ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಭೂತಕಾರ್ಯೇಷ್ವಮೂರ್ತೇನ ದೇವಲೋಕೇ ತು ಮೂರ್ತಿನಾ । ತಿಷ್ಠಧ್ವಮಪಿ ಕಾಲಾನ್ತೇ ಲಯಂ ತ್ವಾವಿಶತ ದ್ರುತಮ್ ।। ೧೭.

ಭೂತಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಇರಿ; ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ರೂಪದಿಂದ ಇರಿ. ಕಾಲಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಲಯವನ್ನು ಸೇರಿ.

ಶರೀರಾಣಿ ಪುನರ್ನೈವಂ ಕರ್ತ್ತವ್ಯೋಽಹಮಿತಿ ಕ್ವಚಿತ್ । ಮೂರ್ತ್ತೀನಾಂ ಚ ತಥಾ ತುಭ್ಯಂ ದದ್ಮಿ ನಾಮಾನಿ ವೋಽಧುನಾ ।। ೧೭.

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಈಗ ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಅಗ್ನೇರ್ವೈಶ್ವಾನರೋ ನಾಮ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ತಥಾಶ್ವಿನೌ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಥಾ ಗೌರೀ ಹಿಮಶೈಲಸುತಾ ತಥಾ ।। ೧೭.

ಅಗ್ನಿಗೆ ವೈಶ್ವಾನರ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳಿಗೆ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಹಿಮಪರ್ವತದ ಮಗಳು ಕೂಡ ಹೀಗೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿಗಣಸ್ತ್ವೇಷ ಗಜವಕ್ತ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಶರೀರಧಾತವಶ್ಚೇಮೇ ನಾನಾಭೂತಾನಿ ಏವ ತು । ಅಹಂಕಾರಸ್ತಥಾ ಸ್ಕನ್ದಃ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.

ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಗುಂಪು ಗಜಮುಖನಾಗುತ್ತದೆ; ದೇಹದ ಭೂತಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಅಹಂಕಾರನು ಸ್ಕಂದ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಭಾನುಶ್ಚಾದಿತ್ಯರೂಪೋಽಸೌ ಮೂರ್ತ್ತಾಮೂರ್ತ್ತ ಚ ಚಕ್ಷುಷೀ । ಕಾಮಾದ್ಯೋಽಯಂ ಗಣೋ ಭೂಯೋ ಮಾತೃರೂಪೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.

ಭಾನು ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿ ರೂಪವಿದ್ದೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದದಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಗುಂಪು ಮತ್ತೆ ಮಾತೃರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶರೀರಮಾಯಾ ದುರ್ಗೈಷಾ ಕಾರಣಾನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ದಶ ಕನ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕಾಷ್ಠಾಸ್ತ್ವೇತಾಸ್ತು ವಾರುಣಾಃ ।। ೧೭.

ಈ ದೇಹವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಇದೆ; ಕಾಲಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಯುವತಿಯರು ಆಗುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಾರುಣನ ರೂಪಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಯಂ ವಾಯುರ್ಧನೇಶಸ್ತು ಕಾರಣಾನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಅಯಂ ಮನೋ ವಿಷ್ಣುನಾಮಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೧೭.

ಈವನು ವಾಯುವೂ ಧನದೇವರೂ ಆಗಿ, ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈವನು ಮನಸ್ಸು, ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಧರ್ಮೋಽಪಿ ಯಮನಾಮಾ ಚ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಂ ಚ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.

ಧರ್ಮವೂ ಯಮನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಹತ್ತತ್ವವು ಮಹಾದೇವನಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಶ್ಚ ಪಿತರೋ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಅಯಂ ಸೋಮಃ ಸ್ವಯಂ ಭೂತ್ವಾ ಯಾಮಿತ್ರಂ ಸರ್ವದಾಮರಾಃ ।। ೧೭.

ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಪಿತೃಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೋಮನು ಸ್ವತಃ ಆಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅಮರರಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ವೇದಾನ್ತಪುರುಷಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಃ । ಸ್ವಸ್ಥಾನೇ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ದೇವಸ್ತು ವಿರರಾಮ ಹ ।। ೧೭.

ಈ ರೀತಿ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾದ, ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು; ದೇವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು.

ಏವಂ ಪ್ರಭಾವೋ ದೇವೋಽಸೌ ವೇದವೇದ್ಯೋ ಜನಾರ್ದನಃ । ಕಥಿತೋ ನೃಪತೇ ತುಭ್ಯಂ ಕಿಮನ್ಯಚ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಸಿ ।। ೧೭.

ರಾಜನೇ, ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ಜನಾರ್ದನನ ಮಹಿಮೆ ಈ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಏನು ಕೇಳಲು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ?

thumb|ಪಞ್ಚಮಹಾಭೂತಾಃ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಕಥಮಗ್ನೇಃ ಸಮುತ್ಪತ್ತಿರಶ್ವಿನೋರ್ವಾ ಮಹಾಮುನೇ । ಗೌರ್ಯಾ ಗಣಪತೇರ್ವಾಽಪಿ ನಾಗಾನಾಂ ವಾ ಗುಹಸ್ಯ ಚ ।। ೧೮.

ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಕೇಳಿದನು: ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ, ನಾಗರುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹನು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು?

ಆದಿತ್ಯಚನ್ದ್ರಮಾತೄಣಾಂ ದುರ್ಗಾಯಾ ವಾ ದಿಶಾಂ ತಥಾ । ಧನದಸ್ಯ ಚ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ।। ೧೮.

ಆದಿತ್ಯರು, ಚಂದ್ರಮಾತೃಗಳು, ದುರ್ಗೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಧನದ, ವಿಷ್ಣು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮೇಶ್ವರರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು?

ಶಮ್ಭೋರ್ವಾಪಿ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ತಥಾ ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ಮುನೇ । ಶರೀರದೇವತಾ ಹ್ಯೇತಾಃ ಕಥಂ ಮೂರ್ತ್ತಿತ್ವಮಾಗತಾಃ ।। ೧೮.

ಶಂಭು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ದೇಹಧಾರಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತರಾದರು ಎಂದು ಹೇಳು, ಮುನಿಯೇ.

ಕಿಂ ಚ ತಾಸಾಂ ಮುನೇ ಭೋಜ್ಯಂ ಕಾ ವಾ ಸಂಜ್ಞಾ ತಿಥಿಶ್ಚ ಕಾ । ಯಸ್ಯಾಂ ಯಷ್ಟಾಸ್ತ್ವಮೀ ಪುಂಸಾಂ ಫಲಂ ಯಚ್ಛನ್ತ್ಯನಾಮಯಮ್ । ಏತನ್ಮೇ ಸರಹಸ್ಯಂ ತು ಮುನೇ ತ್ವಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೧೮.

ಮುನಿಯೇ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಆಹಾರ, ಯಾವ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ, ಯಾವ ತಿಥಿಯು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದದು? ಯಾವ ದಿನ ಪುರುಷರು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳು ನಿರಂತರ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ? ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಯೋಗಸಾಧ್ಯಃ ಸ್ವರೂಪೇಣ ಆತ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಃ । ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಕ್ರೀಡತಸ್ತಸ್ಯ ಭೋಗೇಚ್ಛಾ ಚಾತ್ಮನಾತ್ಮನಿ । ಕ್ಷೋಭಿತೇಽಭೂನ್ಮಹಾಭೂತೇ ಏತಚ್ಛಬ್ದಂ ತದದ್ಭುತಮ್ ।। ೧೮.

ಮಹಾತಪನು ಹೇಳಿದನು: ಯೋಗದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಆತ್ಮ, ನಾರಾಯಣನ ಸ್ವರೂಪನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು. ಅವನು ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಭೋಗದ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ಮಹಾಭೂತವು ಕದಲಿದಾಗ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಬ್ದವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ತಮಪ್ಯಪ್ರೀತಿಮತ್ತೋಯಂ ವಿಕಾರಂ ಸಮರೋಚಯತ್ । ವಿಕುರ್ವತಸ್ತಸ್ಯ ತದಾ ಮಹಾನಗ್ನಿಃ ಸಮುತ್ಥಿತಃ । ಕೋಟಿಜ್ವಾಲಾಪರೀವಾರಃ ಶಬ್ದವಾನ್ ದಹನಾತ್ಮಕಃ ।। ೧೮.

ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ, ನೀರು ಅಸಂತೋಷದಿಂದ ಕದಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಒಂದು ರೂಪಾಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಆ ರೂಪಾಂತರದಿಂದ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಬ್ದಮಯವಾದ, ದಹನಸ್ವರೂಪದ ಮಹಾಗ್ನಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಉದಯವಾಯಿತು.

ಅಸಾವಪ್ಯತಿತೇಜಸ್ವೀ ವಿಕಾರಂ ಸಮರೋಚಯತ್ । ವಿಕುರ್ವತೋ ಬಭೌ ವಹ್ನೇರ್ವಾಯುಃ ಪರಮದಾರುಣಃ । ತಸ್ಮಾದಪಿ ವಿಕಾರಸ್ಥಾದಾಕಾಶಂ ಸಮಪದ್ಯತ ।। ೧೮.

ಆ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ವಿಯು ಕೂಡ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡನು. ಆ ರೂಪಾಂತರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ ವಾಯು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಆಕಾಶವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ತಚ್ಛಬ್ದಲಕ್ಷಣಂ ವ್ಯೋಮ ಸ ಚ ವಾಯುಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ತಚ್ಚ ತೇಜೋಽಮ್ಭಸಾ ಯುಕ್ತಂ ಶ್ಲಿಷ್ಟಮನ್ಯೋನ್ಯತಸ್ತದಾ ।। ೧೮.

ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆಕಾಶ, ಆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವಾಯು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆದು, ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.

ತೇಜಸಾ ಶೋಷಿತಂ ತೋಯಂ ವಾಯುನಾ ಉಗ್ರಗಾಮಿನಾ । ಬಾಧಿತೇನ ತಥಾ ವ್ಯೋಮ್ನಾ ಮಾರ್ಗೇ ದತ್ತೇ ತು ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ।। ೧೮.

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನೀರು ಒಣಗಿತು, ಭಯಾನಕವಾದ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅದು ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಒತ್ತಡವಾಯಿತು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವು ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.

ಪಿಣ್ಡೀಭೂತಂ ತಥಾ ಸರ್ವಂ ಕಾಠಿನ್ಯಂ ಸಮಪದ್ಯತ । ಸೇಯಂ ಪೃಥ್ವೀ ಮಹಾಭಾಗ ತೇಷಾಂ ವೃದ್ಧತರಾಽಭವತ್ ।। ೧೮.

ಅದೆಲ್ಲವೂ ಘನವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿತು; ಈ ಭೂಮಿ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೃದ್ಧಿಯಾದಳು.

ಚತುರ್ಣಾಂ ಯೋಗಕಾಠಿನ್ಯಾದೇಕೈಕಗುಣವೃದ್ಧಿತಃ । ಪೃಥ್ವೀ ಪಞ್ಚಗುಣಾ ಜ್ಞೇಯಾ ತೇಽಪ್ಯೇತಸ್ಯಾಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೧೮.

ನಾಲ್ಕು ಭೂತಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆಯಿಂದ, ಪ್ರತಿ ಗುಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಭೂಮಿಗೆ ಐದು ಗುಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.

ಸ ಚ ಕಾಠಿನ್ಯಕಂ ಕುರ್ವನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಂ ಸಮಪದ್ಯತ । ತಸ್ಮಿನ್ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವಶ್ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿಶ್ಚತುರ್ಭುಜಃ ।। ೧೮.

ಆ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳೂಳ್ಳ ನಾರಾಯಣ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ರೂಪೇಣ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಚಿನ್ತಯನ್ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇತ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ ।। ೧೮.

ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನು, ಬಹಳ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತತೋಽಸ್ಯ ಸುಮಹಾನ್ ಕೋಪೋ ಜಜ್ಞೇ ಪರಮದಾರುಣಃ । ತಸ್ಮಾತ್ ಕೋಪಾತ್ ಸಹಸ್ತ್ರಾರ್ಚಿರುತ್ತಸ್ಥೌ ದಹನಾತ್ಮಕಃ ।। ೧೮.

ಅವನೊಳಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಕೋಪದಿಂದ ಸಾವಿರ ಹೊಳಪಿನ ಜ್ವಾಲೆಯಂತಿರುವ ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಿಯೊಬ್ಬನು ಹೊರಬಂದನು.

ಸ ತಂ ದಿಧಕ್ಷುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಕ್ತಸ್ತದಾ ನೃಪ । ಹವ್ಯಂ ಕವ್ಯಂ ವಹಸ್ವೇತಿ ತತೋಽಸೌ ಹವ್ಯವಾಹನಃ ।। ೧೮.

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೊಂದಿಗೂ ಹೋಮದ ಬಲಿಯನ್ನು ನೀನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು.' ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಹವ್ಯವಾಹನನಾದನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಕ್ಷುಧಿತಃ ಪ್ರಾಯಾತ್ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಪ್ರಸಾಧಿ ಮಾಮ್ । ಸ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾಥ ತ್ರಿಧಾ ತೃಪ್ತಿಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।। ೧೮.

ಆಗ ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, 'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನನ್ನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀನು ತಣಿಸು,' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನೀನು ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.'

ದತ್ತಾಸು ದಕ್ಷಿಣಾಸ್ವಾದೌ ತೃಪ್ತಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಯತೋಽಮರಾನ್ । ನಯಸೇ ದಕ್ಷಿಣಾಭಾಗಂ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಸ್ತತೋಽಭವತ್ ।। ೧೮.

ಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾದಾಗ, ನೀನು ಅಮರರಿಗೆ ಅವರ ಪಾಲನ್ನು ತಲುಪಿಸುವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದೀ.

ಆ ಸಮನ್ತಾದ್ಧುತಂ ಕಿಂಚಿದ್ ಯತ್ ತ್ರಿಲೋಕೇ ವಿಭಾವಸೋ । ತದ್ ವಹಸ್ವ ಸುರಾರ್ಥಾಯ ತತಸ್ತ್ವಂ ಹವ್ಯವಾಹನಃ ।। ೧೮.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋಮದ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನೀನು ಹವ್ಯವಾಹನನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ.