ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಆಸೀದ್ ರಾಜಾ ಮಹಾಬಾಹುರಾದೌ ಕೃತಯುಗೇ ಪುರಾ । ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಬಲವತ್ತರಃ ।। ೧೭.

ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರತ್ವಮಾಪೇದೇ ಸುಪ್ರಭೋ ಮಣಿಜೋ ಧರೇ । ಪ್ರಜಾಪಾಲೇತಿ ವೈ ನಾಮ್ನಾ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರ್ಮಹಾಬಲಃ ।। ೧೭.

ಧರೇ, ಆ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಗೆ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ರತ್ನಜನನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಸೈಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ದಿನೇ ಪ್ರಾಯಾದ್ ವಿಪಿನಂ ಶ್ವಾಪದಾಕುಮ್ । ತತ್ರಾಪಶ್ಯದೃಷೇರ್ಧನ್ಯಂ ಮಹದಾಶ್ರಮಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೧೭.

ಒಂದು ದಿನ, ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಧನ್ಯ ಋಷಿಯ ಮಹಾ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾತಪಾ ನಾಮ ಋಷಿಃ ಪರಧಾರ್ಮಿಕಃ । ತಪಸ್ತೇಪೇ ನಿರಾಹಾರೋ ಜಪನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪ ಎಂಬ ಋಷಿಯು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸದಾ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತತ್ರಾಸೌ ಪಾರ್ಥಿವಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರವೇಶಾಯ ಮತಿಂ ತದಾ । ಚಕಾರ ಚಾವಿಶದ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲೋ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ರಾಜನು ಒಳ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ವರಾಶ್ರಮಪದೇ ವನವೃಕ್ಷಜಾತ್ಯಾ ಧರಾಪ್ರಸೂತೋರ್ಜಿತಮಾರ್ಗಜುಷ್ಟಾಃ । ಲತಾಗೃಹಾ ಇನ್ದುರವಿಪ್ರಕಾಶಿನೋ ನಾಯಾಸಿತಜ್ಞಾಃ ಕುಲಭೃಙ್ಗರಾಜಾಃ ।। ೧೭.

ಆ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ色色 ಮರಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಲತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೆಗಳು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲಿನ ಮಾಲಿಕರಾದ ಮಧುಮಕ್ಕಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸುರಕ್ತಪದ್ಮೋದರಕೋಮಲಾಗ್ರ- ನಖಾಙ್ಗುಲೀಭಿಃ ಪ್ರಸೃತೈಃ ಸುರಾಣಾಮ್ । ವರಾಙ್ಗನಾಭಿಃ ಪದಪಙ್ಕ್ತಿಮುಚ್ಚೈ- ವಿಂಹಾಯ ಭೂಮಿಂ ತ್ವಪಿ ವೃತ್ರಶತ್ರೋಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ কোমಲವಾದ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಮೀರಿತ್ತು.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸಮೀಪೇ ತಮತೀವ ಹೃಷ್ಟೈ- ರ್ನಾನಾದ್ವಿಜೈಃ ಷಟ್ಚೃರಣೈಶ್ಚ ಮತ್ತೈಃ । ವಾಸದ್ಭಿರುಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಧಪ್ರಮಾಣಾಃ ಶಾಖಾಃ ಸುಪುಷ್ಪಾಃ ಸಮಯೋಗಯುಕ್ತಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಆರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ, ಸುಂದರ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದರೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಕದಮ್ಬನೀಪಾರ್ಜ್ಜುನಶೀಲಶಾಲ- ಲತಾಗೃಹಸ್ಥೈರ್ಮಧುರಸ್ವರೇಣ । ಜುಷ್ಟಂ ವಿಹಙ್ಗೈಃ ಸುಜನಪ್ರಯೋಗಾ ನಿರಾಕುಲಾ ಕಾರ್ಯಧೃತಿರ್ಯಥಾಸ್ಥೈಃ ।। ೧೭.

ಕದಂಬ, ನೀಪ, ಅರ್ಜುನ, ಶಾಲ ಮರಗಳ ಲತಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಅವು ಒಳ್ಳೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇದ್ದವು, ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು.

ಮಖಾಗ್ನಿಧೂಮೈರುದಿತಾಗ್ನಿಹೋಮೈ- ಸ್ತತಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಗೃಹಮೇಧಿಭಿರ್ದ್ವಿಜೈಃ । ಸಿಂಹೈರಿವಾಧರ್ಮ್ಮಕರೀ ವಿದಾರಿತಃ ಸ ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರೈರ್ವರಮತ್ತಕೇಸರೈಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥರಾದ ದ್ವಿಜರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಧೂಮವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾದ ಆನೆಗೆ ಸಿಂಹನು ಹೇಗೆ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೇಶರದಿಂದ ಹರಿದು ಹಾಕುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಏವಂ ಸ ರಾಜಾ ವಿವಿಧಾನುಪಾಯಾನ್ ವರಾಶ್ರಮೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋ ವಿವೇಶ । ತಸ್ಮಿದ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ತು ಸ ತೀವ್ರತೇಜಾ ಮಹಾತಪಾಃ ಪುಣ್ಯಕೃತಾಂ ಪ್ರಧಾನಃ । ದೃಷ್ಟೋ ಯಥಾ ಭಾನುರನನ್ತಭಾನುಃ ಕೌಶ್ಯಾಸನೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ಪ್ರಧಾನಃ ।। ೧೭.

ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನು ಆ ಮಹಾಶ್ರಮದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಒಳನುಗ್ಗಿದನು. ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಪುಣ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾಗಿದ್ದನು, ರೇಷ್ಮೆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ರಾಜಾ ವಿಜಯೀ ಮೃಗಾಣಾಂ ಮತಿಂ ವಿಸಸ್ಮಾರ ಮುನೇಃ ಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ । ಚಕಾರ ಧರ್ಮಂ ಪ್ರತಿ ಮಾನಸಂ ಸೋ ಅನುತ್ತಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನೃಪೋ ಮುನಿಂ ಸಃ ।। ೧೭.

ಮೃಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮರೆತಿತು. ಆದರೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದರು.

ಸ ಮುನಿಸ್ತಂ ನೃಪಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲಮಕಲ್ಮಷಮ್ । ಅಭ್ಯಾಗತಕ್ರಿಯಾಂ ಚಕ್ರೇ ಆಸನಸ್ವಾಗತಾದಿಭಿಃ ।। ೧೭.

ಆ ಮುನಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾದ ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಆಸನ, ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ತತಃ ಕೃತಾಸನೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಋಷಿಪುಙ್ಗವಮ್ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಸುಧೇ ಪ್ರಶ್ನಮಿಮಂ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೧೭.

ಮೇಲೆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತ ರಾಜನು, ಆ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ಭಗವನ್ ದುಃಖಸಂಸಾರಮಗ್ನೈಃ ಪುಮ್ಭಿಸ್ತಿತೀರ್ಷುಭಿಃ । ಯತ್ಕಾರ್ಯಂ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಪ್ರಣತೇ ಶಂಸಿತವ್ರತ ।। ೧೭.

ಭಗವನೇ, ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು ಅದನ್ನು ದಾಟಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿ. ನಾನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮ್ಮ ವ್ರತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಜ್ಜಮಾನಮನುಜೈಃ ಪೋತಃ ಸ್ಥಿರೋಽತಿಧ್ರುವಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪೂಜನದಾನಹೋಮವಿವಿಧೈರ್ಯಜ್ಞೈಃ ಸಮಂ ಧ್ಯಾಯನೈಃ । ಕೀಲೈಃ ಕೀಲಿತಮೋಕ್ಷಭಿಃ ಸುರಭಟೈರೂರ್ಧ್ವಂ ಮಹಾರಜ್ಜುಭಿಃ ಪ್ರಾಣಾದ್ಯೈರಧುನಾ ಕುರುಷ್ವ ನೃಪತೇ ಪೋತಂ ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ವರಮ್ ।। ೧೭.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಪೂಜೆ, ದಾನ, ಹೋಮ, ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಒಂದು ಬಲವಾದ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಕೀಲಿಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಜೀವದ ಮಹಾರಜ್ಜುಗಳಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಈಗ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ನಿನ್ನ ದೋಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.

ನಾರಾಯಣಂ ನರಕಹರಂ ಸುರೇಶಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಮಸ್ಕುರ್ವತಿ ಯೋ ನೃಪೇಶ । ಸ ವೀತಶೋಕಃ ಪರಮಂ ವಿಶೋಕಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದಮವ್ಯಯಂ ತತ್ ।। ೧೭.

ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನರಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಪರಮವಾದ ದುಃಖರಹಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನೃಪ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ ಕಥಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸನಾತನಃ । ಪೂಜ್ಯತೇ ಮೋಕ್ಷಮಿಚ್ಛದ್ಭಿಃ ಪುರುಷೈರ್ವದ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೧೭.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಶಾಶ್ವತನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಶ್ರೃಣು ರಾಜನ್ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಯಥಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಸೀದತಿ । ಪುರುಷಾಣಾಂ ತಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸರ್ವಯೋಗೀಶ್ವರೋ ಹರಿಃ ।। ೧೭.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.

ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸಪಿತರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಶ್ಚಾಣ್ಡಮಧ್ಯಗಾಃ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಸಕಾಶಾದುತ್ಪನ್ನಾ ಇತೀಯಂ ವೈದಿಕೀ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೧೭.

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಡದೊಳಗಿನವರು ಕೂಡ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿಸ್ತಥಾಶ್ವಿನೌ ಗೌರೀ ಗಜವಕ್ತ್ರಭುಜಂಗಮಾಃ । ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ತಥಾದಿತ್ಯೋ ಮಾತರೋ ದುರ್ಗಯಾ ಸಹ ।। ೧೭.

ಅಗ್ನಿ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಗೌರಿ, ಆನೆಮುಖನಾದ ಗಣಪತಿ, ನಾಗಗಳು, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಸೂರ್ಯ, ಮಾತೃಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಗೆಯೂ ಸಹ—

ದಿಶೋ ಧನಪತಿರ್ವಿಷ್ಣುರ್ಯಮೋ ರುದ್ರಃ ಶಶೀ ತಥಾ । ಪಿತರಶ್ಚೇತಿ ಸಂಭೂತಾಃ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯೇನ ಜಗತ್ಪತೇಃ ।। ೧೭.

ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಧನಪತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಯಮ, ರುದ್ರ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಸ್ಯ ತನೌ ಸರ್ವಂ ಏವ ಸಮುದ್ಭವಾಃ । ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ತತೋ ಗರ್ವಂ ವಹಮಾನಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೧೭.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನ ದೇಹದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ನಂತರ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಹೋದರು.

ಅಹಂ ಯೋಗ್ಯಸ್ತ್ವಹಂ ಯಾಜ್ಯ ಇತಿ ತೇಷಾಂ ಸ್ವನೋ ಮಹಾನ್ । ಶ್ರೂಯತೇ ದೇವಸಮಿತೌ ಸಾಗರಕ್ಷುಬ್ಧಸನ್ನಿಭಃ ।। ೧೭.

ಅವರಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂದಿತು: 'ನಾನು ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯನು, ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹನು' ಎಂದು.

ತೇಷಾಂ ವಿವದಮಾನಾನಾಂ ವಹ್ನಿರುತ್ಥಾಯ ಪಾರ್ಥಿವ । ಉವಾಚ ಮಾಂ ಯಜಸ್ವೇತಿ ಧ್ಯಾಯಧ್ವಂ ಮಾಮಿತಿ ಬ್ರುವನ್ ।। ೧೭.

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಜನೇ, ಅಗ್ನಿ ಎದ್ದು, 'ನನ್ನನ್ನು ಯಜಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ' ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಮಿದಂ ನೂನಂ ಶರೀರಂ ಮದ್ವಿನಾಕೃತಮ್ । ವಿನಾಶಮುಪಪದ್ಯೇತ ಯತೋ ನಾಹಂ ಮಹಾನಹಮ್ ।। ೧೭.

'ಈ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ದೇಹ ನನಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಮಹಾನ್' ಎಂದು ಅವನು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಶರೀರಂ ತು ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ವಹ್ನಿರ್ವಿನಿರ್ಯಯೌ । ನಿರ್ಗತೇಽಪಿ ತತಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಚ್ಛರೀರಂ ನ ಶೀರ್ಯತೇ ।। ೧೭.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅಗ್ನಿ ಆ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟನು. ಆದರೆ ಅವನು ಹೋದರೂ ಆ ದೇಹವು ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತತೋಽಶ್ವಿನೌ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತೌ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಶರೀರಗೌ । ಆವಾಂ ಪ್ರಧಾನಾವಿತ್ಯೇವಮೂಚತುರ್ಯಾಜ್ಯಸತ್ತಮೌ ।। ೧೭.

ನಂತರ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ರೂಪದ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, 'ನಾವು ಮುಖ್ಯರು, ನಾವು ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹರು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಶರೀರಂ ತು ವಿಹಾಯ ಕ್ವಚಿದಾಸ್ಥಿತೌ । ತಯೋರಪಿ ಕ್ಷಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರೀ ತತ್ಪುರಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೭.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದರು. ಆದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹೋದರೂ, ಆ ದೇಹವು ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಥನಿಂದ ಉಳಿಯಿತು.