ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಪಿತ್ರೇ ಪ್ರಥಮಂ ಪಿಣ್ಡಂ ದದ್ಯಾದುಚ್ಛಿಷ್ಟಸನ್ನಿಧೌ । ಪಿತಾಮಹಾಯ ಚೈವಾನ್ಯಂ ತತ್ಪಿತ್ರೇ ಚ ತಥಾಽಪರಮ್ ।। ೧೪.

ಮೊದಲ ಪಿಂಡವನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ, ಉಳಿದ ಆಹಾರದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಎರಡನೆಯದನ್ನು ತಂದೆಯ ತಂದೆಗೆ, ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಅವರ ತಂದೆಯಿಗೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದರ್ಭಮೂಲೇ ಲೇಪಭುಜಃ ಪ್ರೀಣಯೇಲ್ಲೇಪಘರ್ಷಣಾತ್ । ಪಿಣ್ಡೇ ಮಾತಾಮಹೇ ತದ್ವದ್ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾದಿಸಂಯುತೈಃ ।। ೧೪.

ದರ್ಭೆಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಲೇಪವನ್ನು ಭುಜಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ, ಆ ಲೇಪವನ್ನು ಸವಿ ಸವರುವುದರಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆಯೇ, ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರಿಗೂ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾಗ್ರ್ಯಾಣಾಂ ದದ್ಯಾದಾಚಮನಂ ಬುಧಃ । ಪೈತ್ರೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತನ್ಮನಸ್ಕೋ ದ್ವಿಜೇಶ್ವರ ।। ೧೪.

ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಮೊದಲಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಆಚಮನದ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸುಸ್ವಧೇತ್ಯಾಶಿಷಾ ಯುಕ್ತಾಂ ದದ್ಯಾಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ । ದತ್ತ್ವಾ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ತೇಭ್ಯೋ ವಾಚಯೇದ್ ವೈಶ್ವದೇವಿಕಾನ್ । ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತಿ ಯೇ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್ತೇನ ಇತೀರಯೇತ್ ।। ೧೪.

‘ಸುಸ್ವಧಾ’ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡಬೇಕು. ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ವೈಶ್ವದೇವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು: ‘ವಿಶ್ವದೇವರು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ತಥೇತಿ ಚೋಕ್ತೇ ತೈರ್ವಿಪ್ರೈಃ ಪ್ರಾರ್ಥನೀಯಾಸ್ತಥಾಶಿಷಃ । ಪಶ್ಚಾದ್ ವಿಸರ್ಜಯೇದ್ ದೇವಾನ್ ಪೂರ್ವಂ ಪೈತ್ರಾನ್ಮಹಾಮತೇ ।। ೧೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ಹೌದು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಮೊದಲು ತಂದೆಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಾತಾಮಹಾನಾಮಪ್ಯೇವಂ ಸಹ ದೇವೈಃ ಕ್ರಮಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಭೋಜನೇ ಚ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಚ ದಾನೇ ತದ್ವದ್ ವಿಸರ್ಜ್ಜನೇ । ಆಪಾದಶೌಚನಾತ್ ಪೂರ್ವಂ ಕುರ್ಯಾದೇವ ದ್ವಿಜನ್ಮಸು ।। ೧೪.

ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರಿಗೂ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಊಟ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ, ಮತ್ತು ವಿದಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಕ್ರಮ. ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆಗೂ ಮುನ್ನ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಜಾನನ್ತಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ತಥಾ ಮಾತಾಮಹೇಷು ಚ । ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ಪ್ರೀತಿವಚಃ ಸಂಮಾನ್ಯಾಭ್ಯರ್ಥಿತಾಂಸ್ತತಃ । ನಿವರ್ತ್ತೇತಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತ ಆದ್ವಾರಾನ್ತಮನುವ್ರಜೇತ್ ।। ೧೪.

ಮೊದಲು ತಂದೆಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರನ್ನು, ನಂತರ ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದಾಗ ಬಾಗಿಲಿನವರೆಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕು.

ತತಸ್ತು ವೈಶ್ವದೇವಾಖ್ಯಾಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯಕ್ರಿಯಾಂ ತತಃ । ಭುಞ್ಜೀಯಾಚ್ಚ ಸಮಂ ಪೂಜ್ಯ ಭೃತ್ಯಬನ್ಧುಭಿರಾತ್ಮನಾ ।। ೧೪.

