വരാഹപുരാണമ്

അനന്തമായ ദളങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മഹത്തായ കമലം, ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു. അതിന്റെ ദളങ്ങൾ എപ്പോഴും മധുരമായി വിരിയുന്നത് പോലെ, സുന്ദരമായി വൃത്താകൃതിയിൽ അലസമായി ചലിക്കുന്നു. അതിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് മനോഹരമായ കേശരങ്ങളുടെയും മധുരഗന്ധമുള്ള പൂക്കളുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ കാണാം. അതിൽ മദിപ്പുള്ള തേൻചൂടികൾ ശബ്ദം മുഴക്കി പറന്നു നടക്കുന്നു. അതിന്റെ അതിവിശിഷ്ടമായ കേന്ദ്രത്തിൽ തന്നെ ശ്രീദേവി, ലക്ഷ്മി, ദേഹം ധരിച്ച് സാക്ഷാൽ വസിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് ലക്ഷ്മി സാക്ഷാൽ സാന്നിധ്യത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നത്. ആ കമലസരസ്സിന്റെ തീരത്ത് സിദ്ധന്മാർ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്ന, വലിയതും മനോഹരവുമായ ബില്വവനമുണ്ട്. ഈ വനം എപ്പോഴും പുഷ്പഫലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഒരുനൂറു യോജന വീതിയും ഇരുനൂറു യോജന നീളവുമുള്ള ഈ വനത്തിന് അർദ്ധക്രോഷം ഉയരമുള്ള പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ ഉണ്ട്. ചുറ്റും ആയിരക്കണക്കിന് ശാഖകളും വലിയ വേരുകളും ഉള്ള മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന്, പച്ചയും വെളുപ്പും കലർന്ന നിറത്തിൽ, സുഗന്ധവും അമൃതസ്വാദും ഉള്ളവയും, ഓരോന്നും വലിയ മൃദംഗത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ളവയും ആകുന്നു. വീണുവീഴുന്ന ഈ ഫലങ്ങൾ കൊണ്ട് നിലവും വനാന്തരവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഈ സ്ഥലം 'ശ്രീവനം' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. എട്ട് ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ദേവന്മാരും മറ്റ് ദൈവികരായവരും ഇവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബില്വഫലങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സിദ്ധന്മാരായ മുനിമാരാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വാസികൾ. അവിടെയും ശ്രീദേവി സിദ്ധഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ഓരോ പർവ്വതാധിപതിയും രത്നശിഖരങ്ങളുമുള്ള പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ നൂറു യോജന വീതിയും ഇരുനൂറു യോജന നീളവും ഉള്ള ശുദ്ധമായ ഇടങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടെ സിദ്ധരും ചാരണന്മാരും വസിക്കുന്ന കമലവനം ഉണ്ട്. ലക്ഷ്മി ദേവി കൈവശം വയ്ക്കുന്ന കമലം അവിടെയുണ്ട്; അത് എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ദീപ്തിമാനാണ്. വലിയ വേരുകളും അർദ്ധക്രോഷം ഉയരമുള്ള ശിഖരങ്ങളും ഉള്ള മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ ഈ വനമാകെ പൊന്നിന്റെ പോലെ തിളങ്ങുന്നു. രണ്ടു കൈ വീതിയുള്ള വേരുകളും മൂന്നു ഹസ്തം നീളവും വീതിയുമുള്ള ശാഖകളും, അവയുടെ വെളുത്ത കേശരങ്ങൾ ചൂണ്ടുപൊടി പോലെയാണ്. ഈ വനമാകെ മനോഹരമായ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, മദിപ്പുള്ള തേൻചൂടികളുടെ ഗുഞ്ജാരത്തോടെ ഉല്ലാസഭരിതമാണ്. ദാനവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, അപ്സരസ്സ്, മഹാനാഗന്മാർ എന്നിവരാണ് ഈ വനത്തിൽ വസിക്കുന്നത്. അവിടെയാണ് ഭാഗ്യവാനായ കശ്യപപ്രജാപതിയുടെ ആശ്രമം. സിദ്ധരും മുനിമാരും നിറഞ്ഞ ഈ സ്ഥലത്ത് വിവിധ ആശ്രമങ്ങൾ കാണാം. മഹാനീലപർവ്വതത്തിലും കുംബപർവ്വതത്തിലും ഇടയിൽ സുഖാ എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു; അതിന്റെ തീരത്ത് വലിയൊരു വനമുണ്ട്. അതിനടുത്ത് അത്യന്ത മനോഹരമായ, അൻപതു യോജന നീളവും മുപ്പതു യോജന വീതിയുമുള്ള, അർദ്ധക്രോഷം ഉയരമുള്ള പനവനമുണ്ട്. ശക്തിയുള്ള, ഉറപ്പുള്ള, വളഞ്ഞതും വലിയ ഫലങ്ങളുമുള്ള വൻവൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവ വലിയ കജ്ജളക്കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച സ്റ്റിക്കുകൾ പോലെയാണ്. മനോഹരഗന്ധവും ഗുണവും ഉള്ള ഈ വനത്തിൽ, സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്നു; മഹാഗജമായ എയിരാവതം അവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. എയിരാവതം, രുദ്രൻ, ദൈവപർവ്വതം എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ ആയിരം യോജന നീളവും നൂറു യോജന വീതിയുമുള്ള പ്രദേശമുണ്ട്. അവിടുത്തെ നിലം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ കല്ലാണ്, മരങ്ങളോ ചെടികളോ ഇല്ല; എല്ലായിടത്തും ഒരു അടി താഴ്ചയിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇതാണ് മേരുവിന്റെ ആന്തരിക താഴ്വരകളുടെ ക്രമമാന വിവരണം. ഇനി, ദക്ഷിണദിശയിലുള്ള പർവ്വതതാഴ്വരകളെ കുറിച്ച് രുദ്രൻ പറയുന്നു. ശിശിരയും പതംഗയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ വെളുത്തഭൂമി ഉണ്ട്; അവിടെ ലതകൾ ഇലകളെ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു, മരങ്ങൾ വിരളമാണ്. ഇക്ഷുക്ഷേപപർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ, മരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ അത്തിവനമാണ്, പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവിടെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണ്ട്. ആ വനത്തിൽ വലിയ ആമകളെപ്പോലെയുള്ള ഫലങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നു. അവിടെ അനേകം നദികൾ സ്വച്ഛവും മധുരവുമായ വെള്ളം ഒഴുകുന്നു. കാർദമപ്രജാപതിയുടെ ആശ്രമം അവിടെയാണ്; വിവിധ മുനിമാർ അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആ വനം നൂറു യോജന വൃത്തം ഉള്ള വൃത്താകൃതിയിലാണ്. താമ്രാഭയും പതംഗയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, നൂറു യോജന വീതിയും ഇരുനൂറു യോജന നീളവുമുള്ള മഹാസരസ്സുണ്ട്. അതിന്റെ ചുറ്റും ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള അനവധി കമലങ്ങൾ വിരിയുന്നു. അനേകം സിദ്ധരും ഗന്ധർവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നു. ആ തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ നൂറു യോജന നീളവും മുപ്പതു യോജന വീതിയുമുള്ള വലിയൊരു പർവ്വതശിഖരം ഉയരുന്നു; അതിൽ അനേകം രത്നങ്ങളും ധാതുക്കളുമുണ്ട്. അതിന്റെ മുകളിലൊരു മഹാമാർഗ്ഗവും രത്നദ്വാരങ്ങളും ഉണ്ട്. അവിടെ വിദ്യാധരന്മാരുടെ മഹാനഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടുത്തെ രാജാവായ പുലോമൻ ഒരു ലക്ഷത്തോളം അനുയായികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിഖാക്ഖാ, ശ്വേത എന്നീ പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു തടാകമുണ്ട്. അതിന്റെ കിഴക്കേ തീരത്ത് സ്വർണ്ണവർണ്ണവും അത്യന്തരഗന്ധവും ഉള്ള, വലിയ പാത്രങ്ങൾക്കു തുല്യമായ വലിപ്പമുള്ള മാവിൻഫലങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു വലിയ മാവുനിലം ഉണ്ട്. ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നു. സുമുലയും വസുധാരയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, മുപ്പതു യോജന വീതിയും അൻപതു യോജന നീളവുമുള്ള ഭൂമി ഉണ്ട്. അതിന്റെ പേര് ബില്വസ്ഥലിയാണ്. അവിടുത്തെ ഫലങ്ങൾ പവഴം പോലെയാണ്, വീണു നിലം നനയ്ക്കുന്നു. രഹസ്യജീവികൾ അവിടെ ബില്വഫലങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചു ജീവിക്കുന്നു. അതുപോലെ വസുധാരയും രത്നധാരയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, എല്ലാ സമയത്തും പൂക്കുന്ന, സുഗന്ധം നൂറു യോജന പരക്കും കിംശുകവനം ഉണ്ട്. അവിടെ സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്നു; വെള്ളവും ലഭ്യമാണ്. അവിടെ ദൈവമായ ആദിത്യന്റെ മഹാനിവാസം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എല്ലാ മാസവും സൂര്യഭഗവാൻ അവിടെ വന്നു വിശ്രമിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും അവനെ കാലസ്രഷ്ടാവെന്നു ആരാധിക്കുന്നു. പഞ്ചകൂഠയും കൈലാസവും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആയിരം യോജന നീളവും നൂറു യോജന വീതിയുമുള്ള, ഹംസത്തെപ്പോലെയുള്ള, സാധാരണ ജീവികൾക്കു അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്ത, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പടിപോലെയുള്ള ഒരു ഭൂമി ഉണ്ട്. ഇനി പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പർവ്വതതാഴ്വരകളെ കുറിച്ച് പറയാം. സൂപാർശ്വയും ശിഖി എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, നൂറു യോജന ചുറ്റളവുള്ള, പാറകൾ നിറഞ്ഞ, എപ്പോഴും ചൂടുള്ള, സ്പർശിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു ഭൂമി ഉണ്ട്. അതിന്റെ നടുവിൽ മുപ്പതു യോജന വീതിയുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സ്ഥലം; അതാണ് അഗ്നിയുടെ വാസസ്ഥലം. അവിടെ ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ദിവ്യമായ സംവർത്തകാഗ്നി, ഇന്ധനം ഇല്ലാതെയും എപ്പോഴും ജ്വലിക്കുന്നു. കുമുദയും അഞ്ജനയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, നൂറു യോജന വീതിയുള്ള ആതുലുങ്കസ്ഥലി എന്ന സ്ഥലം ഉണ്ട്; അതിൽ yellow fruits നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്ന ഒരു പുണ്യസരസ്സും ബൃഹസ്പതിയുടെ വനവും ഉണ്ട്. അതുപോലെ, മഞ്ഞയും വെളുപ്പും നിറമുള്ള പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, അനേകം നൂറു യോജന നീളമുള്ള, കമലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, തേൻചൂടികളുടെ ഗുഞ്ജാരത്തോടെ നിറഞ്ഞ വലിയ താഴ്വര ഉണ്ട്. അവിടെയാണ് പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിന്റെ ഉന്നതവാസം. വലിയ വെളുപ്പും പച്ചയും നിറമുള്ള പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, മുപ്പതു യോജന വീതിയും തൊണ്ണൂറു യോജന നീളവുമുള്ള, മരങ്ങളില്ലാത്ത പാറയിടം ഉണ്ട്. അവിടെ രസകരമായ കുളവും, പലവിധ കമലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട നിലക്കമലവും ഉണ്ട്. അതിന്റെ നടുവിൽ അഞ്ചു യോജന വലിപ്പമുള്ള വലിയ ഒരു ആൽമരം നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെ നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച മഹേശ്വരൻ യക്ഷാദികൾക്കു ആരാധ്യനായി വസിക്കുന്നു. സഹസ്രശിഖരയും കുമുദവും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, അൻപതു യോജന നീളവും ഇരുപതു യോജന വീതിയുമുള്ള, ഇക്ഷുക്ഷേപത്തിനൊപ്പം ഉയരമുള്ള ഒരു ശിഖരം ഉണ്ട്. അവിടെ അനേകം പക്ഷികൾ, വിവിധ ഫലങ്ങളും മധുരസങ്ങളും ഉള്ള മരങ്ങൾ, ഇന്ദ്രന്റെ മഹാശ്രമം എന്നിവ ഉണ്ട്. ശംഖകൂഠയും ഋഷഭവും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, പുരുഷസ്ഥലി എന്ന മനോഹരമായ, സുഗന്ധമുള്ള കങ്കോളകഫലങ്ങൾ (ബില്വഫലത്തിന്റെ വലിപ്പം) ഉള്ള സ്ഥലം ഉണ്ട്. അവിടെ മദിപ്പുള്ള ആനകളും മറ്റ് ജീവികളും വസിക്കുന്നു. കപിഞ്ചലയും നാഗയും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഇരുനൂറു യോജന നീളവും വീതിയുമുള്ള, നൂറു യോജന വിസ്തൃതിയുള്ള, മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴം, മരങ്ങൾ, ലതകൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവ നിറഞ്ഞ വനപ്രദേശമുണ്ട്. പുഷ്കരയും മഹാമേഘവും എന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ, അറുപതു യോജന വീതിയും നൂറു യോജന നീളവുമുള്ള, കരത്തിന്റെയും ചെടികളുടെയും അഭാവമുള്ള, ചളികൊണ്ടു സമമായ ഒരു വലിയ പ്രദേശമുണ്ട്. അതിന്റെ ചുറ്റുവശങ്ങളിൽ നാല് വലിയ വനങ്ങളും തടാകങ്ങളും ഉണ്ട്. പത്തു, അഞ്ച്, ഏഴ്, എട്ട്, മുപ്പതു, ഇരുപതു യോജന വീതിയുള്ള പ്രദേശങ്ങളും താഴ്വരകളും ഉണ്ട്. ചിലത് പർവ്വതനാശം മൂലം അത്യന്തം ഭയാനകമാണ്. ഇനി, ദേവന്മാരുടെ പർവ്വതവാസങ്ങളെ കുറിച്ച് പറയാം. ശാന്തപർവ്വതത്തിൽ മഹേന്ദ്രന്റെ വിനോദഭൂമി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ ദേവരാജാവിന്റെ പാർിജാതവനം ഉണ്ട്. അതിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് കുഞ്ചരപർവ്വതം ഉണ്ട്; അവിടെയാണ് ദാനവരുടെ പൈതൃക നഗരങ്ങൾ എട്ടെണ്ണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വജ്രകപർവ്വതത്തിൽ നീലകന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന രൂപാന്തരങ്ങൾക്കു കഴിയുന്ന രാക്ഷസരുടെ നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. മഹാനീലപർവ്വതത്തിൽ വിദ്യാധരരുടെ പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. കിന്നരന്മാർക്ക് പതിനായിരം നഗരങ്ങൾ അവിടെ പ്രസിദ്ധമാണ്; അവിടുത്തെ രാജാക്കന്മാർ ദേവദത്തൻ, ചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയവരാണ്. ഈ നഗരങ്ങൾ പൊന്നിന്റെ പോലെ തിളങ്ങുന്നവയും ഭൂഗർഭ പ്രവേശനങ്ങളുള്ളവയുമാണ്. ചന്ദ്രോദയപർവ്വതത്തിൽ നാഗരുടെ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടുത്തെ പ്രവേശനങ്ങൾ ഗുഹകളിലാണ്. ദാനവാധിപന്മാർ അവിടെയും സ്വന്തം ഭൂപ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയോടെ വസിക്കുന്നു. വേണുമതിപ്പർവ്വതത്തിൽ വിദ്യാധരരുടെ മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഓരോന്നും നൂറു യോജന വീതിയും നീളവുമാണ്. അവിടുത്തെ രാജാക്കന്മാർ ഉലൂകരോമൻ, മഹാവേത്രൻ എന്നിവരാണ്. ഓരോ പർവ്വതാധിപതിയിലും ഗരുഡൻ തന്നെ സാന്നിധ്യവഹിക്കുന്നു. കുഞ്ചരപർവ്വതത്തിൽ പാശുപതി എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ, നന്ദി വഹിച്ചുകൊണ്ടു, യോഗീശ്വരനായ ശങ്കരൻ അവിടെയാണ് സാക്ഷാൽ സാന്നിധ്യവഹിക്കുന്നത്. വസുധാരയിൽ വസുക്കളുടെ വാസം ഉണ്ട്. വസുധാരയും രത്നധാരയും എന്ന പർവ്വതങ്ങളുടെ ശിഖരങ്ങളിൽ വസുക്കളുടെ എട്ടു നഗരങ്ങളും സപ്തർഷികളുടെ ഏഴു നഗരങ്ങളും ഉണ്ട്. ഏകശൃംഗപർവ്വതത്തിൽ ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സിംഹാസനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഗജപർവ്വതത്തിൽ ശ്രീദേവി മഹാഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വസിക്കുന്നു. വസുധാരയിൽ സിദ്ധന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും വിദ്യാധരരുടെയും വാസസ്ഥലമുണ്ട്. എൺപത്തിനാലു വലിയ നഗരങ്ങൾ, വലിയ മതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ളവ, അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അനേകപർവ്വതത്തിൽ യുദ്ധപ്രവീണരായ ഗന്ധർവന്മാർ വസിക്കുന്നു; അവിടുത്തെ രാജാവ് രാജരാജൈകപിംഗലനാണ്. പഞ്ചകൂഠയും ശതശൃംഗവും എന്ന പർവ്വതങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. യക്ഷന്മാർക്ക് നൂറു നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. താമ്രഭയിൽ തക്ഷകന്റെ നൂറു നഗരങ്ങളുള്ള നഗരം ഉണ്ട്. വിശാഖപർവ്വതത്തിൽ ഗുഹയുടെ വാസസ്ഥലമുണ്ട്. ശ്വേതോദയപർവ്വതത്തിൽ ഗന്ധർവരുടെ മഹാപ്രാസാദം ഉണ്ട്. ഹരികൂട്ടയിൽ ഹരി ദേവൻ വസിക്കുന്നു. കുമുദയിൽ കിന്നരരുടെ വാസം ഉണ്ട്. അഞ്ജനയിൽ മഹാനാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. സഹസ്രശിഖരയിൽ ദൈത്യന്മാർ വസിക്കുന്നു; അവർക്കു ആയിരം നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. മുകുടപർവ്വതത്തിൽ നാലു വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. മേരുവിന്റെ പർവ്വതങ്ങളിൽ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ അതിരായ ദേവകൂഠപർവ്വതത്തിൽ, നൂറു യോജന ദൂരത്തിൽ, ഗരുഡന്റെ ജന്മസ്ഥലം ഉണ്ട്. അതിന്റെ സമീപം, ഓരോന്നും മുപ്പതു യോജന വീതിയും നാല്‍പതു യോജന നീളവുമുള്ള ഏഴ് ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ ഗന്ധർവർ അഗ്നേയന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്. അവിടെ തന്നെ, മുപ്പതു യോജന ചുറ്റളവുള്ള സിംഹികേയരുടെ നഗരം ഉണ്ട്. ദേവകൂഠത്തിൽ ദിവ്യസപ്തർഷികളുടെ കര്‍മ്മങ്ങൾ കാണാം. കലകേയരുടെ നഗരം അവിടെയാണ്. അത് പോലെ, തെക്കേ വശത്ത് സുനൻ എന്ന നഗരം ഉണ്ട്; മുപ്പതു യോജന വീതിയും അമ്പത്തിരണ്ടു യോജന നീളവുമാണ്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ രൂപാന്തരങ്ങൾക്കു കഴിവുള്ളവരാണ്. ഹേമകൂഠപർവ്വതത്തിന്റെ നടുവിൽ മഹാദേവന്റെ ആൽമരം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇനി കൈലാസത്തിന്റെ വിവരണം. കൈലാസത്തിന്റെ ചരിവിൽ നൂറു യോജന നീളമുള്ള, ലോകമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പ്രദേശമുണ്ട്. അതിന്റെ നടുവിൽ മഹാസഭാഗൃഹം ഉണ്ട്. അവിടെയാണ് തത്പുഷ്കര എന്ന ദിവ്യപ്രാസാദം; ധനദൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു. മഹാസമ്പത്തുകൾ—പദ്മ, മഹാപദ്മ, മകര, കച്ചപ, കുമുദ, ശംഖ, നീല, നന്ദ, മഹാനിധി—അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ലോകപാലന്മാരുടെ വാസവും അവിടെയാണ്; ചന്ദ്രൻ മുതലായവരാണ് അവിടെ വസിക്കുന്നത്.