ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ತಪಸಿ ರಾಜ್ಞೋ ವೈ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಃ । ಉಪೇಯಾನ್ನಾರದಸ್ತತ್ರ ದಿದೃಕ್ಷುರ್ಧರ್ಮಚಾರಿಣಮ್ ।। ೨.

ಆ ರಾಜನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಧರ್ಮಪರನನ್ನು ನೋಡಲು ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದನು.

ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾರದಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಜ್ವಲದ್ಭಾಸ್ಕರತೇಜಸಮ್ । ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನೇನ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಹರ್ಷಿತಸ್ತದಾ ।। ೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರದನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾಸನಂ ಚ ಪಾದ್ಯಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ತಸ್ಯ ನಿವೇದ್ಯ ವೈ । ಸ್ವಾಗತಾದಿಭಿರಾಲಾಪೈಃ ಪರಸ್ಪರಮವೋಚತಾಮ್ । ಕಥಾನ್ತೇ ನಾರದಂ ರಾಜಾ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಮ್ ।। ೨.

ಅವನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಸನ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಸ್ವಾಗತದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ, ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಾರದನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಕಿಞ್ಚಿದಾಶ್ಚರ್ಯಮೇತಸ್ಮಿನ್ ಕೃತಸಂಜ್ಞಿತೇ । ಯುಗೇ ದೃಷ್ಟಂ ಶ್ರುತಂ ವಾಽಪಿ ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ನಾರದ ।। ೨.

ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ಈ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಿದ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದ ಯಾವಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾರದ.

ನಾರದ ಉವಾಚ । ಆಶ್ಚರ್ಯಮೇಕಂ ದೃಷ್ಟಂ ಮೇ ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಪ್ರಿಯವ್ರತ । ಹ್ಯಸ್ತನೇಽಹನಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಶ್ವೇತಾಖ್ಯಂ ಗತವಾನಹಮ್ । ದ್ವೀಪಂ ತತ್ರ ಸರೋ ದೃಷ್ಟಂ ಫುಲ್ಲಪಙ್ಕಜಮಾಲಿನಮ್ ।। ೨.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಿಯವ್ರತ, ನಾನು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಕೇಳು. ನಿನ್ನೆ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡೆನು.

ಸರಸಸ್ತಸ್ಯ ತೀರೇ ತು ಕುಮಾರೀಂ ಪೃಥುಲೋಚನಾಮ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಹಂ ವಿಸ್ಮಯಾಪನ್ನಸ್ತಾಂ ಕನ್ಯಾಮಾಯತೇಕ್ಷಣಾಮ್ ।। ೨.

ಆ ಸರೋವರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ, ನಾನು ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂದು ಯುವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದೀರ್ಘನೇತ್ರೆಯಾದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟೆನು.

ಪೃಷ್ಟವಾನಸ್ಮಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತದಾ ಮಧುರಭಾಷಿಣೀಮ್ । ಕಾಽಸಿ ಭದ್ರೇ ಕಥಂ ವಾಽಸಿ ಕಿಂ ವಾ ಕಾರ್ಯಮಿಹ ತ್ವಯಾ । ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಚಾರುಸರ್ವಾಙ್ಗಿ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಶೋಭನೇ ।। ೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಮಧುರವಾದ ಮಾತಾಡುವವಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆನು: ಸುಂದರಿಯೇ, ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇದ್ದೀಯೆ? ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲೇನು ಕೆಲಸ? ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಏವಮುಕ್ತಾ ಮಯಾ ಸಾ ಹಿ ಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽನಿಮಿಷೇಕ್ಷಣಾ । ಸ್ಮೃತ್ವಾ ತೂಷ್ಣೀಂ ಸ್ಥಿತಾ ಯಾವತ್ ತಾವನ್ಮೇ ಜ್ಞಾನಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೨.

ನಾನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಆಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಣ್ಣು ಹಿಂಡದೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. ಆಗ ನನಗೆ ಪರಮಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯಿತು.

ವಿಸ್ಮೃತಂ ಸರ್ವವೇದಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚೈವ ಹ । ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಶಿಕ್ಷಾಶ್ಚ ವೇದಾನಾಂ ಸ್ಮೃತಯಸ್ತಥಾ ।। ೨.

ನನಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಮರೆತುಹೋಯಿತು.

ಸರ್ವಂ ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ಮೇ ರಾಜನ್ ಕುಮಾರ್ಯಾಽಪಹೃತಂ ಕ್ಷಣಾತ್ । ತತೋಽಹಂ ವಿಸ್ಮಯಾರ್ವಿಷ್ಟಶ್ಚಿನ್ತಾಶೋಕಸಮನ್ವಿತಃ ।। ೨.

ರಾಜನೇ, ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಯುವತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಆಗ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಚಿಂತೆಯೂ ದುಃಖವೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡೆ.

ತಾಮೇವ ಶರಣಂ ಗತ್ವಾ ಯಾವತ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪಾರ್ಥಿವ । ತಾವದ್ ದಿವ್ಯಃ ಪುಮಾಂಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಶರೀರೇ ಸಮದೃಶ್ಯತ ।। ೨.

ಅವಳನ್ನೇ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ಪಂಸೋ ಹೃದಯೇ ತ್ವಪರಸ್ತಸ್ಯ ಚೋರಸಿ । ಅನ್ಯೋ ರಕ್ತೇಕ್ಷಣಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಸನ್ನಿಭಃ ।। ೨.

ಆ ಯುವತಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಇದ್ದನು; ಅವನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

ಏವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುಮಾಂಸೋಽತ್ರ ತ್ರಯಃ ಕನ್ಯಾಶರೀರಗಾಃ । ಕ್ಷಣೇನ ತತ್ರ ಕನ್ಯೈಕಾ ನ ತಾನ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸುವ್ರತ ।। ೨.

ಹೀಗೆ ನಾನು ಆ ಯುವತಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಪುರುಷರನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆದರೆ ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೆ ಯುವತಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಳು, ಆ ಪುರುಷರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ತತಃ ಪೃಷ್ಟಾ ಮಯಾ ದೇವೀ ಸಾ ಕುಮಾರೀ ಕಥಂ ಮಮ । ವೇದಾ ನಷ್ಟಾ ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಭದ್ರೇ ತನ್ನಾಶಕಾರಣಮ್ ।। ೨.

ನಂತರ ನಾನು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು, ಆ ಯುವತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆ: 'ನನ್ನ ವೇದಗಳು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾದವು? ಭಗ್ಯವಂತೆಯೆ, ಅವು ಹೋದ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.'

ಕನ್ಯೋವಾಚ । ಮಾತಾಽಹಂ ಸರ್ವವೇದಾನಾಂ ಸಾವಿತ್ರೀ ನಾಮ ನಾಮತಃ । ಮಾಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ಯೇನ ತ್ವಂ ತತೋ ವೇದಾ ಹೃತಾಸ್ತವ ।। ೨.

ಆ ಯುವತಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ನಾನು ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳ ತಾಯಿ, ನನಗೆ ಸಾವಿತ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ವೇದಗಳು ನಿನಗಿಂದ ದೂರವಾದವು.'

ಏವಮುಕ್ತೇ ತಯಾ ರಾಜನ್ ವಿಸ್ಮಯೇನ ತಪೋಧನ । ಪೃಷ್ಟಾ ಕ ಏತೇ ಪುರುಷಾ ಏತತ್ಕಥಯ ಶೋಭನೇ

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದೆ: 'ಈ ಪುರುಷರು ಯಾರು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಸುಂದರಿಯೆ.'

ಕನ್ಯೋವಾಚ ಯ ಏಷ ಮಚ್ಛರೀರಸ್ಥಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗೈಶ್ಚಾರುಲೋಚನಃ । ಏಷ ಋಗ್ವೇದನಾಮಾ ತು ದೇವೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ವಯಮ್ । ವಹ್ನಿಭೂತೋ ದಹತ್ಯಾಶು ಪಾಪಾನ್ಯುಚ್ಚಾರಣಾದನು ।। ೨.

ಆ ಯುವತಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಈ ದೇವರು ನಾರಾಯಣನೇ, ಅವನನ್ನು ಋಗ್ವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಜಪದಿಂದ ಬೇಗನೆ ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ.'

ಏತಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಯೋಽಯಂ ದೃಷ್ಟ ಆಸೀತ್ ತ್ವಯಾತ್ಮಜಃ । ಸ ಯಜುರ್ವೇದರೂಪೇಣ ಸ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨.

'ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಂಡವನೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅವನು ಯಜುರ್ವೇದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.'

ತಸ್ಯಾಪ್ಯುರಸಿ ಸಂವಿಷ್ಟೋ ಯ ಏಷ ಶುಚಿರುಜ್ಜ್ವಲಃ । ಸ ಸಾಮವೇದನಾಮಾ ತು ರುದ್ರರೂಪೀ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ಏಷ ಆದಿತ್ಯವತ್ ಪಾಪಾನ್ಯಾಶು ನಾಶಯತೇ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨.

'ಅವನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಶುದ್ಧನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ಆಗಿರುವವನು ಸಾಮವೇದ ರೂಪದ ರುದ್ರನು. ಅವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.'

