ശ്രീവര്ാഹന് പൃഥ്വിയോട് പറഞ്ഞു: "ഇത് കേട്ടശേഷം, മഹാമുനിയായ മാര്ക്കണ്ഡേയന്, ശ്രദ്ധയോടെയും ജ്ഞാനത്തോടെയും കൂടെ, നീ അവനെ പിതൃകര്മ്മങ്ങള്ക്കും നൂറ് മുന്പത്തെ ജന്മങ്ങള്ക്കും ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു." അപ്പോള് ഭൂമിദേവി ചോദിച്ചു: "പ്രഭോ, ഈ ഗൗരമുഖന് ആര്? അവന് മുന് ജന്മത്തില് ആര് ആയിരുന്നു? അവന് എങ്ങനെ ഓര്മ്മിച്ചു? എന്ത് ചെയ്തുവെന്ന് ദയവായി പറയൂ." ശ്രീവര്ാഹന് മറുപടി നല്കി: "മുന് ജന്മത്തില് അവന് ഭൃഗുവായിരുന്നു, ബ്രഹ്മാവേ. മാര്ക്കണ്ഡേയന് ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനാണ്. മുന്പ് ബ്രഹ്മാവു പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു: 'നിന്റെ പുത്രന്മാര് നിന്നെ ഉണര്ത്തും, നീ ഉത്തമാവസ്ഥ കൈവരിക്കും.' ഈ വാക്കുകള് മാര്ക്കണ്ഡേയന് ഓര്മ്മിച്ചു. തന്റെ എല്ലാ ജന്മങ്ങളും, ചെയ്ത കാര്യങ്ങളും അവന് മനസ്സില് കൊണ്ടുവന്നു. ഈ സത്യങ്ങള് ഞാന് ലഘുവായി പറയാം." "അങ്ങനെ, തന്റെ പിതൃകള്ക്ക് പന്ത്രണ്ട് വര്ഷം ശ്രാദ്ധകര്മ്മം നിര്വഹിച്ച ശേഷം, ആ മഹാമുനി ഹരിയെ സ്തുതിക്കാന് തുടങ്ങി. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ പുണ്യസ്ഥലമായ പ്രഭാസയില് ഗൗരമുഖന് ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കാന് നിന്നു. അവന് പറഞ്ഞു: 'ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്ന മഹേന്ദ്രന്, ശിവന്, നാരായണന്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളുടെ ആധാരമായ ആദിപുരുഷന്, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അശ്വിനിമാരുമായി കൂടെ നിലകൊള്ളുന്ന പുരാതന ദൈവം, ദൈത്യസംഹാരിയായ ഹരി, എല്ലായ്പ്പോഴും സന്നിഹിതനായവന്—ഇവരെ ഞാന് സ്തുതിക്കുന്നു.' 'വേദങ്ങള് നശിക്കുമ്പോള് മീനാവതാരം ധരിച്ച് ഭൂമിയെ താങ്ങിയവന്, മിന്നല്പോലുള്ള വാലോടെ ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ ആദ്യം സംഹരിച്ചവന്; ക്ഷീരസാഗരം മഥിക്കാനായി കൂര്മാവതാരം സ്വീകരിച്ച് മഹാഗിരി താങ്ങിയ പ്രാചീനപുരുഷന്, ദൈവങ്ങളുടെ നാഥന്, ദൈത്യസംഹാരകന്—അവന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ഭൂമിയുടെ പാളികള്ക്കുള്ളില് കയറി യജ്ഞസ്വരൂപിയായ മഹാവരാഹന്, ദേവതകളും സിദ്ധന്മാരും പൂജിക്കുന്ന പുരാതന ദൈത്യസംഹാരകന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.' 'യുക്തിമൂല്യമായ, യുക്തിയില് ഏറ്റവും ഭയാനകമായ, യോഗികളില് അതിപ്രഭാവശാലിയായ, ഭയാനകമുഖം, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കിരീടം, രത്നനിവാസിയായ നരസിംഹന്—അവന് നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ബാലിയുടെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാനായി താന് തന്റെ മായാവതാരം സ്വീകരിക്കുകയും ദണ്ഡം, ദണ്ഡിക, മൃഗചര്മ്മം എന്നിവയോടെ ഭൂമിയെ വീണ്ടും കടന്നുപോയവന്—അവന് രക്ഷിക്കട്ടെ. ലോകം ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം ജയിച്ച്, കശ്യപന് നല്കിയ ജമദഗ്നിപുത്രന്, ഹിരണ്യഗര്ഭന്, ദൈത്യസംഹാരകന്—അവന് രക്ഷിക്കട്ടെ.' 'ആദ്യഘടന നാലായി വിഭജിച്ച, ഹിരണ്യഗര്ഭന് പോലെയുള്ള രൂപം, രാമാദിരൂപങ്ങളായി അനേകം രൂപങ്ങള് സ്വീകരിച്ച, ദൈത്യസംഹാരകന്—അവന് നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ചാണൂറനും കംസനും മറ്റും ഭയപ്പെട്ട ദൈവങ്ങള്ക്ക് രക്ഷയ്ക്കായി ഓരോ യുഗത്തിലും വാസുദേവനായി അവതരിക്കുന്ന, ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും അത്ഭുതരൂപങ്ങള് സ്വീകരിക്കുന്ന, കാലാന്തരങ്ങളില് കല്കിയായും അനേകരൂപങ്ങളായും വരികയും വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം പുനഃസ്ഥാപിക്കയും ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാവ്—അവന് നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ.' 