ತತಃ ಕಾಮಾದಿರುತ್ಥಾಯ ಗಣೋ ಮಾತೃವಿಸಂಜ್ಞಿತಃ । ನ ಮಯಾ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಸ್ಯ ಶರೀರಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಯಾತಸ್ತು ಶರೀರಂ ತನ್ನ ಶೀರ್ಯತೇ ।। ೧೭.
ಆಗ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಮಾತೃಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಎದ್ದುಬಂದರು. 'ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ದೇಹ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಹೊರಟರೂ ದೇಹ ಚೂರುವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತತೋ ಮಾಯಾಽಬ್ರವೀತ್ಕೋಪಾತ್ ಸಾ ಚ ದುರ್ಗಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ । ನ ಮಯಾಽಸ್ಯ ವಿನಾ ಭೂತಿರಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರ್ದಧೇ ಪುನಃ ।। ೧೭.
ಆಮೇಲೆ ಮಾಯೆ, ದುರ್ಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಳು, ಕೋಪದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದಳು: 'ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉಳಿವೇ ಇಲ್ಲ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ಅಡಗಿಹೋದಳು.
ತತೋ ದಿಶಃ ಸಮುತ್ತಸ್ಥುರೂಚುಶ್ಚೇದಂ ವಚೋ ಮಹತ್ । ನಾಸ್ಮಾಭೀ ರಹಿತಂ ಕಾರ್ಯಂ ಭವತೀತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಚತಸ್ರ ಆಗತಾಃ ಕಾಷ್ಠಾ ಅಪಯಾತಾಃ ಕ್ಷಣಾತ್ ತದಾ ।। ೧೭.
ನಂತರ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಎದ್ದು, ಮಹತ್ವದ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು: 'ನಮ್ಮಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.' ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಬಂದು ಹೋದವು.
ತತೋ ಧನಪತಿರ್ವಾಯುರ್ಮಯ್ಯಪೇತೇ ಕ್ವ ಸಂಭವಃ । ಶರೀರಸ್ಯೇತಿ ಸೋಪ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮೂರ್ಧಾನಗೋಽಭವತ್ ।। ೧೭.
ನಂತರ ಧನಪತಿ, ವಾಯು, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಹೋದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉಳಿವೇನು?' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ತಲೆಮೇಲೆ ಇಳಿದುಹೋದನು.
ತತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಮನೋ ಬ್ರೂಯಾನ್ನಾಯಂ ದೇಹೋ ಮಯಾ ವಿನಾ । ಕ್ಷಣಮಪ್ಯುತ್ಸಹೇತ್ ಸ್ಥಾತುಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರ್ದಧೇ ಪುನಃ ।। ೧೭.
ನಂತರ ವಿಷ್ಣು, ಮನಸ್ಸು, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಈ ದೇಹ ಕ್ಷಣವೂ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಡಗಿಹೋದನು.
ತತೋ ಧರ್ಮೋಽಬ್ರವೀತ್ ಸರ್ವಮಿದಂ ಪಾಲಿತವಾನಹಮ್ । ಇದಾನೀಮಪ್ಯುಪಗತೇ ಕಥಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.
ನಂತರ ಧರ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಾನು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಯ್ದಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?'
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತೋ ಧರ್ಮಸ್ತಚ್ಛರೀರಂ ನ ಶೀರ್ಯತೇ । ತತೋಬ್ರವೀನ್ಮಹಾದೇವಃ ಅವ್ಯಕ್ತೋ ಭೂತನಾಯಕಃ ।। ೧೭.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಧರ್ಮನು ಹೊರಟನು, ಆದರೂ ದೇಹ ಚೂರುವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವ್ಯಕ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವನು, ಭೂತಗಳ ನಾಯಕನು, ಮಾತಾಡಿದನು.
ಮಹತ್ಸಂಜ್ಞೋ ಮಯಾ ಹೀನಂ ಶರೀರಂ ನೋ ಭವೇದ್ ಯಥಾ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತಃ ಶಮ್ಭುಸ್ತಚ್ಛರೀರಂ ನ ಶೀರ್ಯತೇ ।। ೧೭.
'ಮಹತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ದೇಹ ಉಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಶಂಭುನು ಹೊರಟನು, ಆದರೂ ದೇಹ ಚೂರುವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತರಶ್ಚೋಚುಸ್ತನ್ಮಾತ್ರಾ ಯಾವದಸ್ಮಭಿಃ । ಪ್ರಗತೈರೇಭಿರೇತಚ್ಚ ಶರೀರಂ ಶೀರ್ಯತೇ ಧ್ರುವಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ತೇ ದೇಹಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರ್ದ್ಧಾನಮಾಗತಾಃ ।। ೧೭.
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಈ ದೇಹ ನಮ್ಮಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿದೆ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದೆಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು.
