ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಮರುತೋ ದೇವಾ ದೇವೇನ್ದ್ರೇಣ ನಿರೂಪಿತಾಃ । ಗೂಢಂ ಗಚ್ಛತ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ದೇವಶುನ್ಯಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ।। ೧೬.

ಅವಳೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಂದ್ರನು ನೇಮಿಸಿದ ಮರುತರು, ಆ ಮಹಾಬಲಿಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹಸುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೊರಟರು.

ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇನ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಣ ವಪುಷಾ ಜಗ್ಮುರಞ್ಜಸಾ । ತೇಽಪ್ಯಾಗಮ್ಯ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಯ ನಮಶ್ರಕ್ರುರ್ಧರಾಧರೇ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಸೂಚನೆ ಪಡೆದ ಮರುತರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಹೋದರು; ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ದೇವೇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ತಾಂ ದೇವರಾಜಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಕ್ವ ಗಾವಃ ಸರಮೇಽಭವನ್ । ಏವಮುಕ್ತಾ ತು ಸರಮಾ ನ ಜಾನಾಮೀತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೧೬.

ಅವನ ಮೇಲೆ ದೇವರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: 'ಶರಮೆ, ಹಸುಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ?' ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಶರಮೆ, 'ನಾನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ತತ ಇನ್ದ್ರೋ ರುಷಾ ಯುಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಾರ್ಥಮುಪಕಲ್ಪಿತಾಃ । ಗಾವಃ ಕ್ವ ಚೇತಿ ಮರುತಃ ಪ್ರೋವಾಚೇದಂ ಶುನೀ ಕಥಮ್ ।। ೧೬.

ಆಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ, 'ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಹಸುಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ?' ಎಂದು ಮರುತರನ್ನು ಹಾಗೂ ನಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ಮರುತೋ ದೇವೇನ್ದ್ರೇಣ ಧರಾಧರೇ । ಕಥಯಾಮಾಸುರವ್ಯಗ್ರಾಃ ಕರ್ಮ್ಮ ತತ್ ಸರಮಾಕೃತಮ್ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮರುತರು ಆತಂಕದಿಂದ ಶರಮೆ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ತತ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಪದಾ ಸಂತಾಡಯಚ್ಛುನೀಮ್ । ಕ್ರೋಧೇನ ಮಹತಾವಿಷ್ಟೋ ದೇವೇನ್ದ್ರಃ ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೧೬.

ಆಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ಎದ್ದು, ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಆ ನಾಯಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.

ಕ್ಷೀರಂ ಪೀತಂ ತ್ವಯಾ ಮೂಢೇ ಗಾವಸ್ತಾಶ್ಚಾಸುರೈರ್ಹೃತಾಃ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪದಾ ತೇನ ತಾಡಿತಾ ಸರಮಾ ಧರೇ ।। ೧೬.

'ನೀನು ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿದೆಯೆ, ಹಸುಗಳನ್ನು ದೈತ್ಯರು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಶರಮೆಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದನು.

ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಪಾದಘಾತೇನ ಕ್ಷೀರಂ ವಕ್ತ್ರಾತ್ ಪ್ರಸುಸ್ತ್ರುವೇ । ಸ್ತ್ರವತಾ ತೇನ ಪಯಸಾ ಸಾ ಶುನೀ ಯತ್ರ ಗಾ ಭವನ್ । ಜಗಾಮ ತತ್ರ ದೇವೇನ್ದ್ರಃ ಸಹಸೈನ್ಯಸ್ತದಾ ಧರೇ ।। ೧೬.

ಇಂದ್ರನ ಕಾಲಿನ ಹೊಡೆಯಿಂದ ಅವಳ ಬಾಯಿಂದ ಹಾಲು ಹರಿದುಬಂದಿತು; ಆ ಹಾಲು ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಆ ನಾಯಿಯು ಹಸುಗಳಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು. ಆಗ ದೇವೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟನು.

ಗತ್ವಾ ಚಾಪಶ್ಯದ್ ದೇವೇನ್ದ್ರಸ್ತಾ ಗಾ ದೈತ್ಯೈರುಪಾಹೃತಾಃ । ಪಾಲನಾಂ ಚಕ್ರುರ್ಯೇ ದೈತ್ಯಾ ಬಲಿನೋ ಭೃಶಮ್ । ತೇ ಸೈನ್ಯೈರ್ನಿಹತಾಃ ಸದ್ಯಸ್ತತ್ಯಜುರ್ಗಾಃ ಸ್ವಮೂರ್ತ್ತಿಭಿಃ ।। ೧೬.