ಏತೇ ತ್ರಯೋ ಮಹಾವೇದಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ದೇವಾಸ್ತ್ರಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಏತೇ ವರ್ಣಾ ಅಕಾರಾದ್ಯಾಃ ಸವನಾನ್ಯತ್ರ ವೈ ದ್ವಿಜ ।। ೨.

'ಈ ಮೂವರು ಮಹಾ ವೇದಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮೂವರು ದೇವರುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳೇ 'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು.'

ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಸಮಾಸೇನ ಕಥಿತಂ ತೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಗೃಹಾಣ ವೇದಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವಂ ಚ ನಾರದ ।। ೨.

'ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ. ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವಜ್ಞತೆ—allವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು, ನಾರದ.'

ಏತಸ್ಮಿನ್ ವೇದಸರಸಿ ಸ್ನಾನಂ ಕುರು ಮಹಾವ್ರತ । ಕೃತೇ ಸ್ನಾನೇಽನ್ಯಜನ್ಮೀಯಂ ಯೇನ ಸ್ಮರಸಿ ಸತ್ತಮ ।। ೨.

'ಈ ವೇದಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡು, ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ, ಒಳ್ಳೆಯವನೆ.'

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತಿರೋಭಾವಂ ಗತಾ ಕನ್ಯಾ ನರಾಧಿಪ । ಅಹಂ ತತ್ರ ಕೃತಸ್ನಾನಸ್ತ್ವಾಂ ದಿದೃಕ್ಷುರಿಹಾಗತಃ ।। ೨.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಯುವತಿ ಅದೆಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಹೋಗಳು, ರಾಜನೇ. ನಾನು ಅಲ್ಲೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಉವಾಚ । ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಭಗವನ್ ಜನ್ಮನ್ಯಾಸೀದ್ ಯತ್ ತದ್ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಸರ್ವಂ ಕಥಯ ದೇವರ್ಷೇ ಮಹತ್ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ಮೇ ।। ೩.

ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಕೇಳಿದನು: 'ಭಗವಂತನೆ, ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆದಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು. ನನಗೆ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಯೆ.'

ನಾದರದ ಉವಾಚ । ಸ್ನಾತಸ್ಯ ಮಮ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತಸ್ಮಿನ್ ವೇದಸರಸ್ಯಥ । ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾಶ್ಚ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಜನ್ಮಸಹಸ್ತ್ರಕಮ್ । ಸ್ಮರಣಂ ತತ್ಕ್ಷಣಾಜ್ಜಾತಂ ಶ್ರೃಣು ಜನ್ಮಾನ್ತರಂ ಮಮ ।। ೩.

ನಾರದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಾನು ಆ ವೇದಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ, ಸಾವಿರ ಜನ್ಮಗಳ ನೆನಪು ನನಗೆ ಬಂದಿತು. ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.'

ಅಸ್ತ್ಯವನ್ತೀಪುರಂ ರಾಜಂಸ್ತತ್ರಾಹಂ ಪ್ರಾಗ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ । ನಾಮ್ನಾ ಸಾರಸ್ವತಃ ಪೂರ್ವಂ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಃ ।। ೩.

'ಅವಂತೀಪುರ ಎಂಬ ಊರು ಇದೆ, ರಾಜನೇ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸಾರಸ್ವತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದೆ.'

ಬಹುಭೃತ್ಯಪರೀವಾರೋ ಬಹುಧಾನ್ಯಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ । ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಕೃತಸಂಜ್ಞೇ ತು ಯುಗೇ ಪರಮಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ।। ೩.

'ನಾನು ಅನೇಕ ಸೇವಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ, ಧಾನ್ಯವೂ ತುಂಬಿತ್ತು, ರಾಜನೇ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದೆ.'

ತತೋ ಧ್ಯಾತಂ ಮಯೈಕಾನ್ತೇ ಕಿಮನೇನ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ದ್ವನ್ದ್ವೇನ ಸರ್ವಮೇತದ್ಧಿ ನ್ಯಸ್ತ್ವಾ ಪುತ್ರೇಷು ಯಾಮ್ಯಹಮ್ । ತಪಸೇ ಧೃತಸಂಕಲ್ಪಃ ಸರಃ ಸಾರಸ್ವತಂ ದ್ರುತಮ್ ।। ೩.

ಆಮೇಲೆ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ, 'ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನಾನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾರಸ್ವತ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆ.

ಏವಂ ಚಿನ್ತ್ಯ ಮಯಾ ಇಷ್ಟಃ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡೇನ ಕೇಶವಃ । ಶ್ರಾದ್ಧೈಶ್ಚ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಯಜ್ಞೈಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತಥಾ ಜನಾಃ ।। ೩.

ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ನಾನು ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಮೂಲಕ ಕೇಶವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದೆನು; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವನ, ಮತ್ತಿತರ ಜನರಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆನು.