ಅಥ ಧರ್ಮರಾಜಪುರವರ್ಣನಮ್ ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಋಷೀಣಾಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್
ಈಗ ಧರ್ಮರಾಜನ ಪುರದ ವಿವರಣೆ. ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ,
ನಾಚಿಕೇತ ಉವಾಚ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ತು ವಿಸ್ತರಾದ್ದ್ವಿಗುಣಾಯತಮ್
ನಚಿಕೇತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅದರ ಅಗಲವು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು, ಉದ್ದವು ಅದರ ಎರಡು ಪಟ್ಟು.'
ದ್ವಿಗುಣಂ ಪರಿವೇಷೇಣ ತದ್ವೈ ಪ್ರೇತಪತೇಃ ಪುರಮ್
ಅದು, ಪ್ರೇತಪತಿಯ ಊರು, ಎರಡುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗಡಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಹರ್ಮ್ಯಪ್ರಾಸಾದಸಂಬಾಧಮಹಾಟ್ಟಾಲಸಮನ್ವಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಮನೆಗಳು, ಮಹಲ್ಗಳು ತುಂಬಿವೆ; ಎತ್ತ ಎತ್ತ ತೋರಣಗಳಿರುವ ಭವ್ಯ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೈಲಾಸಶಿಖರಾಕಾರೈರ್ಭವನೈರುಪಶೋಭಿತಮ್
ಅದು, ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ ಕಾಣುವ ಮನೆಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.
ದೀರ್ಘಿಕಾಶ್ಚ ತಥಾ ಕಾನ್ತಾ ನಲಿನ್ಯಶ್ಚ ಸರಾಂಸಿ ಚ
ಅಲ್ಲದೆ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಕೆರೆಗಳು, ಹೂವಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವೆ.
ನರನಾರೀಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ಗಜವಾಜಿಸಮಾಕುಲಾಃ
ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ; ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸರ್ವಜೀವೈಸ್ತಥಾಕೀರ್ಣಂ ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ ಪುರೋತ್ತಮಮ್
ಆ ರಾಜನ ಅದ್ಭುತ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ಗಾಯನ್ ಹಸಂಶ್ಚೈವ ಕ್ವಚಿದ್ದುಃಖೇನ ದುಃಖಿತಃ
ಕೆಲವಡೆ ಜನರು ಹಾಡುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಇನ್ನೆಡೆ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ವಚಿನ್ನೃತ್ಯನ್ಕ್ವಚಿತ್ತಿಷ್ಠನ್ ಕ್ವಚಿದ್ಬನ್ಧನಸಂಸ್ಥಿತಃ 196.
ಕೆಲವರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಸ್ಥೂಲಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚ ಜನ್ತವಃ
ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯೂ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡರೂ ಸಣ್ಣರೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಙ್ಗಾನಿ ಚೈವ ಸೀದನ್ತಿ ಮನೋ ವಿಹ್ವಲತೀವ ಮೇ
ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಮನಸ್ಸೂ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದೆ.
ತಥಾಪಿ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾದೃಷ್ಟಂ ತಥಾಶ್ರುತಮ್
ಆದರೂ, ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಚ ದೃಶ್ಯೇತ ನಾನಾವೃಕ್ಷಸಮಾಕುಲಾ
ಅದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಕಾಣದಂತೆಯೂ ಇದೆ; ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳು ತುಂಬಿವೆ.
ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಚ ತೋಯೇನ ಶೀತಲೇನ ಸುಗನ್ಧಿನಾ
ಅಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಸುಗಂಧದ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಭ್ರಾಜತೇ ಸರಿತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀ
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪವನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೂರಮಾಡುವ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನದಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಮರಾಃ ಕ್ರೀಡಮಾನಾಶ್ಚ ಜಲಕ್ರೀಡಾಂ ಪುನಃಪುನಃ
ಅಮರರು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪುನಃ ಪುನಃ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಭುಜಙ್ಗಾವನತಾಙ್ಗ್ಯಶ್ಚ ಕಿನ್ನರ್ಯಶ್ಚ ಸುಗಾಯನಾಃ
ಅಲ್ಲಿ, ಹಾವುಗಳಂತೆ ವಕ್ರವಾದ ದೇಹವಿರುವ, ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಕಿನ್ನರಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಏವಂ ನಾರೀಸಹಸ್ರಾಣಿ ತತ್ರ ದಿವ್ಯಾನಿ ನಿತ್ಯಶಃ
ಹೀಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ದಿವ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರಾಪರೇ ವೃಕ್ಷಷಣ್ಡಾ ನಿತ್ಯಪುಷ್ಪಫಲಾನ್ವಿತಾಃ 196.
ಅಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಡೆ ಸದಾ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ನೀಡುವ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಇದ್ದವೆ.
ಪ್ರಮದಾಶ್ಚ ಜಲೇ ತತ್ರ ಕಾಮರೂಪಾಃ ಸುಮೇಖಲಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಟಿಬಂಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಬಹುದಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ತಾಂ ನದೀಂ ಕ್ಷೋಭಯನ್ತ್ಯಸ್ತಾಃ ಕ್ರೀಡನ್ತಿ ಸಹಿತಾಃ ಪ್ರಿಯೈಃ
ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಜನರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆ ನದಿಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಜಲತೂರ್ಯನಿನಾದೇನ ಭೂಷಣಾನಾಂ ಸ್ವನೇನ ಚ
ನೀರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿಯೂ, ಆಭರಣಗಳ ಝಣಝಣಾರವೂ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ.
ವೈವಸ್ವತೀ ನಾಮ ಮಹಾನದೀ ಸಾ ಶುಭಾ ನದೀನಾಂ ಪ್ರವರಾಽತಿರಮ್ಯಾ
ಆ ಶುಭಕರವಾದ ನದಿಗೆ ವೈವಸ್ವತೀ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಅದು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಅತ್ಯಮೃತವೂ ಆಗಿದೆ.
ತೋಯಾನುರೂಪಾ ಚ ಮನೋಹರಾ ಚ ದಿವ್ಯೇನ ತೋಯೇನ ಸದೈವ ಪೂರ್ಣಾ
ಆ ನದಿ ತನ್ನ ನೀರಿನಂತೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದ್ದು, ಸದಾ ದಿವ್ಯವಾದ ಆಕರ್ಷಕ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ರಥಾಙ್ಗಸಾಹ್ವೈಃ ಪ್ರವರೈಶ್ಚ ಪದ್ಮೈಃ ಪ್ರತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದ ಕರ್ಣಿಕಾಭಿಃ
ಅದು ರಥಾಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ಕರಗಿದ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಯಾಸ್ತು ತೋಯಂ ವಿಮಲಂ ಸುಗನ್ಧಿ ಸ್ವಾದು ಪ್ರಸನ್ನಂ ತ್ವಮೃತೋಪಮಂ ಚ
ಆ ನದಿಯ ನೀರು ಶುದ್ಧ, ಸುಗಂಧ, ಸಿಹಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಮೃತದಂತೆ ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ.
ನಾರ್ಯಃ ಸುರೂಪಾ ಮದವಿಹ್ವಲಾಶ್ಚ ಕ್ರೀಡನ್ತಿ ತಾ ಯತ್ರ ಮನೋಜ್ಞರೂಪಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಯಾ ದೇವತಾನಾಮಪಿ ಪೂಜನೀಯಾ ತಪೋನಿಧೀನಾಂ ಚ ತಥಾ ಮುನೀನಾಮ್
ಆ ನದಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಪೂಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜಲಂ ಚ ದತ್ತಂ ಬಹುಭಿರ್ನರೈಶ್ಚ ತಸ್ಯಾಃ ಸ್ವರೂಪಪ್ರತಿಮಾ ಚ ನಿಷ್ಠಾ 196.
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನರು ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆ ನದಿಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಅದರ ಮೂಲ ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿದೆ.