോ വാരാഹമൂര്ത്തിനാ ।। ൨.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഭൂദേവിയുടെ ഭക്തിയിൽ സന്തോഷിച്ച ഹരി തന്റെ മായയെ പ്രകടിപ്പിച്ചു, അതേ വരാഹരൂപത്തിൽ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
ജഗാദ കിം തേ സുശ്രോണി പ്രശ്നമേനം സുദുര്ലഭമ് । കഥയാമി പുരാണസ്യ വിഷയം സര്വശാസ്ത്രതഃ ।। ൨.
അവൻ പറഞ്ഞു: മനോഹരമായ കമരങ്ങൾ ഉള്ളവളേ, നിന്റെ ചോദ്യം എന്താണ്? ഈ ചോദ്യം വളരെ അപൂർവ്വമാണ്; എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പുരാണത്തിന്റെ വിഷയം ഞാൻ പറയാം.
ദന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഭൂമിയെ പിണ്ഡംപോലെ ഉയർത്തി, പർവതങ്ങളും നദികളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ നിലയിൽ, പക്ഷിരാജാവായ ഗരുഡനും ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്നവൻ, അതിയായ രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്നവൻ, കംസനെയും, മുരനെയും, നരകാസുരനെയും, പത്തുമുഖനായവനെയും സംഹരിച്ചവൻ, കൃഷ്ണൻ, വിഷ്ണു, ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ, ആദിദേവൻ, വരാഹൻ — അവൻ എന്റെ ശത്രുക്കളെ അകറ്റട്ടെ.
യഃ സംസാരാര്ണവേ നൌരിവ മരണജരാവ്യാധിനക്രോര്മിഭീമേ ഭക്താനാം ഭീതിഹര്താ മുരനരകദശാസ്യാന്തകൃത് കോലരൂപീ। വിഷ്ണുഃ സര്വേശ്വരോഽയം യമിഹ കൃതധിയോ ലീലയാ പ്രാപ്നുവന്തി മുക്താത്മാനോ നപാപം ഭവത്തു നുദിതാരാതിപക്ഷഃ ക്ഷിതീശഃ ।। ൧.
ഇഹലോകസമുദ്രത്തിൽ ഭയാനകമായ മരണവും വയസ്സും രോഗവും എന്ന मगरങ്ങളിലുനിന്ന് ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ, അവരുടെ ഭയം മാറ്റുന്നവൻ, മുരനെയും നരകാസുരനെയും പത്തുമുഖനായവനെയും സംഹരിച്ചവൻ, വരാഹരൂപം ധരിച്ചവൻ — ഈ സർവ്വേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ മനസ്സോടെ ഭജിക്കുന്നവർ അവനെ ലീലാഭാവത്തിൽ പ്രാപിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ഭൂമിരാജാവിന് പാപമില്ലാതെ മോക്ഷം ലഭിക്കട്ടെ.