നാരായണനിൽ നിന്ന് ഈശ്വരൻറെ വചനങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, തന്റെ വ്രതത്തിൽ ദൃഢയായ ഭൂമിദേവി ആവിശ്യത്തോടെ സംസാരിച്ചു. “ഒരു പരമരഹസ്യം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതു വെളിപ്പെടുത്താൻ നിങ്ങൾക്ക് യോഗ്യതയുണ്ട്,” എന്ന് ഭൂമി പറഞ്ഞു. “പിതൃയജ്ഞത്തിന്റെ മഹത്വം എന്താണ്, രാജാ സോമദത്താ? പിതൃയജ്ഞത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും അതിന്റെ നിർവഹണവും എങ്ങനെയാണ്?” ഇങ്ങനെ വിശദമായി അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി എന്നോട് വിശദീകരിക്കൂ.” ഭൂമിയുടെ ഈ ചോദ്യം ശ്രുതികർമ്മമായിരുന്നു എന്ന് നാരായണൻ പറഞ്ഞു. “ഭൂമിദേവി, നീ ഇപ്പോഴും മായയിൽ തഴുകിയിരിക്കുന്നു, ഭാരബാധിതയായ ഭുവി! ഞാൻ നിനക്ക് ശ്രാദ്ധവിധിയുടെ ഉദ്ഭവവും നിർണയവും വിശദമായി വിശദീകരിക്കാം.” “സകലവും പ്രകാശരഹിതവും, പ്രകാശം ഇല്ലാത്തതും, ഇരുട്ടിൽ മുഴുവനായി മുങ്ങിയിരുന്ന ഒരു കാലത്ത്, ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രമായ് അനന്തസർപ്പത്തിന്റെ പാളിയിൽ തല തിരിച്ച് വിശ്രമിച്ചു. മായാമയമായ നിദ്രയിൽ ഞാൻ ഉണർന്നും ഉറങ്ങിയും ഇരുന്നു. ഓരോ യുഗത്തിലും ആയിരം വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു, കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. ഭംഗിയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിന്നെ അഞ്ചുനൂറു ദിവസം വരെ താങ്ങി നിലനിര്ത്തി. നീ ചോദിക്കുന്നതും, നിനക്കും അറിയേണ്ടതുമാണ് ഇതെല്ലാം. ക്രോധത്തിൽ ഞാൻ അസുരനാശകനായ പ്രഭുവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ മൂന്നു ദേവന്മാർ ഭൂമിയെ ഏകസമുദ്രമാക്കി. എല്ലാം വെള്ളത്തിൽ നിറഞ്ഞു; മറ്റൊന്നും കാണാനായില്ല. ഞാൻ ഒരു വറ്റൽആൽമരത്തിൻ കീഴിൽ, മായയാൽ ബാലരൂപം ധരിച്ച് ഇരുന്നു. ഭദ്രയായ ഭൂമിദേവി, ഞാൻ നിന്നെ അതിൽ നിയന്ത്രിച്ചു; നീ അതറിയുന്നു. അപ്പോൾ മായയാൽ അവിടെ വെള്ളം ഉദിച്ചു. ഞാൻ ക്ഷണമേകിയ ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു, അവിടെ വാക്കുകൾ പ്രസ്താവിച്ചു. എന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവി അവിടെ കംഭി എടുത്തു. ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, അശ്വിനീദ്വയങ്ങൾ, മരുത്ഗണങ്ങൾ—ഇവരുടെ ഉത്ഭവം നടന്നു. ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയർ, ഉരുക്കളിൽ നിന്ന് വൈശ്യർ ഉദിച്ചു. ദേവതകളും അസുരന്മാരും ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അങ്ങനെ തന്നെ ജനിച്ചു. ദിതിക്ക് പുത്രന്മാരായ അസുരന്മാർ, ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുക്കളായി ജനിച്ചു. ഈ രണ്ടുതവണ ജനിച്ചവർ, സൂര്യനുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവർ, ശാസ്ത്രജ്ഞരായവരാണ്. ആ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ആത്മവിദ്യയിൽ പ്രശസ്തനായ ആത്രേയനായ നിമി ജനിച്ചത്. ഉണങ്ങിയ ഇലകളും വെള്ളവും മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, ശീതകാലത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ—അവരും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഭുവിയിൽ തപസ്സു ചെയ്തു. ആകെയുള്ളവരിൽ നിന്ന് നഷ്ടമായ പുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ, നിമിക്ക് അതീവ ദുഃഖം അനുഭവമായി. ആ ദുഃഖാനുഭവത്തിന് ശേഷം, മാധവിയേ, നിമി അവിടെ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ കര്മ്മങ്ങൾ നടത്തി. എല്ലാ വിധത്തിൽ ശുദ്ധനായ നിമി, മാഘമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ, ശ്രാദ്ധവിധികൾ എങ്ങനെയെന്നതിൽ മനസ്സാക്ഷരമായി ധ്യാനം ചെയ്തു. ലഭ്യമായ എല്ലാ ഭക്ഷണങ്ങളും, രസത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒമ്പത് വകഭേദങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണനെ ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, ശുദ്ധനും ഏകാഗ്രനുമായി. തുടർന്ന്, ഏഴു പ്രാവശ്യം തുടർച്ചയായി അവിടെയിരുന്നു. ഭംഗിയുള്ളവളേ, ഏഴു പ്രാവശ്യം ബ്രാഹ്മണരെ ആരാധിച്ചു. ശേഷം, ശ്രീദേവിയുടെ നാമവും വംശവും ഉച്ചരിച്ച്, അവൾക്ക് പിണ്ടം അർപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭൂമിദേവിയുടെ സംശയങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകുന്ന ദിവ്യമായ കഥയാണിത്.