നീലപർവതവും കുംബപർവതവും തമ്മിൽ, സുഖാ എന്ന നദിയുടെ തീരത്ത്, വിശാലമായൊരു കാടുണ്ട്. അവിടത്തെ വൃക്ഷങ്ങളുടെ തണ്ട് രണ്ട് കൈകളോളം വീതിയും, ശാഖകൾ മൂന്നു ഹസ്തം നീളവും വീതിയുമാണ്. അവയുടെ വെള്ളയിലത്തൊക്കെയും ചുവപ്പ് കുങ്കുമപ്പൊടിപോലുള്ള കേശരങ്ങൾ കാണാം. ആ കാട് മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ടും സുഗന്ധമുള്ള കുലുക്കളാലും നിറഞ്ഞു പ്രകാശിക്കുന്നു. മദംപോലുള്ള തേനീച്ചകളുടെ മുരളിയിൽ മുഴുവൻ വനവും മുഴങ്ങുന്നു. ആ കാടിൽ ദാനവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ഗന്ധർവർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, അപ്പ്സരസ്സുകൾ, മഹാനാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പതിവായി വന്നു പോകുന്നു. അവിടെ സകലജന്തുക്കളുടെ പ്രഭു, ഭാഗ്യശാലിയായ കശ്യപമുനിയുടെ ആശ്രമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നിരവധി സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും വിവിധ ആശ്രമങ്ങളിലും അവിടെ വസിക്കുന്നു. നീലപർവതവും കുംബപർവതവും ഇടയിൽ, സുഖാനദിയുടെ തീരത്തുള്ള ആ കാട്ടിൽ അർദ്ധക്രോഷം ഉയരമുള്ള, അമ്പത് യോജന നീളവും മുപ്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള മനോഹരമായ ഒരു പനക്കൊമ്പുകളിലേറെയും കാണാം. അവിടത്തെ വൃക്ഷങ്ങൾ ശക്തിയും ദൃഢതയും നിറഞ്ഞവയാണ്; കജ്ജളക്കൊലുകളുടെ ചുരുണ്ട രൂപവും വലുതായ ഫലങ്ങളും അവയ്ക്കുണ്ട്. സുവാസനയും ഉത്തമഗുണങ്ങളും ഉള്ള ആ കാട്ടിൽ മഹാനായ സിദ്ധന്മാർ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു. ഐരാവതം എന്ന മഹാനായ ആനയും അവിടെ വസിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. ഐരാവതത്തിനും രുദ്രനും ദൈവപര്വതത്തിനുമിടയിൽ ആയിരം യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയുമുള്ള ഒരു ഭൂഭാഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടത്തെ നിലം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ കല്ലാണ്, മരങ്ങളോ ചെടികളോ ഇല്ല, എല്ലായിടത്തും ഒരു അടി ആഴം വെള്ളം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ തന്നെ, മേരുവിന് സമീപമുള്ള വിവിധ ആന്തരിക താഴ്വരകൾ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി, ദക്ഷിണ ദിശയിലെ താഴ്വരകളെപ്പറ്റി രുദ്രൻ പറയുന്നു. ശിശിരയും പതംഗയും എന്ന പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, വെള്ളപ്പൊലിവ് പോലുള്ള ഒരു ഭൂമി, ചെടികൾ ഇലകളൊഴിഞ്ഞു, മരങ്ങൾ കുറവായിട്ടുള്ള പ്രദേശം. ഇക്ഷുക്ഷേപ എന്ന പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ, മരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ അത്തിപ്പഴം തോട്ടം, പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവിടെ സ്ഥിരമായി വന്നു പോകുന്നു. ആ തോട്ടത്തിൽ വലിയ ആമകളെപ്പോലെയുള്ള ഫലങ്ങൾ കാണാം. അവിടെ അനേകം നദികൾ സുതാര്യവും മധുരവുമായ വെള്ളം ഒഴുകുന്നു. കാർദമപ്രജാപതിയുടെ ആശ്രമം അവിടെ ഉണ്ട്; നിരവധി മഹർഷിമാർ അവിടെ വസിക്കുന്നു. ആ കാട് വൃത്താകൃതിയിലാണ്, നൂറ് യോജന പരിമിതിയിൽ. താംരാഭയും പതംഗയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഇരുനൂറ് യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയുമുള്ള വലിയ തടാകം, അതിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള കുളങ്ങൾ കിരീടംപോലുള്ള കൊടുമുടികളും, അനേകം കമലങ്ങളുമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അനേകം സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവർ അവിടെ വസിക്കുന്നു. ആ തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ നൂറ് യോജന നീളവും മുപ്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള വലിയ കൊടുമുടി ഉയർന്നിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ മുകളിൽ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മഹാപഥവും രത്നതോരണങ്ങളും ഉണ്ട്. അവിടെ വിദ്യാധരരുടെ വലിയ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ വിദ്യാധരരാജാവ് പുലോമയും ലക്ഷക്കണക്കിന് അനുചിതന്മാരും വസിക്കുന്നു. വികാഖയും ശ്വേതയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ മറ്റൊരു തടാകം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കിഴക്കേ കരയിൽ വലിയ മാവിൻതോട്ടം, എല്ലായിടത്തും പൊന്നിന്റെ നിറമുള്ള, സുഗന്ധമുള്ള, വലിയ കുടങ്ങളപോലെയുള്ള ഫലങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരും ഗന്ധർവർ അവിടെ വസിക്കുന്നു. സുമുലയും വസുധാരയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, മുപ്പത് യോജന വീതിയും അമ്പത് യോജന നീളവും ഉള്ള ഭൂഭാഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിനെ ബിൽവസ്ഥലി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവിടെ പച്ചക്കൊരാളം പോലെയുള്ള ഫലങ്ങൾ; വീണു വീണു നിലം ഈർപ്പം ആകുന്നു. രഹസ്യജീവികൾ അവിടെ വന്നു ബിൽവഫലം ഭക്ഷിക്കുന്നു. വസുധാരയും രത്നധാരയും ഇടയിൽ സുഗന്ധമുള്ള കിംശുകവനവും, എല്ലായ്പ്പോഴും പുഷ്പിക്കുന്നതും, മുപ്പത് യോജന വീതിയും നൂറ് യോജന നീളവുമുള്ളതും, തന്റെ സുഗന്ധം നൂറ് യോജന ദൂരത്തേക്കു വരെ എത്തുന്നതുമാണ്. അവിടെ സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്നു; ജലവും ലഭ്യമാണ്. അവിടെ ആദിത്യന്റെ മഹാനഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പ്രതിമാസം സൂര്യദേവൻ അവിടെ എത്തുന്നു; ദേവന്മാരും മറ്റ് ജീവികളും അവനെ കാലസ്രഷ്ടാവെന്നു ആരാധിക്കുന്നു. പഞ്ചകൂട്ടയും കൈലാസവും ഇടയിൽ ആയിരം യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയുമുള്ള, ഹംസംപോലെ വെള്ളയുള്ള, സാധാരണ ജീവികൾക്കു അതിക്രമിക്കാനാവാത്ത, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പടിപ്പുരയെപ്പോലെയുള്ള ഭൂഭാഗം ഉണ്ട്. ഇനി, പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലെ താഴ്വരകൾ. സുപാർശ്വയും ശിഖിയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ നൂറ് യോജന പരിമിതിയുള്ള, പാറയാൽ ആകൃതിയായ, എപ്പോഴും ചൂടുള്ള, സ്പർശിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഭൂഭാഗം ഉണ്ട്. അതിന്റെ നടുവിൽ മുപ്പത് യോജന വീതിയിലുള്ള വട്ടഭാഗം അഗ്നിയുടെ വാസസ്ഥലമാണ്. അവിടെ ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദൈവിക സമ്വർത്തകാഗ്നി ഇന്ധനം ഇല്ലാതെ എപ്പോഴും ജ്വലിക്കുന്നു. കുമുദയും അഞ്ജനയും ഇടയിൽ, നൂറ് യോജന വീതിയുള്ള, ആതുലുങ്കസ്ഥലി എന്ന ഭൂഭാഗം ഉണ്ട്. ഏതു ജീവികൾക്കും അതിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല; മഞ്ഞളപ്പഴങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ സിദ്ധന്മാർ വന്നു കുളിക്കുന്ന ഒരു വിശുദ്ധ തടാകവും, ബൃഹസ്പതിയുടെ വനവും ഉണ്ട്. മഞ്ഞയും വെള്ളയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, നൂറുകണക്കിന് യോജന നീളമുള്ള വലിയ താഴ്വര, കമലപൂക്കളാലും തേനീച്ചയുടെ സംഗീതത്താലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപവിത്രമായ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. വലിയ വെള്ളയും പച്ചയും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, മുപ്പത് യോജന വീതിയും തൊണ്ണൂറ് യോജന നീളവുമുള്ള പാറയാൽ മാത്രം ഉള്ള ഭൂഭാഗം, മരങ്ങളില്ല. അവിടെ സുതാര്യമായ കുളം, ചുറ്റും മരങ്ങളും ഭൂകമലവും, പലതരം കമലപൂക്കളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ നടുവിൽ അഞ്ചു യോജന വലുപ്പമുള്ള വലിയ ആൽമരം. അവിടെ നീലാംബരധാരിയായ മഹേശ്വരൻ, യക്ഷന്മാരുടെയും മറ്റ് ദേവതകളുടെയും ആരാധനയോടെ വസിക്കുന്നു. സഹസ്രശിഖരവും കുമുദവും ഇടയിൽ, അമ്പത് യോജന നീളവും ഇരുപത് യോജന വീതിയുമുള്ള, ഇക്ഷുക്ഷേപപോലെയുള്ള ഉയരം, പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞു, പലതരം ഫലങ്ങളും മധുരരസവും ഉള്ള കൊടുമുടി ഉണ്ട്. അവിടെ ദിവ്യചിന്തയാൽ നിർമ്മിച്ച ഇന്ദ്രന്റെ വലിയ ആശ്രമം ഉണ്ട്. ശംഖകൂട്ടയും ഋഷഭവും ഇടയിൽ, പുരുഷസ്ഥലി എന്ന മനോഹരമായ ഭൂഭാഗം, അനേകം യോജന നീളം, സുഗന്ധമുള്ള കങ്കോലകഫലങ്ങൾ ബിൽവഫലത്തിന്റെ വലുപ്പമുള്ളവ, മദംപോലുള്ള ആനകളും മറ്റു ജീവികളും അവിടെ വസിക്കുന്നു. കപിഞ്ചലയും നാഗപർവതവും ഇടയിൽ, ഇരുനൂറ് യോജന നീളവും വീതിയുമുള്ള, നൂറ് യോജന വിസ്തൃതിയുള്ള, വിവിധ കാടുകളും മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴക്കൂട്ടങ്ങളും, അനേകം മരങ്ങളും ലതകളും, അനേകം തടാകങ്ങളും ഉള്ള ഭൂഭാഗം ഉണ്ട്. പുഷ്കരയും മഹാമേഘയും ഇടയിൽ, അറുപത് യോജന വീതിയും നൂറ് യോജന നീളവുമുള്ള, കൈതലത്തോളം ചൊരിഞ്ഞു, മരങ്ങളോ ചെടികളോ ഇല്ലാത്ത സമതലഭൂമി ഉണ്ട്. അതിന്റെ അരികിൽ നാലു വലിയ കാടുകളും തടാകങ്ങളും ഉണ്ട്. പത്തു, അഞ്ച്, ഏഴ്, എട്ട്, മുപ്പത്, ഇരുപത് യോജന വിസ്തൃതിയുള്ള ഭൂഭാഗങ്ങളും താഴ്വരകളും ഉണ്ട്. ചിലത് പർവതനാശം മൂലം അത്യന്തം ഭയാനകമാണ്. ഇനി, ദേവന്മാരുടെ പർവതവാസങ്ങൾ. ശാന്തപർവതത്തിൽ മഹേന്ദ്രന്റെ വിനോദഭൂമി ഉണ്ട്. അവിടെ ദേവരാജാവിന്റെ പാരിജാതവൃക്ഷതോട്ടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് കുഞ്ചരപർവതം ഉണ്ട്, അവിടം ദാനവരുടെ എട്ടു പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. വജ്രകപർവതത്തിൽ നീലക എന്നറിയപ്പെടുന്ന രൂപംമാറ്റുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. മഹാനീലപർവതത്തിൽ വിദ്യാധരരുടെ പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടെ പതിനായിരം കിന്നരനഗരങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ്. അവിടം