ಹೋಗಿ, ದೇವೇಂದ್ರನು ದೈತ್ಯರು ತಂದಿದ್ದ ಹಸುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಆ ದೈತ್ಯರು ಬಲದಿಂದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಹರಿಸಿ, ದೈತ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು.

ಸಾಮನ್ತೈಶ್ಚ ಸುರೇನ್ದ್ರೋಽಥ ವೃತಃ ಪರಮಹರ್ಷಿತೈಃ । ತಾಶ್ಚ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ತು ಮುದಾ ಪರಮಯಾ ಯುತಃ ।। ೧೬.

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಮಹೇಂದ್ರನು ಅಪಾರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಚಕಾರ ಯಜ್ಞಾನ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಸಹಸ್ತ್ರಾನಪಿ ಸ ಪ್ರಭುಃ । ಕ್ರಿಯಮಾಣೈಸ್ತತೋ ಯಜ್ಞೈರ್ವವೃಧೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತದ್ ಬಲಮ್ ।। ೧೬.

ಆ ಪ್ರಭು ಸಾವಿರಾರು ವಿಧವಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಆ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲದಿಂದ ದೇವೇಂದ್ರನ ಬಲವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ವರ್ದ್ಧಿತೇನ ಬಲೇನೇನ್ದ್ರೋ ದೇವಸೈನ್ಯಮುವಾಚ ಹ । ಸನ್ನಹ್ಯನ್ತಾಂ ಸುರಾಃ ಶೀಘ್ರಂ ದೈತ್ಯಾನಾಂ ವಧಕರ್ಮಣಿ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಬಲವು ಹೆಚ್ಚಾದ ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ: 'ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳು ಬೇಗ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತತೋ ದೇವಾಃ ಸನ್ನದ್ಧಾಸ್ತತ್ಕ್ಷಣೇಽಭವನ್ । ಅಸುರಾಣಾಮಭಾವಾಯ ಜಗ್ಮುರ್ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ ।। ೧೬.

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡಲೇ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಹೊರಟರು.

ಗತ್ವಾ ತು ಯುಯುಧುಸ್ತೂರ್ಣಂ ವಿಜಿಗ್ಯುಸ್ತ್ವಾಸುರೀಂ ಚಮೂಮ್ । ಜಿತಾಶ್ಚ ದೇವೈರಸುರಾ ಹತಶೇಷಾ ಧರಾಧರೇ । ಮಮಜ್ಜುಃ ಸಾಗರಜಲೇ ಭಯತ್ರಸ್ತಾ ವಿಚೇತಸಃ ।। ೧೬.

ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟು ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ದೈತ್ಯರು ಭಯದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸು ತಲೆಕೆಳಗಾದಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.

ದೇವರಾಜೋಽಪಿ ತ್ರಿದಿವಂ ಲೋಕಪಾಲೈಃ ಸಮಂ ಧರೇ । ಆರುಹ್ಯ ಬುಭುಜೇ ಪ್ರಾಗ್ವತ್ ಸ ದೇವೋ ದೇವರಾಟ್ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೬.

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ಲೋಕಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಯ ಏನಂ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಸರಮಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್ । ಸ ಗೋಮೇಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಮಾನವಃ ।। ೧೬.

ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಗೋಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭ್ರಷ್ಟರಾಜ್ಯಶ್ಚ ಯೋ ರಾಜಾ ಶ್ರೃಣೋತೀದಂ ಸಮಾಹಿತಃ । ಸ ದೇವೇನ್ದ್ರ ಇವ ಸ್ವರ್ಗಂ ರಾಜ್ಯಂ ಸ್ವಂ ಲಭತೇ ನರಃ ।। ೧೬.

ಯಾವ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವನು ದೇವೇಂದ್ರನಂತೆ ತನ್ನ ಸ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಯೇ ತೇ ಮಣೌ ತದಾ ದೇವ ಉತ್ಪನ್ನಾ ನರಪುಂಗವಾಃ । ತೇಷಾಂ ವರೋ ಭಗವತಾ ದತ್ತಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಕಿಲ ।। ೧೭.

ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿತು: ದೇವಾ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾಪುರುಷರಿಗೆ ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು?

ರಾಜಾನೋ ಭವಿತಾರೋ ವೈ ಕಥಂ ತೇಷಾಂ ಸಮುದ್ಭವಃ । ಕಿಂ ಚ ಚಕ್ರುರ್ಹಿ ತೇ ಕರ್ಮ ಪೃಥಙ್ ನಾಮಾನಿ ಶಂಸ ಮೇ ।। ೧೭.

