ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡ ಉವಾಚ । ಪುತ್ರೌ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ದೇವಂ ಭಕ್ತ್ಯಾರಾಧಯತಾಂ ವರಮ್ । ನಾರಾಯಣಂ ಸ ವೋ ದಾತಾ ವರಂ ನೂನಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೦.

ಮಾರುತಂಡನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮಕ್ಕಳೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ. ನಾರಾಯಣನು ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವರವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುವನು.'

ಏವಂ ತಾವಶ್ವಿನೌ ಪ್ರೋಕ್ತೌ ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ತೇಪತುಸ್ತೀವ್ರತಪಸೌ ತಪಃ ಪರಮದುಶ್ಚರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಮಯಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪನ್ತೌ ತು ಸಮಾಹಿತೌ ।। ೨೦.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಾರುತಂಡನು ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಜಪಿಸಿದರು.

ತಯೋಃ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಃ । ತುತೋಷ ಪರಮಪ್ರೀತ್ಯಾ ವರಂ ಚೈತಂ ದದೌ ತಯೋಃ ।। ೨೦.

ಅವರಿಬ್ಬರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ, ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮೀರಿತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ । ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಹಾಮುನೇ ।। ೨೦.

ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಕೇಳಿದನು: 'ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ.'

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಶ್ರೃಣು ರಾಜನ್ ಯಥಾ ಸ್ತೋತ್ರಮಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕೃತಮ್ । ಈದೃಶಂ ಚ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತಯೋಃ ಸ್ತೋತ್ರಸ್ಯ ಚಾನಘ ।। ೨೦.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರಕಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು, ಪಾಪರಹಿತನಾದವನೇ.'

ವರಂ ವರಯತಾಂ ಶೀಘ್ರಂ ದೇವೈಃ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ । ಯೇನ ಮೇ ವರದಾನೇನ ಚರತಸ್ತ್ರಿದಿವಂ ಸುಖಮ್ ।। ೨೦.

ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಬಹಳ ದುರ್ಲಭವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಗನೇ ಬೇಡು, ನಾನು ನೀಡುವ ವರದಿಂದ ನೀನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು.

ಅಶ್ವಿನಾವೂಚತುಃ । ಆವಯೋರ್ಯಜ್ಞಭಾಗಂ ತು ದೇಹಿ ದೇವ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಸೋಮಪತ್ವಂ ಚ ದೇವಾನಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯತ್ವಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।। ೨೦.

ಅಶ್ವಿನೀದೇವರು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಜಾಪತಿ ದೇವರೇ, ನಮಗೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವನ್ನೂ, ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ, ಸದಾಕಾಲ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ದಯಮಾಡಿ ಕೊಡಿ.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರೂಪಂ ಕಾನ್ತಿರನೌಪಮ್ಯಂ ಭಿಷಕ್ತ್ವಂ ಸರ್ವವಸ್ತುಷು । ಸೋಮಪತ್ವಂ ಚ ಲೋಕೇಷು ಸರ್ವಮೇತದ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೦.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ನಿಮಗೆ ಅಪರೂಪದ ರೂಪವನ್ನೂ, ಅಪಾರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೀವು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.

ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಮಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪುರಾ । ದತ್ತಂ ಯಸ್ಮಾದತಸ್ತೇಷಾಂ ತಿಥೀನಾಮುತ್ತಮಾ ತಿಥಿಃ ।। ೨೦.

ಈ ಎಲ್ಲ ವರಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಿಂಗಳ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ದಿನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಏತಸ್ಯಾಂ ರೂಪಕಾಮಸ್ತು ಪುಷ್ಪಾಹಾರೋ ಭವೇನ್ನರಃ । ಸಂವತ್ಸರಂ ಶುಚಿರ್ನಿತ್ಯಂ ಸುಸ್ವರೂಪೀ ಭವೇನ್ನರಃ । ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಯೇ ಗುಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತೇ ತಸ್ಯಾಪಿ ಭವನ್ತಿ ಚ ।। ೨೦.

ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೆ ಸದಾ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅಶ್ವಿನೀದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳು ಅವರಿಗೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಯ ಇದಂ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಮಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಜನ್ಮ ಚೋತ್ತಮಮ್ । ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಪುತ್ರವಾನ್ ಜಾಯತೇ ನರಃ ।। ೨೦.

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಜನ್ಮದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸಂತಾನಸಂಪನ್ನರಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ದೇವಃ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಯದಾ ತಾ ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛತ ।। ೨೧.

ಮಹಾತಪಾ ಹೇಳಿದರು: ಮೊದಲು ಪ್ರಜಾಪತಿ ದೇವರು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಲೋಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗವು ಅವರಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.

ತದಾಽಸ್ಯ ಕೋಪಾತ್ ಸಂಜಜ್ಞೇ ಸ ಚ ರುದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ರೋದನಾತ್ ತಸ್ಯ ರುದ್ರತ್ವಂ ಸಂಜಾತಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ।। ೨೧.

ಆಗ ಅವರ ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ರುದ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಅಳಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ 'ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶುಭಾಂ ಕನ್ಯಾಂ ಭಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ಮೂರ್ತ್ತಿಸಂಭವಾಮ್ । ಗೌರೀ ನಾಮ್ನಾ ಸ್ವಯಂ ದೇವೀ ಭಾರತೀ ತಾಂ ದದೌ ಪಿತಾ ।। ೨೧.

ಅವನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವಯಂ ಅವನ ರೂಪದಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಭಾರತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಮಗಳಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ರುದ್ರಾಯಾಮಿತದೇಹಾಯ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ ತಾಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ವರಾರೋಹಾಂ ಮುದಾ ಪರಮಯಾ ಯುತಃ ।। ೨೧.

ಅದ್ಭುತ ಶರೀರವಿದ್ದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಆ ಸುಂದರಳನ್ನು ಪಡೆದ ರುದ್ರನು ಅಪಾರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಸರ್ಗಕಾಲೇಷು ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಪಸಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ । ರುದ್ರ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜಸ್ವೇತಿ ಪೌನಃಪುನ್ಯೇನ ಚೋದಿತಃ । ಅಸಮರ್ಥೋಽಹಮಿತಿ ಜಲೇ ನಿಮಜ್ಜತ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨೧.

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ರುದ್ರನಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿ, 'ರುದ್ರನೇ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ರುದ್ರನು 'ನಾನು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.

ತಪೋರ್ಥಿತ್ವಂ ತಪೋಹೀನಃ ಸ್ತ್ರಷ್ಟುಂ ಶಕ್ನೋತಿ ನ ಪ್ರಜಾಃ । ಏವಂ ಚಿನ್ತ್ಯ ಜಲೇ ಮಗ್ನಸ್ತತೋ ರುದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೧.

ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ರುದ್ರನು ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ನಿಮಗ್ನೇ ದೇವೇಶೇ ತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕನ್ಯಕಾಂ ಪುನಃ । ಅನ್ತಃಶರೀರಗಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೌರೀಂ ಪರಮಶೋಭನಾಮ್ ।। ೨೧.

ಆ ದೇವಾಧಿದೇವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಸುಂದರ ಗೌರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಅಂತರಂಗ ರೂಪವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು.

ಪುನಃ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ಭಗವಾನಸೃಜತ್ ಸಪ್ತ ಮಾನಸಾನ್ । ದಕ್ಷಂ ಚ ತೇಷಾಮಾರಭ್ಯ ಪ್ರಜಾಃ ಸಮ್ಯಗ್ ವ್ಯವರ್ದ್ಧಿತಾಃ ।। ೨೧.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿ, ಭಗವಂತನು ಡಕ್ಷನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಏಳು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದವು.