ദേവദത്തൻ, ചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ കിന്നരന്മാരുടെ അഭിമാനപൂർവം വാഴുന്നു. ആ നഗരങ്ങൾ പൊന്നുപോലെയാണ്, ഭൂഗർഭ പ്രവേശനവാതിലുകളോട് കൂടിയവ. ചന്ദ്രോദയപർവതത്തിൽ നാഗരുടെ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്; അവരുടെ പ്രവേശനങ്ങൾ ഗുഹകളിൽ. ദാനവാധിപന്മാർ അവിടെ സ്വന്തം ഭൂപ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു. വേണുമതിയിൽ, വീതിയും നീളവും നൂറ് യോജനയുള്ള മൂന്ന് വിദ്യാധരനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടം ഉലൂകരോമൻ, മഹാവേത്രൻ തുടങ്ങിയ വിദ്യാധരരാജാക്കന്മാർ വസിക്കുന്നു. ഓരോ പർവതാധിപനിലും ഗരുഡൻ തന്നെ ഉണ്ട്. കുഞ്ചരപർവതത്തിൽ പാശുപതി എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ, ശിവൻ, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അനന്തകോടി ഭൃത്യന്മാരുടെ നാഥൻ, ആദിപുരുഷൻ അവിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വസുധാരയിൽ വസുക്കളുടെയും പുഷ്പവാഹികളുടെയും വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. വസുധാരയും രത്നധാരയും പർവതങ്ങളിൽ യഥാക്രമം എട്ടും ഏഴും പുരാതന നഗരങ്ങൾ വസുക്കളുടെയും സപ്തർഷിമാരുടേയും ആണ്. ഏകശൃംഗപർവതത്തിൽ നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സിംഹാസനം ഉണ്ട്. ഗജപർവതത്തിൽ മഹാഭൂതങ്ങളാൽ വേസ്റ്റപ്പെട്ട ദേവിയും വസിക്കുന്നു. വസുധാരയിൽ സിദ്ധന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും വിദ്യാധരരുടെയും വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടെ എൺപത്തിനാലു വലിയ നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. അനേകപർവതത്തിൽ യുദ്ധവിദഗ്ധരായ ഗന്ധർവർ വസിക്കുന്നു; അവരുടെ രാജാവ് രാജരാജൈകപിംഗളൻ. പഞ്ചകൂടയും ശതശൃംഗവും പർവതങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. യക്ഷന്മാർക്ക് നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. താംരാഭയിൽ തക്ഷകന്റെ നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിഷാഖപർവതത്തിൽ ഗുഹയുടെ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. ശ്വേതോദയപർവതത്തിൽ ഗന്ധർവർക്ക് മഹാരാജധാനി ഉണ്ട്. ഹരികൂടയിൽ ഹരിദേവൻ, കുമുദയിൽ കിന്നരന്മാർ, അഞ്ജനയിൽ മഹാനാഗങ്ങൾ, സഹസ്രശിഖരയിൽ ദൈത്യന്മാർ, മുകുടയിൽ നാലു വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. മേരുപർവതങ്ങളിലേയ്ക്ക് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ അതിരായ ദേവകൂടപർവതത്തിൽ നഗരങ്ങളുടെ വിന്യാസം വിശദമായി കാണാം. അവിടം നൂറ് യോജന അകലത്തിൽ ഗരുഡന്റെ ജന്മസ്ഥലം ഉണ്ട്. അതിന്റെ പക്കൽ ഏഴു ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടം അഗ്നേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശക്തരായ ഗന്ധർവർ വസിക്കുന്നു. സിംഹികേയരുടെ നഗരവും അവിടം ഉണ്ട്. കലയകേയരുടെ നഗരവും അവിടം ഉണ്ട്. ദക്ഷിണഭാഗത്തെ അതിരിന്മേൽ സുനൻ എന്ന നഗരവും ഉണ്ട്. ഹേമകൂടയുടെ നടുവിൽ മഹാദേവന്റെ ആൽമരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇനി കൈലാസത്തിന്റെ വിവരണം. കൈലാസത്തിന്റെ ഇടതോരത്തിൽ നൂറ് യോജന നീളമുള്ള ലോകമാലയാൽ അലങ്കരിച്ച പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിന്റെ നടുവിൽ ഒരു മഹാസഭാമന്ദപം, അവിടെ തത്പുഷ്കര എന്ന ദൈവികപ്രാസാദം. ആ പ്രാസാദം ധനദന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്. അവിടെ പദ്മ, മഹാപദ്മ, മകര, കച്ചപ, കുമുദ, ശംഖ, നീല, നന്ദ, മഹാനിധി എന്നീ മഹാസമ്പത്തുകൾ വസിക്കുന്നു. ലോകപാലന്മാരുടെ വാസസ്ഥലവും അവിടം. അവിടെ മന്ദാകിനി, കനകമന്ദ, മന്ദ എന്നീ നദികൾ ഒഴുകുന്നു. കിഴക്കേ ഭാഗത്ത്, ഓരോന്നും നൂറ് യോജന നീളവും മുപ്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള പത്തു ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; സകുബാഹുഹരികേശൻ, ചിത്രസേനൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ അവിടം വാഴുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ കൊടുമുടിയിൽ എൺപത് യോജന നീളവും നാല്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള നാല്പത് യക്ഷനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; മഹാമാലി, സുനേത്ര, ചക്ര തുടങ്ങിയവർ അവിടം നയിക്കുന്നു. ദക്ഷിണഭാഗത്ത് കുഞ്ചദരിഗുഹകളിൽ, സമുദ്രത്തേക്കു നീളുന്ന നൂറ് കിന്നരനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടം ദ്രുമൻ, സുഗ്രീവൻ തുടങ്ങിയ നൂറ് രാജാക്കന്മാർ ഉണ്ട്. അവിടം രുദ്രനും ഉമയും വിവാഹം കഴിച്ചു. ഗൗരി തപസ്സ് ചെയ്തു; രുദ്രൻ കുരിശ്ശാൻ രൂപത്തിൽ അവിടെ നിന്നു. അവിടം സോമനും ശങ്കരനും ജംബുദ്വീപം നിരീക്ഷിച്ചു. ഉമയുടെ തോട്ടം കിന്നരന്മാരുടെയും ഗന്ധർവർഗത്തിന്റെയും ഗാനങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടം മഹേശ്വരൻ അർദ്ധനാരീശ്വരരൂപം പ്രാപിച്ചു. അവിടെ കാർത്തികേയന്റെ ശാരദവനം ഉണ്ട്. പുഷ്പയും ചിത്രക്രൗഞ്ചവും ഇടയിൽ കാർത്തികേയന്റെ അഭിഷേകം നടന്നു. കിഴക്കേ ചാരിൽ കലാപഗ്രാമം എന്ന സിദ്ധമഹർഷികളുടെ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. മാർക്കണ്ഡേയൻ, വസിഷ്ഠൻ, പരാശരൻ, നളൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ഉദ്ദാലകൻ തുടങ്ങി ആയിരക്കണക്കിന് മഹർഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ അവിടം ഉണ്ട്. പടിഞ്ഞാറേ നിഷധപർവതത്തിന്റെ വിവരണം. അതിന്റെ നടുവിൽ വിഷ്ണുവിന്റെയും മഹാദേവന്റെയും വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. വടക്കേ ചാരിൽ ലംബ എന്ന, മൂന്ന്പത് യോജന വീതിയുള്ള, രാക്ഷസരുടെ നഗരം ഉണ്ട്. തെക്കേ ഭാഗത്ത് ഭൂഗർഭനഗരം ഉണ്ട്. പ്രഭേദകയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും സിദ്ധന്മാർക്കും പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആ പർവതത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ വലിയ സോമശില ഉണ്ട്; പൗർണമി ദിവസം സോമദേവൻ അവിടെ ഇറങ്ങുന്നു. വടക്കേ ഭാഗത്ത് ത്രികൂട ഉണ്ട്; ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ ചിലപ്പോൾ വസിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ വാസസ്ഥലവും അവിടെ ഉണ്ട്; embodied form-ൽ ദേവന്മാർ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു. ഇനി, ആകാശസമുദ്രത്തിൽ നിന്നു ഉരുവാകുന്ന ദിവ്യനദികളുടെ വിവരണം.