ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಪುತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ । ವಸವೋಽಷ್ಟೌ ಚ ರುದ್ರಾಶ್ಚ ಆದಿತ್ಯಾ ಮರುತಸ್ತಥಾ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಡಕ್ಷನ ಮಗರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಎಂಟು ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

ಸಾಽಪಿ ದಕ್ಷಾಯ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಗೌರೀ ದತ್ತಾಥ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ದುಹಿತೃತ್ವೇ ಪುರಾ ಯಾ ಹಿ ರುದ್ರೇಣೋಢಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।। ೨೧.

ಸುಂದರ ನಿತಂಬವಿರುವ ಗೌರಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಡಕ್ಷನಿಗೆ ಮಗಳಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ರುದ್ರನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸಾ ಚ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ದೇವೀ ಪುನರ್ಭೂತಾ ನೃಪೋತ್ತಮ । ತತೋ ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ದೌಹಿತ್ರಾನ್ ಸ್ವಾನ್ ಸ ವೃದ್ಧಿಕೃತ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಜ್ಞಮಥಾರೇಭೇ ಪ್ರೀಣನಾಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೨೧.

ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಡಕ್ಷನಿಗೆ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಎಂಬ ದೇವಿಯಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಗ ಡಕ್ಷನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಸುತಾಃ ಸರ್ವೇ ಮರೀಚ್ಯಾದಯ ಏವ ಚ । ಚಕ್ರುರಾರ್ತ್ತ್ವಿಜ್ಯಕಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಮಾರ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ಎಲ್ಲರೂ, ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ಮರೀಚ್ಯಸ್ತು ಬಭೂವಾಽನ್ಯೇ ತಥಾಪರೇ । ಅತ್ರಿಸ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಸ್ಥ ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ತ್ವಙ್ಗಿರಾ ಭವತ್ ।। ೨೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ, ಮರೀಚಿಯೂ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅತ್ರಿಯು ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು, ಅಗ್ನೀದ್ರನು ಅಂಗಿರಸನಾದನು.

ಹೋತಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ತ್ವಭವದುದ್ಗಾತಾ ಪುಲಹೋಽಭವತ್ । ಕ್ರತೌ ಕ್ರತುಸ್ತು ಪ್ರಸ್ತೋತಾ ತದಾ ಯಜ್ಞೇ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೨೧.

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೋತಾರನಾಗಿ, ಪುಲಹನು ಉದ್ಗಾತಾರನಾಗಿ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಕ್ರತುನು ಪ್ರಸ್ತೋತರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ ಪ್ರಚೇತಾಸ್ತು ತಸ್ಮಿನ್ ಕ್ರತುವರೇ ಬಭೌ । ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತು ಸನಕಾದ್ಯಾಃ ಸಭಾಸದಃ । ತತ್ರ ಯಾಜ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ಚ ಇಜ್ಯಸ್ತು ಪೂಜ್ಯತೇ ।। ೨೧.

ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೇತನು ಪ್ರತಿಹರ್ತಾರನಾಗಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ವಸಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಸನಕಾದಿಗಳು ಸಭಾಸದಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಇದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಯಜಮಾನನು ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ಪೂಜ್ಯಾ ದಕ್ಷಸ್ಯ ದೌಹಿತ್ರಾ ರುದ್ರಾದಿತ್ಯಾಙ್ಗಿರಾದಯಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪಿತರಸ್ತೇ ಹಿ ತೈಃ ಪ್ರೀತೈಃ ಪ್ರೀಯತೇ ಜಗತ್ ।। ೨೧.

ದಕ್ಷನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಾದ ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ಅಂಗಿರಸರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದಾದ ಪಿತೃಗಳು; ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಭಾಗಾರ್ಥಿನೋ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಾ ವಸವಸ್ತಥಾ । ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಸಪಿತರೋ ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾ ಮರುದ್ಗಣಾಃ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಯಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಇದ್ದರು.

ಜಗೃಹುರ್ಯಜ್ಞಭಾಗಾನ್ ಸ್ವಾನ್ ಯಾವತ್ ತೇ ಹವಿಷೋರ್ಪಿತಾನ್ । ತಾವತ್ಕಾಲಂ ಜಲಾತ್ ಸದ್ಯ ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುನಃ ।। ೨೧.

ಹವನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಜಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.

ರುದ್ರಃ ಕೋಪೋದ್ಭವೋ ಯಸ್ತು ಪೂರ್ವಂ ಮಗ್ನೋ ಮಹಾಜಲೇ । ಸ ಸಹಸ್ತ್ರಾರ್ಕಸಂಕಾಶೋ ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ ಜಲಾತ್ ತತಃ ।। ೨೧.

ಹಿಂದೆ ಮಹಾಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ, ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ರುದ್ರನು, ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.

ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಯೋ ದೇವಃ ಸರ್ವದೇವಮಯೋಽಮಲಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶೀ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ತಪಸಾ ಬಭೌ ।। ೨೧.

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ, ಶುದ್ಧನಾದ ದೇವರು. ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡನು.

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಜಾತಃ ಸರ್ಗೋ ನರೋತ್ತಮ । ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಪೃಥಿವೀಸ್ಥಾನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಮರಜಾತಿನಾಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾನ್ಯನೇ, ಐದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿತು—ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು.

ರೌದ್ರಸರ್ಗಸ್ಯ ಸಂಭೂತಿಸ್ತದಾ ಸದ್ಯೋಽಪಿ ಜಾಯತೇ । ಇದಾನೀಂ ರುದ್ರಸರ್ಗಂ ತ್ವಂ ಶ್ರೃಣು ಪಾರ್ಥಿವಸತ್ತಮ ।। ೨೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ರೌದ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈಗ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ರುದ್ರನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ತಪಶ್ಚೀರ್ತ್ವಾ ಮಹಜ್ಜಲೇ । ಪ್ರತಿಬುದ್ಧೋ ಯದಾ ರುದ್ರಸ್ತದಾ ಚೋರ್ವೋಂ ಸಕಾನನಾಮ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಸ್ಯವತೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮನುಷ್ಯಪಶುಸಂಕುಲಾಮ್ ।। ೨೧.

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಹಾಜಲದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ರುದ್ರನು, ಜಾಗೃತನಾದಾಗ, ಅರಣ್ಯಗಳೊಡನೆ, ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸುಂದರವಾದ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

ಶುಶ್ರಾವ ಚ ತದಾ ಶಬ್ದಾನೃತ್ವಿಜಾಂ ದಕ್ಷಸದ್ಮನಿ । ಆಶ್ರಮೇ ಯಜ್ಞಿನಾಂ ಚೋಚ್ಚೈರ್ಯೋಗಸ್ಥೈರಿತಿ ಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ ।। ೨೧.

ಆಗ ಅವನು ದಕ್ಷನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರು ಮಾಡುವ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಿಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯೋಗಸ್ಥರಾಗಿಯೇ ಜಪಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ತತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಚುಕೋಪ ಸುಭೃಶಂ ದೇವೋ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುವಾಚ ಹ ।। ೨೧.

ಅದು ಕೇಳಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಅಹಂ ಪೂರ್ವಂ ತು ಕವಿನಾ ಸೃಷ್ಟಃ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ವಿಭುಃ । ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜಸ್ವೇತಿ ತದಾ ವಾಕ್ಯಮೇತತ್ ತಥೋಕ್ತವಾನ್ ।। ೨೧.

ನನ್ನನ್ನು ಮುಂಚೆ ಕವಿ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇರುವವನು, ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. 'ನೀನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದನು.

ಇದಾನೀಂ ಕೇನ ತತ್ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿವರ್ಣನಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಭೃಶಂ ಕೋಪಾನ್ನನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೨೧.

ಈಗ ಯಾರು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಅದರ ಆರಂಭದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು? ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ನಾನದತೋ ಜ್ವಾಲಾಃ ಶ್ರೋತ್ರೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಯಯುಸ್ತದಾ । ತತ್ರ ಭೂತಾನಿ ವೇತಾಲಾ ಉಚ್ಛ್ರುಷ್ಮಾಃ ಪ್ರೇತಪೂತನಾಃ ।। ೨೧.

ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಅದರಿಂದವೇ ವೇತಾಳರು, ಭಯಾನಕ ಭೂತಗಳು, ಪ್ರೇತಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಜ್ವಲಿತಾನನಾಃ । ಉತ್ತಸ್ಥುಃ ಕೋಟಿಶಸ್ತತ್ರ ನಾನಾಪ್ರಹರಣಾವೃತಾಃ ।। ೨೧.

ಕೂಷ್ಮಾಂಡರು, ಯಾತುಧಾನರು, ಎಲ್ಲರೂ ಹೊತ್ತ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.

ತೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೂತಸಂಘಾತಾ ವಿವಿಧಾಯುಧಪಾಣಯಃ । ಸಸರ್ಜ ವೇದವಿದ್ಯಾಙ್ಗಂ ರಥಂ ಪರಮಶೋಭನಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ಭೂತಗಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ವೇದಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ರಥವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ನೃಗಾದಯಸ್ತ್ವಶ್ವಾಸ್ತ್ರಿತತ್ತ್ವಂ ಚ ತ್ರಿವೇಣುಕಮ್ । ತ್ರಿಪೂಜಕಂ ತ್ರಿಷವಣಂ ಧರ್ಮಾಕ್ಷಂ ಮಾರುತಧ್ವನಿಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ರಥದಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದಾದಿ ವೇದಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಮೂರು ವಿಧದ ತತ್ವ, ತ್ರಿವೇಣು, ಮೂರು ವಿಧದ ಪೂಜೆ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಸೋಮಪಾನ, ಧರ್ಮಮಯ ಜೂಜಿನ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಶಬ್ದ—allವು ಇದ್ದವು.

ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಪತಾಕೇ ದ್ವೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೇ ತು ದಣ್ಡಕೇ । ಶಕಟಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಶ್ಚ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸಾರಥಿಃ ।। ೨೧.

ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅವನ ಎರಡು ಧ್ವಜಗಳು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಅವನ ಎರಡು ದಂಡಗಳು. ಆ ರಥವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳ ಸಮೂಹ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಆ ರಥದ ಸಾರಥಿಗಳು.

ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಧನುಸ್ತಸ್ಯ ಓಙ್ಕಾರೋ ಗುಣ ಏವ ಚ । ಸ್ವರಾಃ ಸಪ್ತ ಶರಾಸ್ತಸ್ಯ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಸುವ್ರತ ।। ೨೧.

ಗಾಯತ್ರಿಯು ಅವನ ಧನುಸ್ಸು, ಓಂಕಾರವು ಧನುಸ್ಸಿನ ಹಗ್ಗ, ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಆ ದೇವದೇವನ ಬಾಣಗಳು, ಓ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ.

ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ ಸಾಮಗ್ರೀಂ ದೇವದೇವಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಜಗಾಮ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಾಯ ಕೋಪಾದ್ ರುದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೧.

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ದೇವದೇವತೆಗಳ ಮಹಾತ್ಮನು, ಕೋಪದಿಂದ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

ಗಚ್ಛತಸ್ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಅಮ್ಬರಾಙ್ಗಿರಸಂ ನಯತ್ । ಋತ್ವಿಜಾಂ ಮನ್ತ್ರನಿಚಯೋ ನಷ್ಟೋ ರುದ್ರಾಗಮೇ ತದಾ ।। ೨೧.

ಆ ದೇವತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸರನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರುದ್ರನು ಬರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಮಂತ್ರಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಹೋದವು.

ವಿಪರೀತಮಿದಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತದಾ ಸರ್ವೇ ಚ ಋತ್ವಿಜಃ । ಊಚುಃ ಸಂನಹ್ಯತಾಂ ದೇವಾ ಮಹದ್ ವೋ ಭಯಮಾಗತಮ್ ।। ೨೧.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಕರ್ತರೂ ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳೇ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ನಿಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಬಂದಿದೆ.'

ಕಶ್ಚಿದಾಯಾತಿ ಬಲವಾನಸುರೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಮಿತಃ । ಯಜ್ಞಭಾಗಾರ್ಥಮೇತಸ್ಮಿನ್ ಕ್ರತೌ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೨೧.

'ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಬಲಶಾಲಿ ದಾನವನು, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಿಗುವ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.'