ನಂತರ ವೈಶ್ವದೇವ ಎಂಬ ನಿತ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರಾದವರು, ಸೇವಕರು, ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ತಾನೂ ಕೂಡ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏವಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಬುಧಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ಮಾತಾಮಹಂ ತಥಾ । ಶ್ರಾದ್ಧೈರಾಪ್ಯಾಯಿತಾ ದದ್ಯುಃ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ಪಿತಾಮಹಾಃ ।। ೧೪.

ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಂದೆಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತಾಮಹರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರೀಣಿ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ದೌಹಿತ್ರಃ ಕುತಪಸ್ತಿಲಾಃ । ರಜತಸ್ಯ ತಥಾ ದಾನಂ ತಥಾ ಸಂದರ್ಶನಾದಿಕಮ್ ।। ೧೪.

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶುದ್ಧವಾದವುಗಳು: ಮೊಮ್ಮಗ, ದರ್ಭೆ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ದಾನ, ಗೌರವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳೂ ಶುದ್ಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಜ್ಯಸ್ತು ಕುರ್ವತಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕ್ರೋಧೋಽಧ್ವಗಮಮಂ ತ್ವರಾ । ಭೋಕ್ತುರಪ್ಯತ್ರ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ತ್ರಯಮೇತನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೧೪.

ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಕೋಪ, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಆತುರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಊಟ ಮಾಡುವವನಿಗೂ ಇದೇ ಮೂರು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಸಪಿತರಸ್ತಥಾ ಮಾತಾಮಹಾ ದ್ವಿಜ । ಕುಲಂ ಚಾಪ್ಯಾಯತೇ ಪುಂಸಾಂ ಸರ್ವಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಕುರ್ವತಾಮ್ ।। ೧೪.

ವಿಶ್ವದೇವರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರು, ದ್ವಿಜರೆ, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಂಶದವರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸೋಮಾಧಾರಃ ಪಿತೃಗಣೋ ಯೋಗಾಧಾರಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಯೋಗಿನಿಯುಕ್ತಂ ತು ತಸ್ಮದ್ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಶಸ್ಯತೇ ।। ೧೪.

ಪಿತೃಗಳ ಗುಂಪು ಸೋಮದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಚಂದ್ರನು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗದ ನಿಯಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಸ್ತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಯೋಗೀ ಚೇತ್ ಪುರತಃ ಸ್ಥಿತಃ । ಸರ್ವಾನ್ ಭೋಕ್ತೄಂಸ್ತಾರಯತಿ ಯಜಮಾನಂ ತಥಾ ದ್ವಿಜ ।। ೧೪.

ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದ್ದರೂ, ಅವರ ಮುಂದೆ ಒಬ್ಬ ಯೋಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಭೋಜಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ಯಜಮಾನನನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಹ್ಯಂ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಕಥಿತಂ ವಾಯುನಾ ಚಾಪಿ ದೇವಾನಾಂ ಶಂಭುನಾ ತಥಾ ।। ೧೪.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಸಂತಕುಮಾರನು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯುವು ಮತ್ತು ದೇವರಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಕೂಡ ಹೇಳಿದ್ದನು.

ಋಷೀಣಾಂ ಶಕ್ತಿಪುತ್ರೇಣ ತಥಾ ಮೈತ್ರೇಯಸಂಜ್ಞಿತೇ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ಕ್ರಮಾದ್ ಯಾವನ್ ಮಯಾ ತೇ ಕಥಿತಂ ದ್ವಿಜ ।। ೧೪.

ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರನಾದ ಮೈತ್ರೇಯನು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಗುವಂತೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ, ದ್ವಿಜ.

) ಇಯಂ ಸರ್ವಪುರಾಣೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯಾ ಪೈತೃಕೀ ಕ್ರಿಯಾ । ಏತತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಚ್ಯೇತ ಬನ್ಧನಾತ್ ।। ೧೪.

ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿತೃಕರ್ಮ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬಾಂಧವ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು.

ಏತದಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಿರ್ವಾಣಂ ಋಷಯಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಾಃ । ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಗೌರಮುಖೇದಾನೀಂ ತ್ವಮಪ್ಯೇವಂ ಪರೋ ಭವ ।। ೧೪.

ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದೃಢವ್ರತರಾದ ಋಷಿಗಳು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನೀನು ಕೂಡ ಗೋಮುಖ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೀಗೆ ಪರಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು.

ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೃಚ್ಛತೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ । ಪಿತೄನ್ ಯಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಮತಃ ಪರಮ್ । ನ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರತಃ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ತನ್ತ್ರಮಸ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ।। ೧೪.

ಹೀಗೆ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಏನು ಇಲ್ಲ. ಪಿತೃಕರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತದಾ ಧಾತ್ರಿ ಪಿತೃತನ್ತ್ರಂ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಸಂಸ್ಮಾರಿತೋ ಜನ್ಮಶತಂ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೧೫.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಧಾತ್ರೀ, ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ನೀನು ನೆನಪಿಸಿದ ಪಿತೃಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನೂ, ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೊಂಡನು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಭಗವನ್ ಗೌರಮುಖಃ ಕೋಽಸೌ ಅನ್ಯಜನ್ಮನಿ ಕಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಕಥಂ ಚ ಸ್ಮೃತವಾನ್ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಕಿಂ ಚಕಾರ ಚ ಸತ್ತಮಃ ।। ೧೫.

ಧರಣಿಯು ಕೇಳಿದಳು: ಭಗವಂತ, ಆ ಗೌರಮುಖನು ಯಾರು? ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಾರಾಗಿದ್ದನು? ಅವನು ಹೇಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು, ನೆನೆಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಭೃಗುರಾಸೀತ್ ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾದನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಜನ್ಮನಿ । ತದನ್ವಯಾತ್ಮಜಸ್ತ್ವೇಷ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।। ೧೫.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೃಗುಮುನಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಈ ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಅವನ ವಂಶಜನು.

ಪುತ್ರೈಸ್ತು ಬೋಧಿತಾ ಯೂಯಂ ಸುಗತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಥೇತಿ ಯತ್ । ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇನ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇನ ಬೋಧಿತಃ ।। ೧೫.

ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ನಿಮಗೆ ಜ್ಞಾನ ಬಂದು, ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದನು; ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಸಸ್ಮಾರ ಸರ್ವಜನ್ಮಾನಿ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಚೈವ ತು ಯತ್ಕೃತಮ್ । ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ವರಾರೋಹೇ ಕಥಯಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ ।। ೧೫.

ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡನು. ಓ ಸುಂದರಿ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.

ಏವಂ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನೇನ ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ತತಃ ಪಿತೄನ್ । ಇಷ್ಟ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಧರೇಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸ ಮುನಿಸ್ತೂಪಚಕ್ರಮೇ ।। ೧೫.

ಹೀಗೆ, ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಆ ಮುನಿಯು ನಂತರ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಪ್ರಭಾಸಂ ನಾಮ ಯತ್ತೀರ್ಥಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್ । ತತ್ರ ದೈತ್ಯಾನ್ತಕಂ ದೇವಂ ಸ್ತೋತುಂ ಗೌರಮುಖಃ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೫.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾದ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ, ಗೌರಮುಖನು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಗೌರಮುಖ ಉವಾಚ । ಸ್ತೋಷ್ಯೇ ಮಹೇನ್ದ್ರಂ ರಿಪುದರ್ಪಹಂ ಶಿವಂ ನಾರಾಯಣಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಆದಿತ್ಯಚನ್ದ್ರಾಶ್ವಿಯುಗಸ್ಥಮಾದ್ಯಂ ಪುರಾತನಂ ದೈತ್ಯಹರಂ ಸದಾ ಹರಿಮ್ ।। ೧೫.

ಗೌರಮುಖನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಶತ್ರುಗಳ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಆಧಾರವನ್ನು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಪ್ರಾಚೀನನನ್ನು, ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಸದಾ ಇರುವ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಚಕಾರ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ವಪುರಾತ್ಮನೋ ಯಃ ಪುರಾಕೃತಂ ವೇದವಿನಾಶಕಾಲೇ । ಮಹಾಮಹೀಧೃಗ್ವಪುರಗ್ರಪುಚ್ಛ - ಛಟಾಹವಾರ್ಚ್ಚಿಃ ಸುರಶತ್ರುಹಾದ್ಯಃ ।। ೧೫.

ವೇದಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಮೀನು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಹಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅವರ ಬಾಲದ ಹೊಳಪು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಹಾರಕನು—

ತಥಾಬ್ಧಿಮನ್ಥಾನಕೃತೇ ಗಿರೀನ್ದ್ರಂ ದಧಾರ ಯಃ ಕೌರ್ಮ್ಮವಪುಃ ಪುರಾಣಮ್ । ಹಿತೇಚ್ಛಯಾ ಯಃ ಪುರುಷಃ ಪುರಾಣಃ ಪ್ರಪಾತು ಮಾಂ ದೈತ್ಯಹರಃ ಸುರೇಶಃ ।। ೧೫.

ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಲು, ಯಾರು ಪುರಾತನವಾದ ಕರ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತನು, ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿ, ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನಾಗಿ ಇದ್ದನು—ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.