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾಣೋ ಅಪಾನಶ್ಚ ಆಕಾಶಂ ಸರ್ವಧಾತವಃ । ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತದ್ವದಹಂಕಾರೋ ಭಾನುಃ ಕಾಮಾದಯೋ ಮಯಾ । ಕಾಷ್ಠಾ ವಾಯುರ್ವಿಷ್ಣುರ್ಧರ್ಮ ಶಮ್ಭುಸ್ತಥೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಕಾಃ ।। ೧೭.
ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳು, ದೇಹ, ಅಹಂಕಾರ, ಭಾನು, ಕಾಮಾದಿಗಳು ನನ್ನಿಂದಲೇ; ಮರ, ಗಾಳಿ, ವಿಷ್ಣು, ಧರ್ಮ, ಶಂಭು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳೂ ಸಹ.
ಏತೈರ್ಮುಕ್ತಂ ತು ತತ್ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತತ್ ತಥೈವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ । ಸೋಮೇನ ಪಾಲ್ಯಮಾನಂ ತು ಪುರುಷೇಣೇನ್ದುರೂಪಿಣಾ ।। ೧೭.
ಇವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಆ ದೇಹ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದು, ಚಂದ್ರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತೇ ಸೋಮೇ ಷೋಡಶಾತ್ಮನ್ಯಥಾಕ್ಷರೇ । ಪ್ರಾಗ್ವತ್ ತತ್ರ ಗುಣೋಪೇತಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮುತ್ಥಾಯ ಬಭ್ರಮ ।। ೧೭.
ಹೀಗೆ, ಹದಿನಾರು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಸೋಮನು ಅವಿನಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಮೊದಲು ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ ಗುಣಗಳಿರುವ ಆ ದೇಹ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಸಂಚರಿಸಿತು.
ಪ್ರಾಗವಸ್ಥಂ ಶರೀರಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಜ್ಞಪಾಲಿತಮ್ । ತಾಃ ಕ್ಷೇತ್ರದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ವೈಲಕ್ಷಂ ಭಾವಮಾಶ್ರಿತಾಃ ।। ೧೭.
ಮೊದಲು ಇದ್ದಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಸರ್ವಜ್ಞನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವು.
ತಮೇವಂ ತುಷ್ಟುವುಃ ಸರ್ವಾಸ್ತಂ ದೇವಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಸ್ವಸ್ಥಾನಮೀಯಿಷುಃ ಸರ್ವಾಸ್ತದಾ ನೃಪತಿಸತ್ತಮ ।। ೧೭.
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ತಮತಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ.
ತ್ವಮಗ್ನಿಸ್ತ್ವಂ ತಥಾ ಪ್ರಾಣಸ್ತ್ವಮಪಾನಃ ಸರಸ್ವತೀ । ತ್ವಮಾಕಾಶಂ ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷಸ್ತ್ವಂ ಶರೀರಸ್ಯ ಧಾತವಃ ।। ೧೭.
ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನೇ ಪ್ರಾಣ, ನೀನೇ ಅಪಾನ, ನೀನೇ ಸರಸ್ವತಿ; ನೀನೇ ಆಕಾಶ, ನೀನೇ ಧನದ ಅಧಿಪತಿ, ನೀನೇ ದೇಹದ ಭೂತಗಳು.
ಅಹಂಕಾರೋ ಭವಾನ್ ದೇವ ತ್ವಮಾದಿತ್ಯೋಽಷ್ಟಕೋ ಗಣಃ । ತ್ವಂ ಮಾಯಾ ಪೃಥಿವೀ ದುರ್ಗಾ ತ್ವಂ ದಿಶಸ್ತ್ವಂ ಮರುತ್ಪತಿಃ ।। ೧೭.
ದೇವಾ, ನೀನೇ ಅಹಂಕಾರ, ನೀನೇ ಸೂರ್ಯ, ಎಂಟು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು; ನೀನೇ ಮಾಯೆ, ಭೂಮಿ, ದುರ್ಗೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಗಾಳಿಪತಿ.
ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ವಂ ತಥಾ ಧರ್ಮಸ್ತ್ವಂ ಜಿಷ್ಣುಸ್ತ್ವಂ ಪರಾಜಿತಃ । ಅಕ್ಷರಾರ್ಥಸ್ವರೂಪೇಣ ಪರಮೇಶ್ವರಸಂಜ್ಞಿತಃ ।। ೧೭.
ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನೀನೇ ಧರ್ಮ, ನೀನೇ ಜಯಶಾಲಿ, ನೀನೇ ಅಜೇಯ; ಅವಿನಾಶದ ಅರ್ಥರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಅಸ್ಮಾಭಿರಪಯಾತೈಸ್ತು ಕಥಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಏವಮತ್ರ ಶರೀರಂ ತು ತ್ಯಕ್ತಮಸ್ಮಾಭಿರೇವ ಚ ।। ೧೭.
ನಾವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಹೀಗಾಗಿ ಈ ದೇಹವನ್ನು ನಾವು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
ತತ್ ಪರಂ ಭವತಾ ದೇವ ತದವಸ್ಥಂ ಪ್ರಪಾಲ್ಯತೇ । ಸ್ಥಾನಭಙ್ಗೋ ನ ನಃ ಕಾರ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತೇ ।। ೧೭.
ದೇವಾ, ನೀನು ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತೀ; ನಮ್ಮಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕದಡುವುದು ಬೇಡ, ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.
ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತತೋ ದೇವಸ್ತೇಷಾಂ ತೋಷಂ ಪರಂ ಯಯೌ । ಉವಾಚ ಚೈತಾನ್ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ಭವನ್ತೋತ್ಪಾದಿತಾ ಮಯಾ ।। ೧೭.
ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಹೇಳಿದರು: 'ಕ್ರೀಡೆಯಿಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ.'
ಕೃತಕೃತ್ಯಸ್ಯ ಮೇ ಕಿಂ ನು ಭವದ್ಭಿರ್ವಿಪ್ರಯೋಜನಮ್ । ತಥಾಪಿ ದದ್ಮಿ ವೋ ರೂಪೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಶೋಽಧುನಾ ।। ೧೭.
ನಾನು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ನನಗೆ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ ಯಾವುದು? ಆದರೂ, ಈಗ ನಿಮಗೆ ಪ್ರತಿೊಬ್ಬರಿಗೂ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
ಭೂತಕಾರ್ಯೇಷ್ವಮೂರ್ತೇನ ದೇವಲೋಕೇ ತು ಮೂರ್ತಿನಾ । ತಿಷ್ಠಧ್ವಮಪಿ ಕಾಲಾನ್ತೇ ಲಯಂ ತ್ವಾವಿಶತ ದ್ರುತಮ್ ।। ೧೭.
ಭೂತಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಇರಿ; ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ರೂಪದಿಂದ ಇರಿ. ಕಾಲಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಲಯವನ್ನು ಸೇರಿ.
ಶರೀರಾಣಿ ಪುನರ್ನೈವಂ ಕರ್ತ್ತವ್ಯೋಽಹಮಿತಿ ಕ್ವಚಿತ್ । ಮೂರ್ತ್ತೀನಾಂ ಚ ತಥಾ ತುಭ್ಯಂ ದದ್ಮಿ ನಾಮಾನಿ ವೋಽಧುನಾ ।। ೧೭.
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಈಗ ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
ಅಗ್ನೇರ್ವೈಶ್ವಾನರೋ ನಾಮ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ತಥಾಶ್ವಿನೌ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಥಾ ಗೌರೀ ಹಿಮಶೈಲಸುತಾ ತಥಾ ।। ೧೭.
ಅಗ್ನಿಗೆ ವೈಶ್ವಾನರ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳಿಗೆ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಹಿಮಪರ್ವತದ ಮಗಳು ಕೂಡ ಹೀಗೆ.
ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿಗಣಸ್ತ್ವೇಷ ಗಜವಕ್ತ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಶರೀರಧಾತವಶ್ಚೇಮೇ ನಾನಾಭೂತಾನಿ ಏವ ತು । ಅಹಂಕಾರಸ್ತಥಾ ಸ್ಕನ್ದಃ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಗುಂಪು ಗಜಮುಖನಾಗುತ್ತದೆ; ದೇಹದ ಭೂತಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಅಹಂಕಾರನು ಸ್ಕಂದ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಭಾನುಶ್ಚಾದಿತ್ಯರೂಪೋಽಸೌ ಮೂರ್ತ್ತಾಮೂರ್ತ್ತ ಚ ಚಕ್ಷುಷೀ । ಕಾಮಾದ್ಯೋಽಯಂ ಗಣೋ ಭೂಯೋ ಮಾತೃರೂಪೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.
ಭಾನು ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿ ರೂಪವಿದ್ದೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದದಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಗುಂಪು ಮತ್ತೆ ಮಾತೃರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶರೀರಮಾಯಾ ದುರ್ಗೈಷಾ ಕಾರಣಾನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ದಶ ಕನ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕಾಷ್ಠಾಸ್ತ್ವೇತಾಸ್ತು ವಾರುಣಾಃ ।। ೧೭.
ಈ ದೇಹವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಇದೆ; ಕಾಲಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಯುವತಿಯರು ಆಗುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಾರುಣನ ರೂಪಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಅಯಂ ವಾಯುರ್ಧನೇಶಸ್ತು ಕಾರಣಾನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಅಯಂ ಮನೋ ವಿಷ್ಣುನಾಮಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೧೭.
ಈವನು ವಾಯುವೂ ಧನದೇವರೂ ಆಗಿ, ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈವನು ಮನಸ್ಸು, ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಧರ್ಮೋಽಪಿ ಯಮನಾಮಾ ಚ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಂ ಚ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೭.
ಧರ್ಮವೂ ಯಮನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಹತ್ತತ್ವವು ಮಹಾದೇವನಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಶ್ಚ ಪಿತರೋ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಅಯಂ ಸೋಮಃ ಸ್ವಯಂ ಭೂತ್ವಾ ಯಾಮಿತ್ರಂ ಸರ್ವದಾಮರಾಃ ।। ೧೭.
ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಪಿತೃಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೋಮನು ಸ್ವತಃ ಆಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅಮರರಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.