ಆ ರಾಜರು ಯಾರು? ಅವರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ? ಅವರು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು? ಅವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಸುಪ್ರಭೋ ಮಣಿಜೋ ಯಸ್ತು ರಾಜಾ ನಾಮ್ನಾ ಮಹಾಮನಾಃ । ತಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಂ ವರಾರೋಹೇ ಶ್ರೃಣು ತ್ವಂ ಭೂತಧಾರಿಣಿ ।। ೧೭.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಭೂತಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವಳೇ, ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ರತ್ನಜನನ ರಾಜನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು.

ಆಸೀದ್ ರಾಜಾ ಮಹಾಬಾಹುರಾದೌ ಕೃತಯುಗೇ ಪುರಾ । ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಬಲವತ್ತರಃ ।। ೧೭.

ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರತ್ವಮಾಪೇದೇ ಸುಪ್ರಭೋ ಮಣಿಜೋ ಧರೇ । ಪ್ರಜಾಪಾಲೇತಿ ವೈ ನಾಮ್ನಾ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿರ್ಮಹಾಬಲಃ ।। ೧೭.

ಧರೇ, ಆ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಗೆ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ರತ್ನಜನನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಸೈಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ದಿನೇ ಪ್ರಾಯಾದ್ ವಿಪಿನಂ ಶ್ವಾಪದಾಕುಮ್ । ತತ್ರಾಪಶ್ಯದೃಷೇರ್ಧನ್ಯಂ ಮಹದಾಶ್ರಮಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೧೭.

ಒಂದು ದಿನ, ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಧನ್ಯ ಋಷಿಯ ಮಹಾ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾತಪಾ ನಾಮ ಋಷಿಃ ಪರಧಾರ್ಮಿಕಃ । ತಪಸ್ತೇಪೇ ನಿರಾಹಾರೋ ಜಪನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪ ಎಂಬ ಋಷಿಯು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸದಾ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತತ್ರಾಸೌ ಪಾರ್ಥಿವಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರವೇಶಾಯ ಮತಿಂ ತದಾ । ಚಕಾರ ಚಾವಿಶದ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲೋ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಜಾಪಾಲ ರಾಜನು ಒಳ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ವರಾಶ್ರಮಪದೇ ವನವೃಕ್ಷಜಾತ್ಯಾ ಧರಾಪ್ರಸೂತೋರ್ಜಿತಮಾರ್ಗಜುಷ್ಟಾಃ । ಲತಾಗೃಹಾ ಇನ್ದುರವಿಪ್ರಕಾಶಿನೋ ನಾಯಾಸಿತಜ್ಞಾಃ ಕುಲಭೃಙ್ಗರಾಜಾಃ ।। ೧೭.

ಆ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ色色 ಮರಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಲತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೆಗಳು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲಿನ ಮಾಲಿಕರಾದ ಮಧುಮಕ್ಕಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸುರಕ್ತಪದ್ಮೋದರಕೋಮಲಾಗ್ರ- ನಖಾಙ್ಗುಲೀಭಿಃ ಪ್ರಸೃತೈಃ ಸುರಾಣಾಮ್ । ವರಾಙ್ಗನಾಭಿಃ ಪದಪಙ್ಕ್ತಿಮುಚ್ಚೈ- ವಿಂಹಾಯ ಭೂಮಿಂ ತ್ವಪಿ ವೃತ್ರಶತ್ರೋಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ কোমಲವಾದ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಮೀರಿತ್ತು.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸಮೀಪೇ ತಮತೀವ ಹೃಷ್ಟೈ- ರ್ನಾನಾದ್ವಿಜೈಃ ಷಟ್ಚೃರಣೈಶ್ಚ ಮತ್ತೈಃ । ವಾಸದ್ಭಿರುಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಧಪ್ರಮಾಣಾಃ ಶಾಖಾಃ ಸುಪುಷ್ಪಾಃ ಸಮಯೋಗಯುಕ್ತಾಃ ।। ೧೭.

ಅಲ್ಲೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಆರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ, ಸುಂದರ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದರೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಕದಮ್ಬನೀಪಾರ್ಜ್ಜುನಶೀಲಶಾಲ- ಲತಾಗೃಹಸ್ಥೈರ್ಮಧುರಸ್ವರೇಣ । ಜುಷ್ಟಂ ವಿಹಙ್ಗೈಃ ಸುಜನಪ್ರಯೋಗಾ ನಿರಾಕುಲಾ ಕಾರ್ಯಧೃತಿರ್ಯಥಾಸ್ಥೈಃ ।। ೧೭.

ಕದಂಬ, ನೀಪ, ಅರ್ಜುನ, ಶಾಲ ಮರಗಳ ಲತಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಅವು ಒಳ್ಳೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇದ್ದವು, ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು.