ശിവന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനെ തുടര്ന്ന്, മഹാരാജാവേ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും ഭഗവാന് ശംകരനോടു ചോദിച്ചു: "ലോകങ്ങളെ മോഹിപ്പിക്കാനായി ഭഗവനെ വേറിട്ടൊരു ദര്ശനം രചിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന് കാരണമെന്താണ്? ദയവായി ഞങ്ങള്ക്ക് വിശദീകരിക്കണമേ." അതിനുത്തരം രുദ്രന് പറഞ്ഞു: "ഭാരതവൃഷത്തില് ദണ്ഡക എന്നൊരു കാടുണ്ട്. അവിടെ ഗൗതമന് എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണന് അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു. അവന്റെ തപസ്സില് ആനന്ദം കൊണ്ട ബ്രഹ്മാവു പ്രത്യക്ഷനായി: 'തപസ്സില് സമ്പന്നനായവനേ, ഒരു വരം ചോദിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോള് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഗൗതമന് ഉടനടി പറഞ്ഞു: 'കമലജനനായകാ, എനിക്ക് ധാന്യങ്ങളുടെ ഒരു നിര നല്കണം.' അങ്ങനെയായിട്ടു ബ്രഹ്മാവു അതേ വരം അവന് നല്കി. ആ വരം ലഭിച്ച ശേഷം, ഗൗതമന് ശതശൃംഗ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു വലിയ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, ആശ്രമത്തിന്റെ അതിര്ത്തിയില് നെല്കൃഷി നടത്തി, ഗൗതമന് അതു വിളവെടുത്ത് ഉച്ചയ്ക്ക് പാചകം ചെയ്തു. ആ മഹർഷി ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് സ്നേഹപൂര്വം അതിഥിസത്കാരം നല്കി. വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹാബ്രാഹ്മണന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവിടെ ഒരു വലിയ വരള്ച്ച പന്ത്രണ്ടു വര്ഷം നീണ്ടു. അതിനാല് എല്ലാവര്ക്കും ഭയാനകമായ ദുരിതം അനുഭവപ്പെട്ടു. ആ വരള്ച്ച കണ്ടപ്പോള്, കാട്ടില് വസിച്ചിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും വിശപ്പില് കഷ്ടപ്പെട്ട് അന്നസമയത്ത് ഗൗതമന്റെ അടുത്തെത്തി. അവരെ കണ്ട ഗൗതമന് വിനീതമായി തലവണങ്ങി പറഞ്ഞു: 'മഹര്ഷിപുത്രന്മാരേ, എന്റെ വീട്ടില് താമസിക്കൂ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവര് അവിടെ താമസിച്ചു, വിവിധ വിഭവങ്ങള് ആസ്വദിച്ചു, വരള്ച്ച അവസാനിക്കുന്നതുവരെ. വരള്ച്ച അവസാനിച്ചപ്പോള്, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാര് തീര്ഥാടനം ചെയ്യാന് മനസ്സില് ആഗ്രഹിച്ചു. അവിടെ, ശാണ്ടില്യന് എന്ന മഹർഷിയെ മഹർഷികളിലൊരനായ മരീചന് ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ശാണ്ടില്യ, ഞാന് യുക്തമായതു പറയാം. നിന്റെ പിതാവായ ഗൗതമന് മഹർഷിയാണ്. അദ്ദേഹത്തെ അറിയിക്കാതെയാണ് ഞങ്ങള് കാട്ടില് തപസ്സിന് പോകുന്നത്.' അവന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് ഭക്ഷണം നല്കിയതിനായി നമ്മുടെ ശരീരം വിറ്റു കളഞ്ഞതാണോ?' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവര് വീണ്ടും യാത്ര ചർച്ച ചെയ്തു. മായയാല് ഒരു പശുവിനെ സൃഷ്ടിച്ച്, അതിനെ ഗൗതമന്റെ നെല്വയലില് വിട്ടുവെച്ചു. കാടിലൂടെ ആ പശു നടക്കുന്നത് കണ്ട ഗൗതമന് കൈയില് വെള്ളം എടുത്ത് പറഞ്ഞു: 'രുദ്രനിലേക്കു പോ' എന്നു. അപ്പോള് ആ മായാപശു വെള്ളത്തിന്റെ തുള്ളികള് തട്ടിയപ്പോള് അവിടെയെവിടെയോ വീണു മരിച്ചു. പശുവിനെ അങ്ങനെ മരിച്ചുകിടക്കുന്നതും, മഹർഷിമാര് യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നതും കണ്ട ഗൗതമന് ജ്ഞാനിയും വിനീതനുമായ അവന് അവരെ ചോദിച്ചു: 'മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങള് എങ്ങോട്ടാണ് പോകുന്നത്? ദയവായി ഉടന് പറയൂ. എനിക്ക് എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്ത നിങ്ങള് എന്നെ എന്തിന് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു?' അവരെപ്പോള് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, ഇവിടെ പശുവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാല് നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തോടൊപ്പം ഞങ്ങള് ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല, മഹർഷിയേ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ധര്മ്മജ്ഞനായ ഗൗതമന് പറഞ്ഞു: 'പശുവിനെ കൊന്നതിന് പ്രായശ്ചിത്തം നിര്ദേശിക്കൂ, മഹാതപസ്സികളേ.' അതിനുത്തരം മഹർഷിമാര് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, പശു മരിച്ചിട്ടില്ല. അവള് ബോധംകെട്ട് കിടക്കുകയാണ്. ഗംഗാവെള്ളത്തില് കുളിച്ചാല് അവള് എഴുന്നേല്ക്കും—ഇത് സംശയമില്ല.' 'പ്രായശ്ചിത്തം മരിച്ചവര്ക്കാണ്; മരിക്കാത്തവര്ക്ക് ഇതു വേണ്ട. വ്രതം സ്വീകരിക്കുകയോ കോപം കൊള്ളുകയോ വേണ്ട.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവര് യാത്രയായി. അവര് പോയശേഷം, ഗൗതമന് മഹാമനസ്സ് ഹിമവാനില് പോയി, എന്നെ ആരാധിക്കാനും മഹാ തപസ്സു ചെയ്യാനും താല്പര്യപ്പെട്ടു. നൂറ്റാണ്ട് കാലം എനിക്ക് ആരാധന നടത്തി. സന്തോഷംകൊണ്ട ഞാൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: 'ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ധൃതനായവനേ.' അപ്പോള് ഗൗതമന് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ജടയില് നിന്നുള്ള ഗംഗയെ, ഈ ഭഗീരഥിയെ എനിക്ക് നല്കണം.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ഞാന് അവന് ഒരു ജടാ മുളക് നല്കി. അതു എടുത്ത് ഗൗതമന് പശു മരിച്ചുകിടന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. ആ ജടയില്നിന്നുള്ള വെള്ളത്തില് പശു കുളിച്ചപ്പോള്, അവള് പ്രകാശത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു. അവിടെ തന്നെ ഒരു വലിയ പുണ്യതീരം ഉല്പത്തി ചെയ്തു, അതു വിശുദ്ധവും ശുദ്ധവുമായിരുന്നു. ആ അത്ഭുതം കണ്ട സപ്തർഷിമാര് ആകാശത്ത് ദിവ്യവിമാനത്തില് നിന്നു 'ശ്രേഷ്ഠം! ശ്രേഷ്ഠം!' എന്നു സ്തുതിച്ചു. 'ശ്രേഷ്ഠ ഗൗതമാ! ധാര്മികരില് നിന്നു നിനക്കു തുല്യന് ആരുണ്ട്? ഇങ്ങനെ ജാഹ്നവിയെ ദണ്ഡകയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നവനാരുണ്ട്?' അങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോള്, ഗൗതമന് അതെന്താണെന്നു വിചാരിച്ചു; പശുവിന്റെ മരണകാരണം കണ്ടു. അതെല്ലാം മഹർഷിമാരുടെ മായയാല് സംഭവിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഗൗതമന് അവരെ ശപിച്ചു: 'നിങ്ങള് വ്യാജവ്രതങ്ങളും ഭസ്മജടകളും ധരിച്ച്, മൂന്നു വേദങ്ങള്ക്കു പുറത്തു, വേദികര്മ്മങ്ങളില് അകറ്റപ്പെട്ടവരാകും.' ഗൗതമന്റെ ഈ കഠിനവചനങ്ങള് കേട്ട സപ്തർഷിമാര് പറഞ്ഞു: 'മഹാബ്രാഹ്മണാ, എല്ലായ്പ്പോഴും ഇങ്ങനെ ആകരുതേ. എങ്കിലും നിങ്ങളുടെ വാക്ക് വ്യര്ത്ഥമാകില്ല—ഇത് സംശയമില്ല.' 'കലിയുഗത്തില് എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠദ്വിജന്മാരും അങ്ങനെ ആകുമ്പോഴും, നല്ലവര് ചിലപ്പോള് ദോഷവും ചെയ്യാം. എന്നിരുന്നാലും, കലിയുഗത്തില് അത്തരക്കാരെ വിശ്വാസത്തോടെ ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കട്ടെ.' കലിയുഗത്തില് നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളുടെ തീയില് ദഹിച്ചവരുടെ വേദികര്മ്മങ്ങള് ഇല്ലാതാകും, അവർ വേദിക കര്മ്മങ്ങളില് അകറ്റപ്പെടും. ഇവിടത്തെ ഈ നദിക്ക് മറ്റൊരു പേര് ഗോദാവരി. പശു നല്കിയതും വരം ലഭിച്ചതുമൂലം ഈ നദിയെ ഗോദാവരി എന്നു വിളിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണനേ, കലിയുഗത്തില് ഈ നദിയിലെത്തിയവര് പശുവും മറ്റ് സംഭാവനകളും കഴിവനുസരണം നല്കിയാല്, ദേവതകളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കും. വ്യാഴം സിംഹരാശിയിലിരിക്കുമ്പോള്, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, വിധിപ്രകാരമുള്ള സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകര്മ്മങ്ങള് ചെയ്താല്, അവരുടെ പിതാക്കന്മാര് നരകത്തില് വീണിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് എത്തും; സ്വര്ഗത്തിലിരിക്കുന്നവര് മോക്ഷം നേടും—ഇതില് സംശയമില്ല. നിനക്ക് വലിയ കീര്ത്തിയും ശാശ്വതമോക്ഷവും ലഭിക്കും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹർഷിമാര് കൈലാസത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ഉമാദേവിയോടൊപ്പം ഞാന് എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു, സദ്ഗുണശ്രേഷ്ഠനേ.