ശ്വേതവിനീതാശ്വ കഥാമാലയിലെ മഹത്തായ വരാഹപുരാണത്തിൽ, പത്തൊമ്പതാം അധ്യായമായ 'പഞ്ചവസ്ത്ര ദാന മഹത്മ്യം' സമാപിച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, ഇനി ധാന്യഗവു് ദാനത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം എന്ന് മഹർഷി പറഞ്ഞു. ഈ ധാന്യഗവു്, അതുല്യമായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന ദാനമാണ്. വിഷുവിനോ അയനാന്തരത്തിനോ, പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഈ ദാനം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ഉത്തമമാണെന്ന് മഹർഷി വ്യക്തമാക്കി. ധാന്യവും ഒരു പശുവും ഒരുമിച്ച് സമർപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉന്നത കർമ്മത്തിന്റെ വിധിയെ കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. പത്തുപശു് ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ഇതിൽ ലഭിക്കും. ആദ്യം, കൃഷ്ണമൃഗത്വക് വിചാരിച്ച ശേഷം അതുപോലെ തന്നെ പണിയണം. ദാനം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പശു ഉത്തമവുമാകണം, കൂടാതെ നാലു ദ്രോണമിതം ധാന്യവും ചേർക്കണം. പശുവിന്റെ കിടാവും, പശുവിന്റെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗം വലിപ്പമുള്ളതായിരിക്കണം. പശുവിന്റെ കൊമ്പുകൾ പൊന്നുകൊണ്ടും കുത്തികൾ വെള്ളിക്കൊണ്ടും അലങ്കരിക്കണം. മൂക്ക് ഗോമേദകമണിയും അഗുരുവും ചന്ദനവും ചേർത്ത് പണിയണം. പല്ലുകൾ മുത്തുകൊണ്ടും വായ നെയ്യിലും തേൻ കൊണ്ടും നിർമ്മിക്കണം. കാലുകൾ കരിമ്പ് കൊണ്ടും വാൽ നല്ല വസ്ത്രം കൊണ്ടും ഒരുക്കണം. കൂടാതെ, ചെരിപ്പ്, പാദരക്ഷ, കുട, പാത്രം, തൃപ്തിക്കായി മറ്റു സമർപ്പണങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകണം. മുൻപുപോലെ തന്നെ, പശുവിനെ ആരാധിച്ച് ദീപാരാധനയും മറ്റ് ചടങ്ങുകളും നടത്തി, പശുവിനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, നമസ്കരിച്ച്, "ഇത് ഞാൻ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ദയവായി സ്വീകരിക്കണമേ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ," എന്ന് അപേക്ഷിക്കണം. ഗോവിന്ദനിൽ ഉള്ള ഐശ്വര്യവും, അഗ്നിയിൽ ഉള്ള ശക്തിയും, ബ്രഹ്മത്വത്തിന്റെ സാരമായ ഗായത്രി, ചന്ദ്രനിലെ കാന്തിയും സൂര്യന്റെ പ്രകാശവും—all ഈ ലോകത്തിലെ സകല സാരവും ധാന്യരൂപമായ ദേവിയിൽ വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, ഈ ധാന്യഗവു് ദാനം ചെയ്താൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനോടൊപ്പം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു ക്ഷമ ചോദിച്ചാൽ, അത്രയും ഫലവും അതിനുമപ്പുറം ഫലവും ലഭിക്കും. ഈ ലോകത്ത് സുഖം, ആയുസ്സ്, ആരോഗ്യവൃദ്ധി എന്നിവ ലഭിക്കും. ദേവകന്യകമാരാൽ പുകഴ്ത്തപ്പെട്ട് ശിവാലയത്തിലേക്ക് പോകും. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ ജംബുദ്വീപത്തിലെ രാജാവാകുന്നു. എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സ് ശുദ്ധിയായി, രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരവോടെ വാസം ചെയ്യും. ഇതോടെ 'ധാന്യഗവു് ദാന മഹത്മ്യം' എന്ന പത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഇനി, കപിലാ പശുവിന്റെ മഹത്വം മഹർഷി വിശദീകരിക്കുന്നു: ഉത്തമമായ കപിലാ പശുവിനെയും കിടാവിനെയും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിധത്തിൽ തന്നെ സമർപ്പിക്കണം. കപിലാ പശുവിന്റെ തലയും കഴുത്തും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്. ആരെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു കപിലാ പശുവിന്റെ കഴുത്തും തലയും സ്പർശിച്ചാൽ, ആ നിമിഷം തന്നെ അവർ ചെയ്യുന്ന പുണ്യസ്പർശം കൊണ്ടു പാപങ്ങൾ കത്തിപ്പോകുന്നു. ആരെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ അവരുടെ ചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ, ആ പ്രദക്ഷിണം വിശ്വാസത്തോടെ ചെയ്താൽ, അക്ഷയമായ ഫലം ലഭിക്കും. ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവർ കപിലാ പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഗംഗാദി തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ് ഫലം. അങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ഒരിക്കൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്താൽ, അത്രയേറെ പുണ്യം ലഭിക്കും. ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്താലും, ഒരു കപിലാ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താലും ഒരുപോലെ മഹത്തായ ഫലമാണ്. പക്ഷേ, പശുവിന്റെ അസ്ഥിയിൽ നിന്നുള്ള മരണവാസനകൊണ്ട് അത് മലിനമാക്കരുത്. പശുക്കളെ ചുരണ്ടുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമ സേവയാണ്. വിശേഷാൽ, വിശക്കുന്ന പശുവിന് പുല്ല് മുതലായവ ദിവസവും നൽകുന്നവർ, ദിവ്യ വിമാനങ്ങളിൽ ദേവകന്യകമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സ്വർഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു. പശുക്കളിൽ ആദ്യം സ്വർണമഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള കപിലാ, രണ്ടാമത് വെളുത്തും കപിലയും കലർന്നതും, അഞ്ചാമത് അനേകം വർണങ്ങളുള്ളതും, ആറാമത് വെളുപ്പും കപിലയും ചേർന്നതുമാണ്. ഇതിങ്ങനെ, പരമേശ്വരന്റെ വരാഹപുരാണത്തിലെ ഈ മഹത്തായ ദാനങ്ങളുടെ മഹത്വം മഹർഷി രാജാവിനോട് ആത്മസമർപ്പണത്തോടെ വിശദീകരിച്ചു.