അവിടെയൊരു മഹാത്മാവും പ്രേതരുമായി സംവദിച്ചു. “ചിന്തയോടെ ഉയർന്ന് വരുന്നത് നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ്, അതിനാലാണ് അവൻ അതു പോലെ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്,” മഹാത്മാവ് പറഞ്ഞു. “നമ്മിൽ ഏറ്റവും പാപിയായവൻ എഴുത്തുകാരനാണ്; അതിനാലാണ് അവൻക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചത്. അതിവേഗത്തിൽ നീങ്ങുന്നവൻ പിന്നീട് ലംഗനായി മാറുകയും സൂചിപോലെയുള്ള മുഖം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വലിയ ശുക്ലങ്ങൾ, ഉണങ്ങിയ അവയവങ്ങൾ—ഇങ്ങനെ ഒരു ദുഷ്ടനും ജനിക്കുന്നു.” മഹാത്മാവ് ചോദിച്ചു: “നിനക്ക് വിശ്വാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ, നീ മറ്റെന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം ചോദിക്കൂ. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജീവികളും ഭക്ഷണത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.” അതിന് പ്രേതർ പറഞ്ഞു: “നിന്റെ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചും ഞങ്ങൾക്ക് സത്യമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ കാര്യവും കേൾക്കൂ, പ്രാണികളോടു കരുണയുള്ളവനേ.” “നീ വീണ്ടും വീണ്ടും കേൾക്കുമ്പോഴും എപ്പോഴും നിന്ദിക്കുന്നതാണത്. ശുദ്ധി വിട്ടുപോയ വീടുകളിൽ departed (പ്രേത) ഉള്ളവർ അവിടെ ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നു. ഗുരുക്കന്മാർക്ക് ആദരം ലഭിക്കാറില്ല, സ്ത്രീകൾക്ക് കീഴടങ്ങിയ വീടുകളും അങ്ങനെ തന്നെ. എന്നും വഴക്കുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും, നിന്ദിക്കപ്പെടുന്ന ദ്വിജന്മാരുടെയും അപമാനിത കുടുംബങ്ങളിലുമാണ് departed ഉള്ളവർ ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നത്.” “പാപകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവരും അവിടെയുണ്ട്. ദുഷ്ടകർമങ്ങൾ ചെയ്തവരുടെ ഭക്ഷണമാണിത്—ഇത് അത്യന്തം പാപകരമാണ്.” അപ്പോൾ പ്രേതർ ചോദിച്ചു: “മഹാത്മാവേ, ഒരാൾ എങ്ങനെ departed (പ്രേത) ആവാതെ ഇരിക്കാം? ഒരു രാത്രി അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്യുകയോ, ചന്ദ്രായണവ്രതം പോലുള്ള ദുഷ്കരമായ ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുകയോ ചെയ്താൽ മതിയോ?” മഹാത്മാവ് പറഞ്ഞു: “വ്രതങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും, ശുദ്ധനായവനും departed (പ്രേത) ആവില്ല. സദാ സന്ന്യാസികളെ ആദരിക്കുന്നവനും departed ആവില്ല. എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയുള്ളവനും departed ആവില്ല. പിതൃകർമങ്ങളിൽ ആനന്ദം കാണുന്നവനും departed ആവില്ല. ക്ഷമയും ദാനവും ഉള്ളവനും departed ആവില്ല. സദാ ഉപവാസം പാലിക്കുന്നവനും departed ആവില്ല. ദേവതകളെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നവനും departed ആവില്ല. ഇവരെപ്പറ്റി departed ആവില്ല എന്നു ഞങ്ങൾക്കു നിന്നിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.” “മഹാമുനീ, എങ്കിൽ departed (പ്രേത) ആവാൻ കാരണമാകുന്നത് എന്താണെന്ന് പറയൂ. ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രന്റെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് മരണപ്പെട്ടാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?” മഹാത്മാവ് പറഞ്ഞു: “അത് വയറ്റിൽ അവശേഷിച്ച ആ ഭക്ഷണത്താൽ തന്നെ അവൻ departed (പ്രേത) ആകുന്നു. അതുപോലെ സ്പർശം കൊണ്ടും departed ആകാം, അതിലും കൂടുതൽ. മതഭ്രഷ്ടന്മാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, മദ്യപാനി, പരസ്യസ്ത്രീഗാമി—അവരും departed ആകുന്നു. ദേവതകളുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ഗുരുവിന്റെയും സ്വത്ത് അപഹരിക്കുന്നവൻ, മാതാപിതാക്കളെയും സഹോദരങ്ങളെയും ഭാര്യയെയും മകനെയും ഉപദ്രവിക്കുന്നവൻ, നിർദ്ദിഷ്ട യാഗങ്ങൾ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നവൻ, ആരാധ്യരെ അവഗണിക്കുന്നവൻ, ബ്രഹ്മഹത്യ, കൃതഘ്നത, പശുഹത്യ, അഞ്ചു മഹാപാപങ്ങൾ ചെയ്തവൻ—ഇവരും departed ആകുന്നു. നിയമം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, ദുഷ്ടന്മാരിൽ നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് നാസ്തികരിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നവനും departed ആകുന്നു.” പ്രേതർ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: “ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാപികളുടെ ഗതി എന്താണ്?” ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “അവർക്കു ഒരു മാർഗ്ഗം മാത്രം ഉണ്ട്—മഥുരയിലെ സങ്കമത്തിൽ. ശ്രാവണവും ദ്വാദശിയും കൂടുന്ന സമയത്തും, ഭാദ്രപദ മാസത്തും, സ്വർണ്ണം, ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, കുട, ചെരിപ്പ് എന്നിവയും നൽകി, മാർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർക്കു വേണ്ടി ആ പ്രേതർ വീണ്ടും പ്രേതരായി നിലനില്ക്കില്ല.” “ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത്, നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ ആനന്ദത്തോടും തൃപ്തിയോടും കൂടി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, പ്രേതനായവൻ ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിന്റെ മഹിമ കേൾക്കുമ്പോൾ മോചനം നേടുന്നു.” പ്രേതർ ചോദിച്ചു: “പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?” ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “പുലരിച്ച കാലത്ത് രാജാവ് മന്ദാതൃ ചോദിച്ചപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ ഈ പുരാണം പറഞ്ഞിരുന്നു. അതാണ് ഞാൻ നിങ്ങളെക്കു പറയുന്നത്, ഭാഗ്യശാലികളേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.