ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ವರ್ಜ್ಯಸ್ತು ಕುರ್ವತಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕ್ರೋಧೋಽಧ್ವಗಮಮಂ ತ್ವರಾ । ಭೋಕ್ತುರಪ್ಯತ್ರ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ತ್ರಯಮೇತನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೧೪.

ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಕೋಪ, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಆತುರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಊಟ ಮಾಡುವವನಿಗೂ ಇದೇ ಮೂರು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಸಪಿತರಸ್ತಥಾ ಮಾತಾಮಹಾ ದ್ವಿಜ । ಕುಲಂ ಚಾಪ್ಯಾಯತೇ ಪುಂಸಾಂ ಸರ್ವಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಕುರ್ವತಾಮ್ ।। ೧೪.

ವಿಶ್ವದೇವರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರು, ದ್ವಿಜರೆ, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಂಶದವರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸೋಮಾಧಾರಃ ಪಿತೃಗಣೋ ಯೋಗಾಧಾರಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಯೋಗಿನಿಯುಕ್ತಂ ತು ತಸ್ಮದ್ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಶಸ್ಯತೇ ।। ೧೪.

ಪಿತೃಗಳ ಗುಂಪು ಸೋಮದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಚಂದ್ರನು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗದ ನಿಯಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಸ್ತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಯೋಗೀ ಚೇತ್ ಪುರತಃ ಸ್ಥಿತಃ । ಸರ್ವಾನ್ ಭೋಕ್ತೄಂಸ್ತಾರಯತಿ ಯಜಮಾನಂ ತಥಾ ದ್ವಿಜ ।। ೧೪.

ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದ್ದರೂ, ಅವರ ಮುಂದೆ ಒಬ್ಬ ಯೋಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಭೋಜಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ಯಜಮಾನನನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಹ್ಯಂ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಕಥಿತಂ ವಾಯುನಾ ಚಾಪಿ ದೇವಾನಾಂ ಶಂಭುನಾ ತಥಾ ।। ೧೪.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಸಂತಕುಮಾರನು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯುವು ಮತ್ತು ದೇವರಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಕೂಡ ಹೇಳಿದ್ದನು.

ಋಷೀಣಾಂ ಶಕ್ತಿಪುತ್ರೇಣ ತಥಾ ಮೈತ್ರೇಯಸಂಜ್ಞಿತೇ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ಕ್ರಮಾದ್ ಯಾವನ್ ಮಯಾ ತೇ ಕಥಿತಂ ದ್ವಿಜ ।। ೧೪.

ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರನಾದ ಮೈತ್ರೇಯನು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಗುವಂತೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ, ದ್ವಿಜ.

) ಇಯಂ ಸರ್ವಪುರಾಣೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯಾ ಪೈತೃಕೀ ಕ್ರಿಯಾ । ಏತತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಚ್ಯೇತ ಬನ್ಧನಾತ್ ।। ೧೪.

ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿತೃಕರ್ಮ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬಾಂಧವ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು.

ಏತದಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಿರ್ವಾಣಂ ಋಷಯಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಾಃ । ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಗೌರಮುಖೇದಾನೀಂ ತ್ವಮಪ್ಯೇವಂ ಪರೋ ಭವ ।। ೧೪.

ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದೃಢವ್ರತರಾದ ಋಷಿಗಳು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನೀನು ಕೂಡ ಗೋಮುಖ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೀಗೆ ಪರಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು.

ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೃಚ್ಛತೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ । ಪಿತೄನ್ ಯಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಮತಃ ಪರಮ್ । ನ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರತಃ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ತನ್ತ್ರಮಸ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ।। ೧೪.

ಹೀಗೆ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಏನು ಇಲ್ಲ. ಪಿತೃಕರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತದಾ ಧಾತ್ರಿ ಪಿತೃತನ್ತ್ರಂ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಸಂಸ್ಮಾರಿತೋ ಜನ್ಮಶತಂ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೧೫.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಧಾತ್ರೀ, ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ನೀನು ನೆನಪಿಸಿದ ಪಿತೃಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನೂ, ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೊಂಡನು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಭಗವನ್ ಗೌರಮುಖಃ ಕೋಽಸೌ ಅನ್ಯಜನ್ಮನಿ ಕಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಕಥಂ ಚ ಸ್ಮೃತವಾನ್ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಕಿಂ ಚಕಾರ ಚ ಸತ್ತಮಃ ।। ೧೫.

ಧರಣಿಯು ಕೇಳಿದಳು: ಭಗವಂತ, ಆ ಗೌರಮುಖನು ಯಾರು? ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಾರಾಗಿದ್ದನು? ಅವನು ಹೇಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು, ನೆನೆಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಭೃಗುರಾಸೀತ್ ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾದನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಜನ್ಮನಿ । ತದನ್ವಯಾತ್ಮಜಸ್ತ್ವೇಷ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।। ೧೫.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೃಗುಮುನಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಈ ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಅವನ ವಂಶಜನು.