ತತ್ರ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಪುತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ । ವಸವೋಽಷ್ಟೌ ಚ ರುದ್ರಾಶ್ಚ ಆದಿತ್ಯಾ ಮರುತಸ್ತಥಾ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಡಕ್ಷನ ಮಗರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಎಂಟು ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

ಸಾಽಪಿ ದಕ್ಷಾಯ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಗೌರೀ ದತ್ತಾಥ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ದುಹಿತೃತ್ವೇ ಪುರಾ ಯಾ ಹಿ ರುದ್ರೇಣೋಢಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।। ೨೧.

ಸುಂದರ ನಿತಂಬವಿರುವ ಗೌರಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಡಕ್ಷನಿಗೆ ಮಗಳಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ರುದ್ರನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸಾ ಚ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ದೇವೀ ಪುನರ್ಭೂತಾ ನೃಪೋತ್ತಮ । ತತೋ ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ದೌಹಿತ್ರಾನ್ ಸ್ವಾನ್ ಸ ವೃದ್ಧಿಕೃತ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಜ್ಞಮಥಾರೇಭೇ ಪ್ರೀಣನಾಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೨೧.

ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಡಕ್ಷನಿಗೆ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಎಂಬ ದೇವಿಯಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಗ ಡಕ್ಷನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಸುತಾಃ ಸರ್ವೇ ಮರೀಚ್ಯಾದಯ ಏವ ಚ । ಚಕ್ರುರಾರ್ತ್ತ್ವಿಜ್ಯಕಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಮಾರ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ಎಲ್ಲರೂ, ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ಮರೀಚ್ಯಸ್ತು ಬಭೂವಾಽನ್ಯೇ ತಥಾಪರೇ । ಅತ್ರಿಸ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಸ್ಥ ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ತ್ವಙ್ಗಿರಾ ಭವತ್ ।। ೨೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ, ಮರೀಚಿಯೂ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅತ್ರಿಯು ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು, ಅಗ್ನೀದ್ರನು ಅಂಗಿರಸನಾದನು.

ಹೋತಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ತ್ವಭವದುದ್ಗಾತಾ ಪುಲಹೋಽಭವತ್ । ಕ್ರತೌ ಕ್ರತುಸ್ತು ಪ್ರಸ್ತೋತಾ ತದಾ ಯಜ್ಞೇ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೨೧.

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೋತಾರನಾಗಿ, ಪುಲಹನು ಉದ್ಗಾತಾರನಾಗಿ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಕ್ರತುನು ಪ್ರಸ್ತೋತರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ ಪ್ರಚೇತಾಸ್ತು ತಸ್ಮಿನ್ ಕ್ರತುವರೇ ಬಭೌ । ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತು ಸನಕಾದ್ಯಾಃ ಸಭಾಸದಃ । ತತ್ರ ಯಾಜ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ಚ ಇಜ್ಯಸ್ತು ಪೂಜ್ಯತೇ ।। ೨೧.

ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೇತನು ಪ್ರತಿಹರ್ತಾರನಾಗಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ವಸಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಸನಕಾದಿಗಳು ಸಭಾಸದಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಇದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಯಜಮಾನನು ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ಪೂಜ್ಯಾ ದಕ್ಷಸ್ಯ ದೌಹಿತ್ರಾ ರುದ್ರಾದಿತ್ಯಾಙ್ಗಿರಾದಯಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪಿತರಸ್ತೇ ಹಿ ತೈಃ ಪ್ರೀತೈಃ ಪ್ರೀಯತೇ ಜಗತ್ ।। ೨೧.

ದಕ್ಷನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಾದ ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ಅಂಗಿರಸರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದಾದ ಪಿತೃಗಳು; ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಭಾಗಾರ್ಥಿನೋ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಾ ವಸವಸ್ತಥಾ । ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಸಪಿತರೋ ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾ ಮರುದ್ಗಣಾಃ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಯಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಇದ್ದರು.