ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಚಕಾರ ಯಜ್ಞಾನ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಸಹಸ್ತ್ರಾನಪಿ ಸ ಪ್ರಭುಃ । ಕ್ರಿಯಮಾಣೈಸ್ತತೋ ಯಜ್ಞೈರ್ವವೃಧೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತದ್ ಬಲಮ್ ।। ೧೬.

ಆ ಪ್ರಭು ಸಾವಿರಾರು ವಿಧವಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಆ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲದಿಂದ ದೇವೇಂದ್ರನ ಬಲವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ವರ್ದ್ಧಿತೇನ ಬಲೇನೇನ್ದ್ರೋ ದೇವಸೈನ್ಯಮುವಾಚ ಹ । ಸನ್ನಹ್ಯನ್ತಾಂ ಸುರಾಃ ಶೀಘ್ರಂ ದೈತ್ಯಾನಾಂ ವಧಕರ್ಮಣಿ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಬಲವು ಹೆಚ್ಚಾದ ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ: 'ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳು ಬೇಗ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತತೋ ದೇವಾಃ ಸನ್ನದ್ಧಾಸ್ತತ್ಕ್ಷಣೇಽಭವನ್ । ಅಸುರಾಣಾಮಭಾವಾಯ ಜಗ್ಮುರ್ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡಲೇ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಹೊರಟರು.

ಗತ್ವಾ ತು ಯುಯುಧುಸ್ತೂರ್ಣಂ ವಿಜಿಗ್ಯುಸ್ತ್ವಾಸುರೀಂ ಚಮೂಮ್ । ಜಿತಾಶ್ಚ ದೇವೈರಸುರಾ ಹತಶೇಷಾ ಧರಾಧರೇ । ಮಮಜ್ಜುಃ ಸಾಗರಜಲೇ ಭಯತ್ರಸ್ತಾ ವಿಚೇತಸಃ ।। ೧೬.

ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟು ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ದೈತ್ಯರು ಭಯದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸು ತಲೆಕೆಳಗಾದಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.

ದೇವರಾಜೋಽಪಿ ತ್ರಿದಿವಂ ಲೋಕಪಾಲೈಃ ಸಮಂ ಧರೇ । ಆರುಹ್ಯ ಬುಭುಜೇ ಪ್ರಾಗ್ವತ್ ಸ ದೇವೋ ದೇವರಾಟ್ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೬.

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ಲೋಕಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಯ ಏನಂ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಸರಮಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್ । ಸ ಗೋಮೇಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಮಾನವಃ ।। ೧೬.

ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಗೋಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭ್ರಷ್ಟರಾಜ್ಯಶ್ಚ ಯೋ ರಾಜಾ ಶ್ರೃಣೋತೀದಂ ಸಮಾಹಿತಃ । ಸ ದೇವೇನ್ದ್ರ ಇವ ಸ್ವರ್ಗಂ ರಾಜ್ಯಂ ಸ್ವಂ ಲಭತೇ ನರಃ ।। ೧೬.

ಯಾವ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವನು ದೇವೇಂದ್ರನಂತೆ ತನ್ನ ಸ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಯೇ ತೇ ಮಣೌ ತದಾ ದೇವ ಉತ್ಪನ್ನಾ ನರಪುಂಗವಾಃ । ತೇಷಾಂ ವರೋ ಭಗವತಾ ದತ್ತಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಕಿಲ ।। ೧೭.

ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿತು: ದೇವಾ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾಪುರುಷರಿಗೆ ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು?

ರಾಜಾನೋ ಭವಿತಾರೋ ವೈ ಕಥಂ ತೇಷಾಂ ಸಮುದ್ಭವಃ । ಕಿಂ ಚ ಚಕ್ರುರ್ಹಿ ತೇ ಕರ್ಮ ಪೃಥಙ್ ನಾಮಾನಿ ಶಂಸ ಮೇ ।। ೧೭.

ಆ ರಾಜರು ಯಾರು? ಅವರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ? ಅವರು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು? ಅವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಸುಪ್ರಭೋ ಮಣಿಜೋ ಯಸ್ತು ರಾಜಾ ನಾಮ್ನಾ ಮಹಾಮನಾಃ । ತಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಂ ವರಾರೋಹೇ ಶ್ರೃಣು ತ್ವಂ ಭೂತಧಾರಿಣಿ ।। ೧೭.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಭೂತಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವಳೇ, ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ರತ್ನಜನನ ರಾಜನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು.

ಆಸೀದ್ ರಾಜಾ ಮಹಾಬಾಹುರಾದೌ ಕೃತಯುಗೇ ಪುರಾ । ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಬಲವತ್ತರಃ ।। ೧೭.

ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರತ್ವಮಾಪೇದೇ ಸುಪ್ರಭೋ ಮಣಿಜೋ ಧರೇ । ಪ್ರಜಾಪಾಲೇತಿ ವೈ ನಾಮ್ನಾ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರ್ಮಹಾಬಲಃ ।। ೧೭.

ಧರೇ, ಆ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಗೆ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ರತ್ನಜನನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಸೈಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ದಿನೇ ಪ್ರಾಯಾದ್ ವಿಪಿನಂ ಶ್ವಾಪದಾಕುಮ್ । ತತ್ರಾಪಶ್ಯದೃಷೇರ್ಧನ್ಯಂ ಮಹದಾಶ್ರಮಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೧೭.

ಒಂದು ದಿನ, ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಧನ್ಯ ಋಷಿಯ ಮಹಾ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾತಪಾ ನಾಮ ಋಷಿಃ ಪರಧಾರ್ಮಿಕಃ । ತಪಸ್ತೇಪೇ ನಿರಾಹಾರೋ ಜಪನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪ ಎಂಬ ಋಷಿಯು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸದಾ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತತ್ರಾಸೌ ಪಾರ್ಥಿವಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರವೇಶಾಯ ಮತಿಂ ತದಾ । ಚಕಾರ ಚಾವಿಶದ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲೋ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ರಾಜನು ಒಳ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ವರಾಶ್ರಮಪದೇ ವನವೃಕ್ಷಜಾತ್ಯಾ ಧರಾಪ್ರಸೂತೋರ್ಜಿತಮಾರ್ಗಜುಷ್ಟಾಃ । ಲತಾಗೃಹಾ ಇನ್ದುರವಿಪ್ರಕಾಶಿನೋ ನಾಯಾಸಿತಜ್ಞಾಃ ಕುಲಭೃಙ್ಗರಾಜಾಃ ।। ೧೭.

ಆ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ色色 ಮರಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಲತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೆಗಳು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲಿನ ಮಾಲಿಕರಾದ ಮಧುಮಕ್ಕಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸುರಕ್ತಪದ್ಮೋದರಕೋಮಲಾಗ್ರ- ನಖಾಙ್ಗುಲೀಭಿಃ ಪ್ರಸೃತೈಃ ಸುರಾಣಾಮ್ । ವರಾಙ್ಗನಾಭಿಃ ಪದಪಙ್ಕ್ತಿಮುಚ್ಚೈ- ವಿಂಹಾಯ ಭೂಮಿಂ ತ್ವಪಿ ವೃತ್ರಶತ್ರೋಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ কোমಲವಾದ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಮೀರಿತ್ತು.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸಮೀಪೇ ತಮತೀವ ಹೃಷ್ಟೈ- ರ್ನಾನಾದ್ವಿಜೈಃ ಷಟ್ಚೃರಣೈಶ್ಚ ಮತ್ತೈಃ । ವಾಸದ್ಭಿರುಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಧಪ್ರಮಾಣಾಃ ಶಾಖಾಃ ಸುಪುಷ್ಪಾಃ ಸಮಯೋಗಯುಕ್ತಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಆರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ, ಸುಂದರ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದರೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಕದಮ್ಬನೀಪಾರ್ಜ್ಜುನಶೀಲಶಾಲ- ಲತಾಗೃಹಸ್ಥೈರ್ಮಧುರಸ್ವರೇಣ । ಜುಷ್ಟಂ ವಿಹಙ್ಗೈಃ ಸುಜನಪ್ರಯೋಗಾ ನಿರಾಕುಲಾ ಕಾರ್ಯಧೃತಿರ್ಯಥಾಸ್ಥೈಃ ।। ೧೭.

ಕದಂಬ, ನೀಪ, ಅರ್ಜುನ, ಶಾಲ ಮರಗಳ ಲತಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಅವು ಒಳ್ಳೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇದ್ದವು, ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು.

