ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಪಾಪನಾಶೋಪಾಯವರ್ಣನಂ ನಾಮೈಕಾದಶಾಧಿಕದ್ವಿಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿವರಣೆಯೆಂಬ ಎರಡನೇ ನೂರ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ಅಥ ಸಂಸಾರಚಕ್ರೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಪ್ರಬೋಧನೀಯವರ್ಣನಮ್ ಸಾಧು ಸಾಧು ಮಹಾರಾಜ ಸರ್ವಧರ್ಮವಿದಾಂ ವರ

ಈಗ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ: ಮಹಾರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ.

ಅತೋಽಹಮಪಿ ಸುಪ್ರೀತಸ್ತವ ಧರ್ಮಪಥೇ ಸ್ಥಿತಃ

ನೀನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ತ್ವಯಾಹಂ ಚೈವ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಪೂಜಿತಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ

ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಿದ್ದೀಯೆ.

ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇಽಸ್ತು ಮಹಾರಾಜ ತ್ವಕಮ್ಪೋ ಭವ ಸುವ್ರತ

ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ನೀನು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.

ತೇಜಸಾ ದ್ಯೋತಯನ್ಸರ್ವಂ ಗಗನಂ ಭಾಸ್ಕರೋ ಯಥಾ

ಆತನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾನುಮಂತನಂತೆ.

ಗತೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಸುಚಿರಂ ಸ ರಾಜಾ ಧರ್ಮವತ್ಸಲಃ

ಅವನು ಬಹುಕಾಲ ಇದ್ದು ಹೋದ ನಂತರ, ಆ ಧರ್ಮಪ್ರಿಯ ರಾಜನು—

ಕೃತ್ವಾ ಪೂಜಾಂ ಚ ಮೇ ಯುಕ್ತಾಂ ಪ್ರಿಯಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಸುವ್ರತ

ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ—

ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ ಪುರೋತ್ತಮೇ

ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ವೈಶಂಪಾಯನ ಉವಾಚ ಕೇಚಿದ್ವೈಖಾನಸಾಸ್ತತ್ರ ಕೇಚಿದಾಸನ್ನಿರಾಸನಾಃ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು: ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವರು ವೈಖಾನಸ ವ್ರತಸ್ಥರು, ಕೆಲವರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ನಿಂತಿರುವ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ಚೈವೋಕ್ತ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯೋತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಾಃ 212.

'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡವು.

ಶಾಲಾನೀಶ್ಚ ತಥಾ ಕೇಚಿತ್ಕಾಪೋತೀವೃತ್ತಿಮಾಸ್ಥಿತಾಃ

ಕೆಲವರು ಶಾಲಾನಿ ವ್ರತಸ್ಥರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪಾರಿವಾಳದಂತೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶಿಲೋಂಚ್ಛಾಶ್ಚ ತಥೈವಾನ್ಯೇ ಕಾಷ್ಠಾನ್ತಾಶ್ಚ ಮಹೌಜಸಃ

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಕ್ಕಿ ಕಲೆಹಾಕಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳು ಮರದ ಮೇಲೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾನಾವಿಧಿಧರಾಃ ಕೇಚಿಜ್ಜಿತಾತ್ಮಾನಸ್ತು ಕೇಚನ

ಕೆಲವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ತಥೋರ್ದ್ಧ್ವಶಾಯಿಕಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತಥಾನ್ಯೇ ಮೃಗಚಾರಿಣಃ

ಹಾಗೆಯೇ, ಕೆಲವರು ನಿಂತೇ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮೃಗಗಳಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಬ್ಭಕ್ಷಾ ವಾಯುಭಕ್ಷಾಶ್ಚ ತಥಾನ್ಯೇ ಶಾಕಭಕ್ಷಿಣಃ

ಕೆಲವರು ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ ಬದುಕಿದರು, ಕೆಲವರು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಸಿರಾಡಿ ತಾಳಿದರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಸಿರು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಂದರು.

ತಪಸೋಽನ್ಯನ್ನ ಚಾಸ್ತೀತಿ ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಧರ್ಮಮಧರ್ಮಂ ಚ ಶಾಶ್ವತೀಂ ಧಿಯಮಾಸ್ಥಿತಾಃ

ಅವರು ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಅಧರ್ಮವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು.

ಜಗೃಹುರ್ನಿಯಮಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತಾನ್ಭಯಹೇತೋರನಿನ್ದಿತಾಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಭಯದಿಂದ色色 ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಪರಮಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧರ್ಮಮೇವಾನ್ವಚಿನ್ತಯತ್

ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತಪಃ ಪರಮಮಾಸ್ಥಿತಃ 212.

ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಆಲೋಚನೆಗೆ ತೊಡಗಿದನು.

ಶೃಣುಯಾಚ್ಛ್ರಾವಯೇದ್ವಾಪಿ ಸರ್ವಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಪ್ರಾಗಿತಿಹಾಸೇ ಸಂಸಾರಚಕ್ರೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಪ್ರಬೋಧನೀಯಂ ನಾಮ ದ್ವಾದಶಾಧಿಕದ್ವಿಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದ ವಿವರದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಬೋಧನೀಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ನೂರ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.

; ಅಥ ಗೋಕರ್ಣೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಪುರಾ ದೇವೈರ್ವಿನಿಹತೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ತಾರಕಾಮಯೇ

ಈಗ ಗೋಕರ್ಣೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ: ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ತಾರಕನ ಜೊತೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ,

ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೇ ಲಬ್ಧಪದೇ ಕ್ಷೀಣಶತ್ರೌ ಗತಾಸ್ಪದೇ

ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಶತ್ರುಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದಾಗ,

ಶೃಙ್ಗೇ ಚೈವಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮೇರೋಃ ಸರ್ವಹಿರಣ್ಯಯೇ

ಅವನು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಾದ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಬಂಗಾರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ,

ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಮೇಕಾಗ್ರಂ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತಂ ಕೃತೇಕ್ಷಣಮ್

ಆನಂದವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ಚರಣಾವುಪಗೃಹ್ಯ ಸಮಾಹಿತಃ

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ತಲೆಯನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಸನತ್ಕುಮಾರ ಉವಾಚ ಪುರಾಣಂ ತು ಮಹಾಭಾಗ ತ್ವತ್ತಸ್ತತ್ತ್ವವಿದಾಂ ವರ

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಭಾಗ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಪುರಾಣವನ್ನು ನೀನೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯೆ.