ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ರುದ್ರಃ ಕೋಪೋದ್ಭವೋ ಯಸ್ತು ಪೂರ್ವಂ ಮಗ್ನೋ ಮಹಾಜಲೇ । ಸ ಸಹಸ್ತ್ರಾರ್ಕಸಂಕಾಶೋ ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ ಜಲಾತ್ ತತಃ ।। ೨೧.

ಹಿಂದೆ ಮಹಾಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ, ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ರುದ್ರನು, ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.

ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಯೋ ದೇವಃ ಸರ್ವದೇವಮಯೋಽಮಲಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶೀ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ತಪಸಾ ಬಭೌ ।। ೨೧.

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ, ಶುದ್ಧನಾದ ದೇವರು. ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡನು.

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಜಾತಃ ಸರ್ಗೋ ನರೋತ್ತಮ । ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಪೃಥಿವೀಸ್ಥಾನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಮರಜಾತಿನಾಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾನ್ಯನೇ, ಐದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿತು—ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು.

ರೌದ್ರಸರ್ಗಸ್ಯ ಸಂಭೂತಿಸ್ತದಾ ಸದ್ಯೋಽಪಿ ಜಾಯತೇ । ಇದಾನೀಂ ರುದ್ರಸರ್ಗಂ ತ್ವಂ ಶ್ರೃಣು ಪಾರ್ಥಿವಸತ್ತಮ ।। ೨೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ರೌದ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈಗ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ರುದ್ರನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ತಪಶ್ಚೀರ್ತ್ವಾ ಮಹಜ್ಜಲೇ । ಪ್ರತಿಬುದ್ಧೋ ಯದಾ ರುದ್ರಸ್ತದಾ ಚೋರ್ವೋಂ ಸಕಾನನಾಮ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಸ್ಯವತೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮನುಷ್ಯಪಶುಸಂಕುಲಾಮ್ ।। ೨೧.

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಹಾಜಲದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ರುದ್ರನು, ಜಾಗೃತನಾದಾಗ, ಅರಣ್ಯಗಳೊಡನೆ, ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸುಂದರವಾದ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

ಶುಶ್ರಾವ ಚ ತದಾ ಶಬ್ದಾನೃತ್ವಿಜಾಂ ದಕ್ಷಸದ್ಮನಿ । ಆಶ್ರಮೇ ಯಜ್ಞಿನಾಂ ಚೋಚ್ಚೈರ್ಯೋಗಸ್ಥೈರಿತಿ ಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ ।। ೨೧.

ಆಗ ಅವನು ದಕ್ಷನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರು ಮಾಡುವ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಿಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯೋಗಸ್ಥರಾಗಿಯೇ ಜಪಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ತತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಚುಕೋಪ ಸುಭೃಶಂ ದೇವೋ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುವಾಚ ಹ ।। ೨೧.

ಅದು ಕೇಳಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಅಹಂ ಪೂರ್ವಂ ತು ಕವಿನಾ ಸೃಷ್ಟಃ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ವಿಭುಃ । ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜಸ್ವೇತಿ ತದಾ ವಾಕ್ಯಮೇತತ್ ತಥೋಕ್ತವಾನ್ ।। ೨೧.

ನನ್ನನ್ನು ಮುಂಚೆ ಕವಿ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇರುವವನು, ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. 'ನೀನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದನು.

ಇದಾನೀಂ ಕೇನ ತತ್ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿವರ್ಣನಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಭೃಶಂ ಕೋಪಾನ್ನನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೨೧.

ಈಗ ಯಾರು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಅದರ ಆರಂಭದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು? ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ನಾನದತೋ ಜ್ವಾಲಾಃ ಶ್ರೋತ್ರೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಯಯುಸ್ತದಾ । ತತ್ರ ಭೂತಾನಿ ವೇತಾಲಾ ಉಚ್ಛ್ರುಷ್ಮಾಃ ಪ್ರೇತಪೂತನಾಃ ।। ೨೧.

ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಅದರಿಂದವೇ ವೇತಾಳರು, ಭಯಾನಕ ಭೂತಗಳು, ಪ್ರೇತಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಜ್ವಲಿತಾನನಾಃ । ಉತ್ತಸ್ಥುಃ ಕೋಟಿಶಸ್ತತ್ರ ನಾನಾಪ್ರಹರಣಾವೃತಾಃ ।। ೨೧.

ಕೂಷ್ಮಾಂಡರು, ಯಾತುಧಾನರು, ಎಲ್ಲರೂ ಹೊತ್ತ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.

ತೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೂತಸಂಘಾತಾ ವಿವಿಧಾಯುಧಪಾಣಯಃ । ಸಸರ್ಜ ವೇದವಿದ್ಯಾಙ್ಗಂ ರಥಂ ಪರಮಶೋಭನಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ಭೂತಗಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ವೇದಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ರಥವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ನೃಗಾದಯಸ್ತ್ವಶ್ವಾಸ್ತ್ರಿತತ್ತ್ವಂ ಚ ತ್ರಿವೇಣುಕಮ್ । ತ್ರಿಪೂಜಕಂ ತ್ರಿಷವಣಂ ಧರ್ಮಾಕ್ಷಂ ಮಾರುತಧ್ವನಿಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ರಥದಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದಾದಿ ವೇದಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಮೂರು ವಿಧದ ತತ್ವ, ತ್ರಿವೇಣು, ಮೂರು ವಿಧದ ಪೂಜೆ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಸೋಮಪಾನ, ಧರ್ಮಮಯ ಜೂಜಿನ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಶಬ್ದ—allವು ಇದ್ದವು.

ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಪತಾಕೇ ದ್ವೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೇ ತು ದಣ್ಡಕೇ । ಶಕಟಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಶ್ಚ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸಾರಥಿಃ ।। ೨೧.

ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅವನ ಎರಡು ಧ್ವಜಗಳು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಅವನ ಎರಡು ದಂಡಗಳು. ಆ ರಥವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳ ಸಮೂಹ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಆ ರಥದ ಸಾರಥಿಗಳು.

ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಧನುಸ್ತಸ್ಯ ಓಙ್ಕಾರೋ ಗುಣ ಏವ ಚ । ಸ್ವರಾಃ ಸಪ್ತ ಶರಾಸ್ತಸ್ಯ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಸುವ್ರತ ।। ೨೧.

ಗಾಯತ್ರಿಯು ಅವನ ಧನುಸ್ಸು, ಓಂಕಾರವು ಧನುಸ್ಸಿನ ಹಗ್ಗ, ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಆ ದೇವದೇವನ ಬಾಣಗಳು, ಓ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ.

ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ ಸಾಮಗ್ರೀಂ ದೇವದೇವಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಜಗಾಮ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಾಯ ಕೋಪಾದ್ ರುದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೧.

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ದೇವದೇವತೆಗಳ ಮಹಾತ್ಮನು, ಕೋಪದಿಂದ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

ಗಚ್ಛತಸ್ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಅಮ್ಬರಾಙ್ಗಿರಸಂ ನಯತ್ । ಋತ್ವಿಜಾಂ ಮನ್ತ್ರನಿಚಯೋ ನಷ್ಟೋ ರುದ್ರಾಗಮೇ ತದಾ ।। ೨೧.

ಆ ದೇವತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸರನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರುದ್ರನು ಬರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಮಂತ್ರಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಹೋದವು.

ವಿಪರೀತಮಿದಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತದಾ ಸರ್ವೇ ಚ ಋತ್ವಿಜಃ । ಊಚುಃ ಸಂನಹ್ಯತಾಂ ದೇವಾ ಮಹದ್ ವೋ ಭಯಮಾಗತಮ್ ।। ೨೧.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಕರ್ತರೂ ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳೇ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ನಿಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಬಂದಿದೆ.'

ಕಶ್ಚಿದಾಯಾತಿ ಬಲವಾನಸುರೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಮಿತಃ । ಯಜ್ಞಭಾಗಾರ್ಥಮೇತಸ್ಮಿನ್ ಕ್ರತೌ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೨೧.

'ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಬಲಶಾಲಿ ದಾನವನು, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಿಗುವ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.'

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತತೋ ದೇವಾ ಊಚುರ್ಮಾತಾಮಹಂ ತದಾ । ದಕ್ಷ ತಾತ ಕಿಮತ್ರಾಸ್ಮತ್ಕಾರ್ಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ವಿವಕ್ಷಿತಮ್ ।। ೨೧.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಿತಾಮಹನಾದ ದಕ್ಷನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದರು: 'ದಕ್ಷ ಮಹಾಶಯ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ.'

ದಕ್ಷ ಉವಾಚ । ಗೃಹ್ಯನ್ತಾಂ ದ್ರುತಮಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಾಮೋಽತ್ರ ವಿಧೀಯತಾಮ್ । ಏವಮುಕ್ತೇ ತದಾ ದೇವೈರ್ವಿವಿಧಾಯುಧಧಾರಿಭಿಃ । ರುದ್ರಸ್ಯಾನುಚರೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಮಹದ್ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರವರ್ತಿತಮ್ ।। ೨೧.

ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು: 'ತಕ್ಷಣವೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ, ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಿ.' ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರುದ್ರನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ತತ್ರ ವೇತಾಲಭೂತಾನಿ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾ ಗ್ರಹಪೂತನಾಃ । ಯುಯುಧುರ್ಲೋಕಪಾಲೈಶ್ಚ ನಾನಾಶಸ್ತ್ರಧರಾಣಿ ಚ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ವೇತಾಳಗಳು, ಭೂತಗಳು, ಕುಷ್ಮಾಂಡಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದವರು ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.

ದೇವಾ ರೌದ್ರಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ನಿರಸನ್ತೋ ಯಮಾಲಯಮ್ । ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ಸಾಯಕಾನ್ ಘೋರಾನಸೀಂಶ್ಚ ಸಪರಶ್ವಧಾನ್ ।। ೨೧.

ದೇವತೆಗಳು ಭಯಾನಕ ಭೂತಗಳನ್ನು ಯಮಲೋಕದ ಕಡೆ ಓಡಿಸಿದರು, ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು, ಪರಶುಗಳು ಎಸೆದರು.

ಭೂತಾನ್ಯಪಿ ಮೃಧೇ ಧೋರಾಣ್ಯುಲ್ಮುಕೈರಸ್ಥಿಭಿಃ ಶರೈಃ । ಜಗ್ಮುರ್ದೇವಾನ್ ಮೃಧೇ ರೋಷಾದ್ ರುದ್ರಸ್ಯ ಪುರತೋ ಬಲಾತ್ ।। ೨೧.

ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳೂ ಕೋಪದಿಂದ, ಉರಿಯುವ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಎಲುಬುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ರುದ್ರನ ಮುಂದೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾರೌದ್ರೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಭೀಮರೂಪಿಣಿ । ರುದ್ರೋ ಭಗಸ್ಯ ನೇತ್ರೇ ತು ಬಿಭೇದೈಕೇಷುಣಾ ಮೃಧೇ ।। ೨೧.

ಆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ರುದ್ರನು ಭಗನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಕುಟ್ಟಿದನು.

ರುದ್ರಸ್ಯ ಶರಪಾತೇನ ನಷ್ಟನೇತ್ರಂ ಭಗಂ ತದಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಸ್ಯ ಕ್ರೋಧಾತ್ ತೇಜಸ್ವೀ ಪೂಷಾ ರುದ್ರಮಯೋಧಯತ್ ।। ೨೧.

ರುದ್ರನ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗನ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪುಷಣನು ಕೋಪದಿಂದ ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು.

ಸೃಜನ್ತಮಿಷುಜಾಲಾನಿ ಪೂಷಣಂ ತು ಮಹಾಮೃಧೇ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರುದ್ರೋಽಸ್ಯ ದನ್ತಾಂಸ್ತು ಚಕರ್ಷಂ ಪರವೀರಹಾ ।। ೨೧.

ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುಷಣನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ರುದ್ರನು ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದನು.

ತಸ್ಯ ದನ್ತಾಂಸ್ತದಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪೂಷ್ಣೋ ರುದ್ರೇಣ ಪಾತಿತಾನ್ । ದುದ್ರುವುಃ ವಸವೋ ದಿಕ್ಷು ರುದ್ರಾಸ್ತ್ವೇಕಾದಶ ದ್ರುತಮ್ ।। ೨೧.

ಪುಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರುದ್ರನು ಕೆಡವಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಸುಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು, ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟರು.

ತಾನ್ ಭಗ್ನಾನ್ ಸಹಸಾ ದಿಕ್ಷು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಆದಿತ್ಯಾವರಜೋ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಸ್ವಬಲಂ ತದಾ ।। ೨೧.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಸೋತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಿಷ್ಣು, ಸೂರ್ಯನ ತಮ್ಮನು, ತನ್ನ ಸೇನೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.