'ശാശ്വതനായ, ബ്രഹ്മപൂര്ണ്ണനായ, പുരാതനപുരുഷന്, ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും അസുരന്മാരും ജ്ഞാനമാര്ഗം വിട്ട് കാണാനാവാത്തവന്, എങ്കിലും പലവിധത്തില് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവന്—മത്സ്യാദിരൂപങ്ങളോടെ ഭുവനങ്ങളില് സഞ്ചരിക്കുന്ന അവന് നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ. പരമപുരുഷന്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം! മുന്നിലും പിന്നിലും നമസ്കാരം! മോക്ഷപഥത്തിലേക്ക് എന്നെ നയിക്കണമേ, നമസ്കാരം!' ഇങ്ങനെ ഗൗരമുഖന് ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുമ്പോള്, ചക്രവും ഗദയും ധരിച്ച ദൈവം, ആ മഹാമുനിയുടെ മുന്നില് നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അദ്ഭുതരൂപം കണ്ട marked, മനസ്സില് അചഞ്ചലതയോടെ, സ്വസ്ഥമായ മാര്ക്കണ്ഡേയന് അതിദിവ്യമായ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയില് ലയിച്ചു; ജന്മചക്രത്തില് നിന്ന് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു. അതിനു ശേഷം ഭൂമിദേവി ചോദിച്ചു: "അപ്പോള് ദേവേന്ദ്രന് ശതക്രതു, ദുർവാസാസിന്റെ ശാപം മൂലം, 'നീ മനുഷ്യരിൽ, സുപ്രതീകന്റെ പുത്രനായ്, വാസം ചെയ്യണം' എന്ന ശാപം ലഭിച്ചു. ഭൂധരന് ദേവേന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ സ്വര്ഗത്തില് നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് അറിയൂ.' അങ്ങനെ, ദേവേന്ദ്രന് എല്ലാ ദേവതകളോടും കൂടി മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് എത്തി." "ആ അജേയനായ ദേവേന്ദ്രന് പരമേശ്വരന് യോഗശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാനാല് കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോള്, ദേവതകളും, യക്ഷന്മാരും, മഹാസര്പ്പന്മാരും കൂടി ഭാരതഭൂമിയില്, വാരാണസിക്ക് കിഴക്കു ഭാഗത്ത് താമസിച്ചു. അപ്പോള് വിദ്യുത്സുവും വിദ്യുച്ചയും, യോഗം സ്വീകരിച്ച്, വായു-കര്മ്മയോഗങ്ങളാല് ദീര്ഘകാലം പീഡനമനുഭവിച്ചു." "ദുര്ജയന് മരിച്ചതും, അവന് സമുദ്രത്തില് അഭയം നേടിയതും അറിഞ്ഞ ശേഷം, വിദ്യുത്സുവും വിദ്യുച്ചയും നാലുവിധ സേനയുമായി ദേവന്മാരെ ആക്രമിക്കാന് പുറപ്പെട്ടു. വലിയ സേനയോടെ ഹിമവാനില് അഭയം തേടി അവിടെ ഇരുന്നു. ദേവന്മാരും വലിയ സൈന്യവുമായി ഒരുമിച്ച്, ഇന്ദ്രപദം നേടുവാന് ആഗ്രഹിച്ചു, ആലോചന നടത്തി." "അവിടെ ദേവഗുരു ആംഗിരസ്മുനി പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങള് ആദ്യം ഗോയാഗം ചെയ്യണം, പിന്നെ മറ്റുള്ളവ.' എല്ലാ അമരന്മാരും കൂട്ടത്തോടെ യാഗങ്ങള് നടത്തണം; ഞാന് ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു—വേഗം നടത്തുക." "അങ്ങനെ ദേവന്മാര് പശുക്കളും മറ്റു മൃഗങ്ങളെയും യാഗത്തിനായി ഒരുക്കി, അവയെ സംരക്ഷിക്കാന് സരമയെ നിയോഗിച്ചു. ദേവന്മാര് അകന്നു നില്ക്കുമ്പോള്, സരമയുടെ കാവലില് ആയിരുന്ന പശുക്കള് ദാനവരുടെ ഇടത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു. അവയെ കണ്ട ദാനവര് ശുക്രാചാര്യനോട് പറഞ്ഞു: 'ശ്രാദ്ധത്തിനുള്ള പശുക്കളും ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മനും സരമയുടെ കാവലിലാണ്; ദേവന്മാര് ഇല്ല. ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് എന്ത്?'" "ശുക്രന് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങള് ഈ പശുക്കള് ഉടന് പിടിച്ചെടുക്കൂ, ദാനവരേ, വൈകരുത്.' അങ്ങനെ ദാനവര് ഇഷ്ടത്തോട് കൂടി പശുക്കളെ പിടിച്ചു. പശുക്കള് നഷ്ടപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ സരമ അവയുടെ പാത അന്വേഷിച്ചു. അവള് ദിതിയുടെ പുത്രന്മാര് പശുക്കളെ മലയില് കൊണ്ടുപോയതും, അവര് തന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതും കണ്ടു." "അവളെ കണ്ട ദാനവര് ആദ്യം മനോഹരമായ വാക്കുകളോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'സരമേ, ഭദ്രയേ, ഈ പശുക്കളെപാലിച്ച് പാല് കുടിക്കൂ.' അങ്ങനെ അവള്ക്ക് പാല് നല്കി കുടിപ്പിച്ചു. പിന്നെ ദാനവനേതാക്കള് പറഞ്ഞു: 'നീ ഈ പശുക്കളെക്കുറിച്ച് ദേവേന്ദ്രന് അറിയിക്കരുത്.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞു സരമയെ കാട്ടിലേക്ക് വിട്ടു." ഇങ്ങനെ, ഓരോ സംഭവവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു, ദൈവികചരിത്രങ്ങള് ഭൂമിയില് നടന്നു.