കാലം അതിന്റെ own രീതിയില് കടന്നു പോയി, എന്റെ കര്മ്മഫലനിശ്ചയത്താല് പുതിയ സംഭവങ്ങള് അരങ്ങേറി. അപ്പോള് ഒരു രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു—വളരെയധികം ഭാഗ്യശാലിയും സ്വധര്മ്മത്തില് ഉറച്ചവനുമായിരുന്നു. ആ രാജാവിന്റെ പുത്രനും അത്രയേറെ ഭാഗ്യശാലിയും എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളിലും സ്ഥിരനുമായിരുന്നു. ഒരിക്കല്, തന്റെ അച്ഛന് വേണ്ടിയുള്ള വേട്ടയ്ക്കായി ആ രാജകുമാരന് കാടിലേക്ക് പോയി. പക്ഷേ, അപ്പൊഴത് അവിടെ അച്ഛന് വേണ്ടിയുള്ള യാതൊരു കാട്ടുമൃഗവും അവന് ലഭിച്ചില്ല. ആ സ്ഥലത്ത്, അതീവ ശുഭമായ ഒരു ജീവി, ശരീരത്തിന്റെ നടുവില് വെട്ടേറ്റു വിറയച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവള് അവിടെ വെള്ളം കുടിച്ച്, ഒരു മരച്ചില്ലയിലേയ്ക്ക് പോയി. അവള്ക്ക് മനസ്സില്ലാതിരുന്നിട്ടും, സോമനു സമര്പ്പിതമായ ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് അവളുടെ ജീവന് വിട്ടു പോയി. പിന്നീട്, ആ രാജകുമാരന് ഗൃധ്രവട എന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തിലെത്തി വിശ്രമിച്ചു. അവിടെ, അവള് ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഒരു കഴുകിനെ തുളച്ചു വീഴ്ത്തി. ജീവന് വിട്ടു, ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഹൃദയം തുളച്ച അമ്പിന്റെ വേദനയില് കഴുക് മരിച്ചു. അതിനുശേഷം, രാജകുമാരന് അവന്റെ ചിറകുകള് മുറിച്ചു എടുത്തു. അവനും, ആഗ്രഹം ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, ദീര്ഘകാലം കഴിഞ്ഞ് മരണത്തെ സ്വീകരിച്ചു. ആ കഴുക് സുന്ദരിയും പണ്ഡിതയുമായിരുന്നുവെന്നും, ജനങ്ങളില് കാഴ്ചക്കുരു വിതറുന്നവളായിരുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പിന്നീട് ആ നരിഅവതാരം, കാഞ്ചി രാജാവിന്റെ പുത്രിയായി ജനിച്ചു. അറുപത്തി നാല് കലകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളും, കുയിലിന്റെ സുന്ദരമായ ശബ്ദമുള്ളവളുമായിരുന്നു അവള്. ഇങ്ങനെ കാഞ്ചി രാജ്യത്തും കലിംഗ രാജ്യത്തും കാര്യങ്ങള് ഈ വിധത്തിലായിരുന്നു. എന്റെ കൃപയാല്, ഭൂമിയില് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു. അവളെ യഥാവിധി കലിംഗരാജകുമാരനോട് കല്യാണം കഴിച്ചു. ദൈവികാഭരണങ്ങള്, ആനകള്, കുതിരകള്, മേശകള്, സ്ത്രീകള്—ഇവയെല്ലാം അവന് സ്വീകരിച്ച് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; രാജാവിന്റെ വലിയ ബഹുമാനവും ലഭിച്ചു. അവരുടെയിടയിലെ സ്നേഹം ഒരിക്കലും തളരാതെ, രോഹിണിയും ചന്ദ്രനും തമ്മിലുള്ളത് പോലെ തുടര്ന്നു. കാടിലും ഉദ്യാനങ്ങളിലും അവിടത്തെ സൗന്ദര്യം നന്ദനവനത്തിനെപ്പോലെയായിരുന്നു. പ്രസിദ്ധയായ രാജകുമാരി ചിലപ്പോള് തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് കരുതുന്നത്. സ്നേഹത്താല് ഭൂമിയും തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ആ രണ്ടു ധര്മാത്മാക്കളെ തമ്മില് യാതൊരു വ്യത്യാസവും ആരും കാണുന്നില്ല. കലിംഗ രാജകുമാരന് പൗരന്മാരെയും ജനങ്ങളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അവരുടെ സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും എല്ലാവരെയും സംതൃപ്തരാക്കി. അവിടെ ഇരുവരും ശചിയും ഇന്ദ്രനും പോലെ പരസ്പരം ആനന്ദിച്ചു. പ്രസിദ്ധയായ രാജകുമാരി, സൗഹൃദത്താല് തന്റെ മനസ്സിലെ രഹസ്യം രാജകുമാരനോട് തുറന്ന് പറഞ്ഞു. അവളോടുള്ള സ്നേഹത്താല്—അത് പ്രിയപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു—നീ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയണമെന്ന് അവള് അഭ്യര്ത്ഥിച്ചു. കമലദളസദൃശമായ കണ്ണുകളുള്ള രാജകുമാരന് മധുരവചനങ്ങളുമായി പ്രതികരിച്ചു: ‘‘സുന്ദരിയേ, സത്യം സാക്ഷിയായി, ഞാന് നിന്നോട് എല്ലാം പറയും. അതിന്റെ മൂലകാരണമായത് തപസ്സാണ്; സത്യത്തില് രാജ്യം നിലനില്ക്കുന്നു. ഞാന് ഒരിക്കലും അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞിട്ടില്ല; നീ പറയൂ, ഞാന് നിനക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം? അല്ലെങ്കില് ഉത്തമമായ അഭിഷേകം ഞാന് നിനക്കായി നടത്താം.’’ ‘‘ഉറക്കത്തിലിരിക്കുന്നവനെ കാണരുത്; ആ വ്രതം ഒരു നിമിഷം മാത്രമേ നീണ്ടുനില്ക്കൂ,’’ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പിന്നീട്, രാജ്യം എല്ലാ ദുഷ്ടന്മാരില് നിന്നും ശുദ്ധമാക്കി, അതിന്റെ ഭരണം മറ്റൊരാളില് ഏല്പ്പിച്ച്, അഹങ്കാരമില്ലാതെ അഞ്ചാമത്തെ അവസ്ഥയിലേക്കു കടന്നു. ഈ ധര്മ്മം മനുവാല് സ്ഥാപിതമായതാണ്; മറ്റെങ്ങും ഇങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നില്ല. അങ്ങനെ, മുന്പ് ആലോചിച്ചിരുന്നത്—സ്വന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്—ഇതെല്ലാം സഫലമായി.