ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಹ್ಯೇವಂ ರೌಪ್ಯೇಣ ಸ್ಥಾಪನಂ ಮಮ

ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಕಾಂಸ್ಯಪ್ರತಿಮಾಸ್ಥಾಪನವಿಧಿರ್ನಾಮ ಪಂಚಾಶೀತ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಹೀಗೆ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಸ್ಯದ ಪ್ರತಿಮಾ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿಧಿಯೆಂಬ ನೂರ ಐಂಭತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಅಶ್ಲಿಷ್ಟಾಂ ಚೈವ ನಿರ್ದೋಷಾಂ ಸರ್ವತಃ ಪರಿನಿಷ್ಠಿತಾಮ್

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ, ದೋಷರಹಿತವಾದ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು

ಚನ್ದ್ರಪಾಣ್ಡುರಸಙ್ಕಾಶಾಂ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಂ ನಿರ್ವ್ರಣಾಂ ಶುಭಾಮ್

ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾದ, ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ, ಶುಭಕರವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು

ಈದೃಶೀಂ ಪ್ರತಿಮಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಮ ಕರ್ಮಪರಾಯಣಃ

ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತನಾದವನು—

ಸ್ತುತಿಭಿರ್ಮಙ್ಗಲೈಶ್ಚೈವ ಮಮ ವೇಶ್ಮನ್ಯುಪಾನಯೇತ್

ಮಂಗಳವಾದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭಾಶಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆತರುವನು.

ಮನ್ತ್ರಃ- ಓಂ ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಷ್ವಪಿ ಸರ್ವಮರ್ಘ್ಯಂ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಮಾನ್ಯಶ್ಚ ದಿವೌಕಸಾಮಪಿ ಯೋ ರಾಜತೇ ಯಜ್ಞಪತಿಶ್ಚ ಯಜ್ಞೇ ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಮಮ ಕರ್ಮಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್

ಮಂತ್ರ: ಓಂ. ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಹನಾದವನು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜ್ಯನಾದವನು, ಗೌರವಪಾತ್ರನಾದವನು, ಯಜ್ಞದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಯಜ್ಞಪತಿಯಾದವನು, ನನ್ನ ಹೋಮವೇ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ.

ಮನ್ದಶ್ಚೇತಿ ಆದಿಮಧ್ಯಸ್ವರೂಪಾಯೇತಿ ಸುಸ್ನಾತೋಽಲಂಕೃತಶ್ಚೈವ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ತಾಮುದಡ್ಮುಖಃ

‘ಮಂದ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ‘ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ರೂಪವಿರುವವನಿಗೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದವನು, ಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿಸಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಆಶ್ಲೇಷಾಸು ಚ ನಕ್ಷತ್ರೇ ರಾಶೌ ಕರ್ಕಟಕೇ ಸ್ಥಿತೇ

ಆಶ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರವೂ, ಕರ್ಕಾಟಕ ರಾಶಿಯೂ ಇದ್ದಾಗ,

ತತ್ರಾಧಿವಾಸನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಧಿವನ್ಮನ್ತ್ರಪೂರ್ವಕಮ್

ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಧಿವಾಸನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಸರ್ವೌಷಧೀಸಮಾಯುಕ್ತಾಃ ಸಹಕಾರವಿಭೂಷಿತಾಃ

ಅವುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಗುರೋಸ್ತು ವಚನಾದ್ದೇವಿ ಮನೋಜ್ಞಾನ್ಸುಖಶೀತಲಾನ್ 186.

ದೇವಿ, ಗುರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಹಾಗೆಯೂ, ತಂಪಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.

ಮನ್ತ್ರಃ - ಯೋಽಸೌ ಭವಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕೈಕಕರ್ತ್ತಾ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷಃ ಸರ್ವರೂಪೈಕರೂಪಃ

ಮಂತ್ರ: ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಏಕಮಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ರೂಪವಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋಽನನ್ತಾಯೇತಿ ದಿಶಾಸು ಚ ಪ್ರಸನ್ನಾಸು ದ್ವಾರಮೂಲಮುಪಾನಯೇತ್

‘ಅನಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಶುಭವಾಗಿರುವಾಗ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತರುವನು.

ಏವಂ ಸಂಸ್ಥಾಪನಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಮ ಕರ್ಮಾನುಸಾರಿಣಃ

ಹೀಗೆ ನನ್ನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ,

ಅಭಿಷಿಚ್ಯ ತತಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಸ್ಥಾಪಯೇತ ವಿಧಾನತಃ

ನಂತರ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಮನ್ತ್ರಃ - ಗಙ್ಗಾದಿಭ್ಯೋ ನದೀಭ್ಯಶ್ಚ ಸಾಗರೇಭ್ಯೋ ಮಯಾ ಹೃತಮ್

ಮಂತ್ರ: ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಾಗರಗಳಿಂದ ನಾನು ಈ ನೀರನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ನಾಪ್ಯ ವಿಧಾನೇನ ಗೃಹಸ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ನಯೇತ್

ಹೀಗೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಕರೆತರುವನು.

ಮನ್ತ್ರಃ – ವೇದೈರ್ವೇದ್ಯೋ ವೇದವಿದ್ಭಿಶ್ಚ ಪೂಜ್ಯೋ ಯಜ್ಞಾತ್ಮಕೋ ಯಜ್ಞಫಲಪ್ರದಾತಾ

ಮಂತ್ರ: ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದವನು, ವೇದಜ್ಞರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು, ಯಜ್ಞವೇ ಸ್ವರೂಪವಾದವನು, ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

ಧನಜನ ರೂಪ್ಯಸ್ವರ್ಣ ಅನನ್ತಾಯ ನಮ ಇತಿ ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ನರಃ

ಧನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನ ಇವುಗಳಿಂದ ‘ಅನಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆ ಪುರುಷನು—

ನೀಲ ವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಮೇ ದದ್ಯಾತ್ಪ್ರಿಯಾಣಿ ಮಮ ಭೂಷಣಮ್

ಅವನು ನನಗೆ ನೀಲವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ಉಕ್ತ್ವಾ ಕಾಮಮುದಾಹರೇತ್ ।।186.

‘ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.

ಮನ್ತ್ರಃ - ಯೋಽಸೌ ಭವಾಂಶ್ಚನ್ದ್ರರಶ್ಮಿಪ್ರಕಾಶಃ ಶಂಖೇನ ಕುನ್ದೇನ ಸಮಾನವರ್ಣಃ

ಮಂತ್ರ: ನೀನು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯವನು.

ವೇಷಃ ಸುವೇಷಃ ಅನನ್ತಃ ಅಮರಃ ಮಾರಣಃ ಕಾರಣಃ ಸುಲಭಃ ದುರ್ಲ್ಲಭಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸುವರ್ಚಾ ಇತಿ ತತೋ ಮೇ ಪ್ರಾಪಣಂ ದದ್ಯಾದ್ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತೇನ ಚೇತಸಾ

ರೂಪ, ಸುಂದರವಾದ ರೂಪ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಅಮರ, ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕಾರಣ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಿಗುವ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನಗೆ ಪ್ರಾಪಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ಇಮಂ ಮನ್ತ್ರಮುದಾಹರೇತ್

ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ ಎಂದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾಪಣಂ ಗೃಹ್ಯತಾಂ ದೇವ ಅನನ್ತ ಪುರುಷೋತ್ತಮ

ದೇವರೆ, ಅನಂತನೆ, ಪರಮಾತ್ಮನೆ, ಈ ಪ್ರಾಪಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಶಾನ್ತಿಪಾಠಮುದಾಹರೇತ್

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಪಾಠವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ರಾತ್ರಿಶ್ಚೈವ ತು ಸನ್ಧ್ಯೇ ದ್ವೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಗ್ರಹಾ ದಿಶಃ

ರಾತ್ರಿ, ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು—

ಅಚಲ ಚಂಚಲ ಸಚಲ ಖೇಚಲ ಪ್ರಚಲ ಅರವಿನ್ದಪ್ರಭ ಉದ್ಭವ ಚೇತಿ ನಮಃ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಾನಾಂ ವಾಸುದೇವ ಇತಿ ಪೂಜ್ಯ ಭಾಗವತಾಂಸ್ತತ್ರ ಯಥಾವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ

ಅಚಲ, ಚಂಚಲ, ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವವರು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ವೇಗಿಗಳು, ಕಮಲದಂತ ಪ್ರಕಾಶ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಉದಯವಾದವರು— ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ವಾಸುದೇವನೆಂದು ನಮಸ್ಕಾರ. ಭಕ್ತರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.