ಪುತ್ರೈಸ್ತು ಬೋಧಿತಾ ಯೂಯಂ ಸುಗತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಥೇತಿ ಯತ್ । ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇನ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇನ ಬೋಧಿತಃ ।। ೧೫.

ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ನಿಮಗೆ ಜ್ಞಾನ ಬಂದು, ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದನು; ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಸಸ್ಮಾರ ಸರ್ವಜನ್ಮಾನಿ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಚೈವ ತು ಯತ್ಕೃತಮ್ । ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ವರಾರೋಹೇ ಕಥಯಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ ।। ೧೫.

ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡನು. ಓ ಸುಂದರಿ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.

ಏವಂ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನೇನ ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ತತಃ ಪಿತೄನ್ । ಇಷ್ಟ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಧರೇಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸ ಮುನಿಸ್ತೂಪಚಕ್ರಮೇ ।। ೧೫.

ಹೀಗೆ, ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಆ ಮುನಿಯು ನಂತರ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಪ್ರಭಾಸಂ ನಾಮ ಯತ್ತೀರ್ಥಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್ । ತತ್ರ ದೈತ್ಯಾನ್ತಕಂ ದೇವಂ ಸ್ತೋತುಂ ಗೌರಮುಖಃ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೫.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾದ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ, ಗೌರಮುಖನು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಗೌರಮುಖ ಉವಾಚ । ಸ್ತೋಷ್ಯೇ ಮಹೇನ್ದ್ರಂ ರಿಪುದರ್ಪಹಂ ಶಿವಂ ನಾರಾಯಣಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಆದಿತ್ಯಚನ್ದ್ರಾಶ್ವಿಯುಗಸ್ಥಮಾದ್ಯಂ ಪುರಾತನಂ ದೈತ್ಯಹರಂ ಸದಾ ಹರಿಮ್ ।। ೧೫.

ಗೌರಮುಖನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಶತ್ರುಗಳ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಆಧಾರವನ್ನು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಪ್ರಾಚೀನನನ್ನು, ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಸದಾ ಇರುವ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಚಕಾರ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ವಪುರಾತ್ಮನೋ ಯಃ ಪುರಾಕೃತಂ ವೇದವಿನಾಶಕಾಲೇ । ಮಹಾಮಹೀಧೃಗ್ವಪುರಗ್ರಪುಚ್ಛ - ಛಟಾಹವಾರ್ಚ್ಚಿಃ ಸುರಶತ್ರುಹಾದ್ಯಃ ।। ೧೫.

ವೇದಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಮೀನು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಹಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅವರ ಬಾಲದ ಹೊಳಪು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಹಾರಕನು—

ತಥಾಬ್ಧಿಮನ್ಥಾನಕೃತೇ ಗಿರೀನ್ದ್ರಂ ದಧಾರ ಯಃ ಕೌರ್ಮ್ಮವಪುಃ ಪುರಾಣಮ್ । ಹಿತೇಚ್ಛಯಾ ಯಃ ಪುರುಷಃ ಪುರಾಣಃ ಪ್ರಪಾತು ಮಾಂ ದೈತ್ಯಹರಃ ಸುರೇಶಃ ।। ೧೫.

ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಲು, ಯಾರು ಪುರಾತನವಾದ ಕರ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತನು, ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿ, ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನಾಗಿ ಇದ್ದನು—ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಮಹಾವರಾಹಃ ಸತತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತಲಾತ್ತಲಂ ಪ್ರಾವಿಶದ್ ಯೋ ಮಹಾತ್ಮಾ । ಯಜ್ಞಾಙ್ಗಸಂಜ್ಞಃ ಸುರಸಿದ್ಧವನ್ದ್ಯಃ ಸ ಪಾತು ಮಾಂ ದೈತ್ಯಹರಃ ಪುರಾಣಃ ।। ೧೫.

ಯಾರು ಮಹಾ ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸದಾ ಭೂಮಿಯ ತಳದಿಂದ ತಳವರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮನು, ಯಜ್ಞದ ಅಂಗವಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಪೂಜಿಸುವವನಾಗಿ, ಆ ಪುರಾತನ ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ನೃಸಿಂಹರೂಪೀ ಚ ಭವತ್ಯಜಸ್ತ್ರಂ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಯೋಗಿವರೋಗ್ರಭೀಮಃ । ಕರಾಲವಕ್ತ್ರಃ ಕನಕಾಗ್ರವರ್ಚಾ ರತ್ನಾಶಯೋಽಸ್ಮಾನಸುರಾನ್ತಕೋಽವ್ಯಾತ್ ।। ೧೫.

ಯಾರು ನೃಸಿಂಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯುಗ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರನಾಗಿ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಭಯಾನಕವಾದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ತುದಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನಾಗಿ, ರತ್ನಗಳ ನಿವಾಸಿಯಾದ ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಬಲೇರ್ಮಖಧ್ವಂಸಕೃತೇ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ್ವಾಂ ಗೂಢತಾಂ ಯೋಗವಪುಃಸ್ವರೂಪಃ । ಸ ದಣ್ಡಕಾಷ್ಠಾಽಜಿನಲಕ್ಷಣಃ ಪುನಃ ಕ್ಷಿತಿಂ ಚ ಪದಾ ಕ್ರಾನ್ತವಾನ್ ಯಃ ಸ ಪಾತು ।। ೧೫.

ಬಲಿಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು, ಯಾರು ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುಪ್ತವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಂಡ, ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಜಿನ ಚರ್ಮದ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ದಾಟಿದ ಮಹಾತ್ಮನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ತ್ರಿಃಸಪ್ತಕೃತ್ವೋ ಜಗತೀಂ ಜಿಗಾಯ ಜಿತ್ವಾ ದದೌ ಕಶ್ಯಪಾಯ ಪ್ರಚಣ್ಡಃ । ಸ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೋಽಭಿಜನಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋಽಸುರಹಾ ಪ್ರಪಾತು ।। ೧೫.

ಯಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಜಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನು, ಸಜ್ಜನರ ರಕ್ಷಕನು, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು, ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಚತುಃಪ್ರಕಾರಂ ಚ ವಪುರ್ಯ ಆದ್ಯಂ ಹೈರಣ್ಯಗರ್ಭಪ್ರತಿಮಾನಲಕ್ಷ್ಯಮ್ । ರಾಮಾದಿರೂಪೈರ್ಬಹುರೂಪಭೇದ- ಶ್ಚಕಾರ ಸೋಽಸ್ಮಾನಸುರಾನ್ತಕೋಽವ್ಯಾತ್ ।। ೧೫.

ಯಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ರೂಪವು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನಂತೆ ಕಾಣಿಸುವವನು, ರಾಮನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಚಾಣೂರಕಂಸಾಸುರದರ್ಪಭೀತೇ- ರ್ಭೀತಾಮರಾಣಾಮಭಯಾಯ ದೇವಃ । ಯುಗೇ ಯುಗೇ ವಾಸುದೇವೋ ಬಭೂವ ಕಲ್ಪೇ ಭವತ್ಯದ್ಭುತರೂಪಕಾರೀ । ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಕಲ್ಕಿನಾಮ್ನಾ ಮಹಾತ್ಮಾ ವರ್ಣಸ್ಥಿತಿಂ ಕರ್ತ್ತುಮನೇಕಮೂರ್ತ್ತಿಃ ।। ೧೫.

ಚಾಣೂರ, ಕಂಸ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈತ್ಯರ ಭಯದಿಂದ, ಭಯಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು, ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಿಯೆಂಬ ಮಹಾತ್ಮನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಸನಾತನೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯಃ ಪುರಾಣೋ ನ ಯಸ್ಯ ರೂಪಂ ಸುರಸಿದ್ಧದೈತ್ಯಾಃ । ಪಶ್ಯನ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಗತಿಂ ವಿಹಾಯ ಅಥೋಪ್ಯನೇಕಾನಿ ಸಮರ್ಚ್ವಯನ್ತಿ । ಮತ್ಸ್ಯಾದಿರೂಪಾಣಿ ಚರಾಣಿ ಸೋಽವ್ಯಾತ್ ।। ೧೫.

ಯಾವನು ಶಾಶ್ವತನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪುರಾತನನು, ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ದೈತ್ಯರು ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಲಾಗದು; ಆದರೂ ಅವರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ಸ್ಯಾದಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ ಪುನಶ್ಚ ಭೂಯೋಽಪಿ ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ । ನಮಃ ಪುರಸ್ತಾದಥ ಪೃಷ್ಠತಸ್ತೇ ನಯಸ್ವ ಮಾಂ ಮುಕ್ತಿಪದಂ ನಮಸ್ತೇ ।। ೧೫.

ಪರುಷೋತ್ತಮನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ! ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ನನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಿಪಥಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!

ಏವಂ ನಮಸ್ಯತಸ್ತಸ್ಯ ಮಹರ್ಷೇರ್ಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಾಂ ಗತೋ ದೇವಃ ಸ್ವಯಂ ಚಕ್ರಗದಾಧರಃ ।। ೧೫.

ಆ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ದೇವರು ಅವರ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಂ ನಿಸ್ತರಙ್ಗಂ ಸ್ವದೇಹತಃ । ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಸೋಽಪಿ ತಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಶಾಶ್ವತೇ । ಲಯಂ ಜಗಾಮ ದೇವಾತ್ಮಾ ತ್ವಪುನರ್ಭವಸಂಜ್ಞಿತೇ ।। ೧೫.

ಅವನನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯವರ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಂತೆ, ಏಳಿತು; ಆ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದ ಅವರು, ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.