ಮಖಾಗ್ನಿಧೂಮೈರುದಿತಾಗ್ನಿಹೋಮೈ- ಸ್ತತಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಗೃಹಮೇಧಿಭಿರ್ದ್ವಿಜೈಃ । ಸಿಂಹೈರಿವಾಧರ್ಮ್ಮಕರೀ ವಿದಾರಿತಃ ಸ ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರೈರ್ವರಮತ್ತಕೇಸರೈಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥರಾದ ದ್ವಿಜರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಧೂಮವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾದ ಆನೆಗೆ ಸಿಂಹನು ಹೇಗೆ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೇಶರದಿಂದ ಹರಿದು ಹಾಕುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಏವಂ ಸ ರಾಜಾ ವಿವಿಧಾನುಪಾಯಾನ್ ವರಾಶ್ರಮೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋ ವಿವೇಶ । ತಸ್ಮಿದ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ತು ಸ ತೀವ್ರತೇಜಾ ಮಹಾತಪಾಃ ಪುಣ್ಯಕೃತಾಂ ಪ್ರಧಾನಃ । ದೃಷ್ಟೋ ಯಥಾ ಭಾನುರನನ್ತಭಾನುಃ ಕೌಶ್ಯಾಸನೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ಪ್ರಧಾನಃ ।। ೧೭.

ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನು ಆ ಮಹಾಶ್ರಮದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಒಳನುಗ್ಗಿದನು. ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಪುಣ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾಗಿದ್ದನು, ರೇಷ್ಮೆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ರಾಜಾ ವಿಜಯೀ ಮೃಗಾಣಾಂ ಮತಿಂ ವಿಸಸ್ಮಾರ ಮುನೇಃ ಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ । ಚಕಾರ ಧರ್ಮಂ ಪ್ರತಿ ಮಾನಸಂ ಸೋ ಅನುತ್ತಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನೃಪೋ ಮುನಿಂ ಸಃ ।। ೧೭.

ಮೃಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮರೆತಿತು. ಆದರೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದರು.

ಸ ಮುನಿಸ್ತಂ ನೃಪಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲಮಕಲ್ಮಷಮ್ । ಅಭ್ಯಾಗತಕ್ರಿಯಾಂ ಚಕ್ರೇ ಆಸನಸ್ವಾಗತಾದಿಭಿಃ ।। ೧೭.

ಆ ಮುನಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾದ ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಆಸನ, ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ತತಃ ಕೃತಾಸನೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಋಷಿಪುಙ್ಗವಮ್ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಸುಧೇ ಪ್ರಶ್ನಮಿಮಂ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೧೭.

ಮೇಲೆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತ ರಾಜನು, ಆ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ಭಗವನ್ ದುಃಖಸಂಸಾರಮಗ್ನೈಃ ಪುಮ್ಭಿಸ್ತಿತೀರ್ಷುಭಿಃ । ಯತ್ಕಾರ್ಯಂ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಪ್ರಣತೇ ಶಂಸಿತವ್ರತ ।। ೧೭.

ಭಗವನೇ, ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು ಅದನ್ನು ದಾಟಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿ. ನಾನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮ್ಮ ವ್ರತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಜ್ಜಮಾನಮನುಜೈಃ ಪೋತಃ ಸ್ಥಿರೋಽತಿಧ್ರುವಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪೂಜನದಾನಹೋಮವಿವಿಧೈರ್ಯಜ್ಞೈಃ ಸಮಂ ಧ್ಯಾಯನೈಃ । ಕೀಲೈಃ ಕೀಲಿತಮೋಕ್ಷಭಿಃ ಸುರಭಟೈರೂರ್ಧ್ವಂ ಮಹಾರಜ್ಜುಭಿಃ ಪ್ರಾಣಾದ್ಯೈರಧುನಾ ಕುರುಷ್ವ ನೃಪತೇ ಪೋತಂ ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ವರಮ್ ।। ೧೭.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಪೂಜೆ, ದಾನ, ಹೋಮ, ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಒಂದು ಬಲವಾದ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಕೀಲಿಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಜೀವದ ಮಹಾರಜ್ಜುಗಳಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಈಗ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ನಿನ್ನ ದೋಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.

ನಾರಾಯಣಂ ನರಕಹರಂ ಸುರೇಶಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಮಸ್ಕುರ್ವತಿ ಯೋ ನೃಪೇಶ । ಸ ವೀತಶೋಕಃ ಪರಮಂ ವಿಶೋಕಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದಮವ್ಯಯಂ ತತ್ ।। ೧೭.

ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನರಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಪರಮವಾದ ದುಃಖರಹಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನೃಪ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ ಕಥಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸನಾತನಃ । ಪೂಜ್ಯತೇ ಮೋಕ್ಷಮಿಚ್ಛದ್ಭಿಃ ಪುರುಷೈರ್ವದ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೧೭.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಶಾಶ್ವತನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಶ್ರೃಣು ರಾಜನ್ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಯಥಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಸೀದತಿ । ಪುರುಷಾಣಾಂ ತಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸರ್ವಯೋಗೀಶ್ವರೋ ಹರಿಃ ।। ೧೭.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.