ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಧರಣ್ಯುವಾಚ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಫಲಂ ಸಮ್ಯಗನುಕ್ರಮವಿಧಿಂ ವದ

ಧರಣಿಯು ಕೇಳಿತು: ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಫಲವನ್ನೂ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಇದಮೇವ ಪುರಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯಥಾ ಪೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ಹ್ಯಹಮ್

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಈಗ ಕೇಳಿದಂತೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಹೇಳಿದ್ದೆನು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಪುರಾಣೋಕ್ತಂ ತೀರ್ಥಾನುಕ್ರಮಣಂ ಪರಮ್

ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ—

ಸರ್ವದೇವೇಷು ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಯತ್ಫಲಮ್

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲ—

ಯತ್ಫಲಂ ಲಭ್ಯತೇ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛತಗುಣೋತ್ತರಮ್ 159.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಋಷಯೋ ಜಗ್ಮುರಭಿವಾದ್ಯ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಮ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಋಷಿಗಳು ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.

ಧ್ರುವೇಣ ಸಹಿತಾಶ್ಚಾಸನ್ಕಾಮಯಾನಾಸ್ತು ತದ್ದಿನಮ್

ಅವರು ಧ್ರುವನೊಂದಿಗೆ ಆ ದಿನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗಿದರು.

ಮಥುರೋಪಕ್ರಮಂ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಮಥುರೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಮಥುರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಮಥುರಾಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾದಿಕಂ ನಾಮೈಕೋನಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಹೀಗೆ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದ ಮಥುರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಮಥುರಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂಬ ಶತೈಕೋನಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ಅಥ ಮಥುರಾಪರಿಕ್ರಮಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ ಅಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಮಥುರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಾರ್ತ್ತಿಕಸ್ಯಾಸಿತೇ ನರಃ

ಇಗೋ ಮಥುರಾ ಪರಿಕ್ರಮೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮನುಷ್ಯನು ಮಥುರೆಗೆ ಆಗಮಿಸಬೇಕು.

ವಿಶ್ರಾಂತಿದರ್ಶನಂ ಕೃತ್ವಾ ದೀರ್ಘವಿಷ್ಣುಂ ಚ ಕೇಶವಮ್

ಅವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ದೀರ್ಘರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವಾದ ಕೇಶವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

ಉಪವಾಸರತಃ ಸಮ್ಯಗಲ್ಪಮೇಧ್ಯಾಶನೋಽಥವಾ

ಅವನು ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿರಲಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ,

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ತಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ಮಾನಸೇ

ಆ ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ,

ತಿಲಾಕ್ಷತಕುಶಾನ್ ಗೃಹ್ಯ ಪಿತೃದೇವಾರ್ಥಮುದ್ಯತಃ

ತಿಳ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಲಿ.

ಯಥಾನುಕ್ರಮಣಂ ತೈಶ್ಚ ಧ್ರುವಾದ್ಯೈರ್ಋಷಿಭಿಃ ಕೃತಮ್

ಆ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಧ್ರುವನೂ ಇತರ ಋಷಿಗಳೂ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅವನು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ವರ್ತ್ತಮಾನಾ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾಸಮನ್ವಿತಃ

ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಏವಂ ಜಾಗರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ನವಮ್ಯಾಂ ನಿಯತಃ ಶುಚಿಃ

ಹೀಗೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ನವಮಿಯಂದು ನಿಯಮಿತನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರಬೇಕು.

ತಥಾ ಪ್ರಾರಭಯೇದ್ಯಾತ್ರಾಂ ಯಾವನ್ನೋದಯತೇ ರವಿಃ

ಹೀಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗುವ ಮೊದಲು ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪಾದಾವಾಚಮ್ಯ ಹನುಮನ್ತಂ ಪ್ರಸಾದಯೇತ್ 160.

ಕಾಲು ತೊಳೆದು, ಬಾಯಿ ಕುಳಿದು, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು.

ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಕರ್ತ್ತಾರಂ ಯಾತ್ರಾಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಮ್

ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಿದ್ಧಿಕರ್ತನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಥಾ ರಾಮಸ್ಯ ಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಸಿದ್ಧಿಸ್ತೇ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ

ಹೆಗೋ ರಾಮನ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ದೃಢವಾಗಿ ದೊರೆತಿತ್ತೋ,

ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ವಿಧಿವದ್ಧನೂಮನ್ತಂ ಗಣೇಶ್ವರಮ್

ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಧನುಮಂತನಿಗೆ, ಗಣಪತಿಯಾದ ಆ ದೇವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ,

ತಥೈವ ಪದ್ಮನಾಭಂ ತು ದೀರ್ಘವಿಷ್ಣುಂ ಭಯಾಪಹಮ್

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ, ದೀರ್ಘಕಾಯನಾದ ಪದ್ಮನಾಭನನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಮರಿಸಿ,

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಸುಮತೀಂ ದೇವೀಂ ತಥೈವ ಹ್ಯಪರಾಜಿತಾಮ್

ಮತ್ತೆ, ಅಜೇಯಳಾದ ವಸುಮತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಬೇಕು,

ಕಂಸವಾಸನಿಕಾಂ ತದ್ವದೌಗ್ರಸೇನಾಂ ಚ ಚರ್ಚ್ಚಿಕಾಮ್

ಕಂಸನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವಳನ್ನು, ನಂತರ ಉಗ್ರಸೇನನ ಚರ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು,

ಜಯದಾಂ ದೇವತಾನಾಂ ಚ ಮಾತರೋ ದೇವಪೂಜಿತಾಃ

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ನೀಡುವ, ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ದೇವತಾಮಾತೃಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ,

ಮೌನವ್ರತಧರೋ ಗಚ್ಛೇದ್ಯಾವದ್ದಕ್ಷಿಣಕೋಟಿಕೇ

ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದಕ್ಷಿಣ ಮೂಲೆಗೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು.

ನತ್ವಾ ಗಚ್ಛೇದಿಕ್ಷುವಾಸಾಂ ದೇವಿ ಕೃಷ್ಣಸುಪೂಜಿತಾಮ್ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ತಾನ್ಯೇವ ಸ್ಥಾಪಿತಾನಿ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ

ಅಲ್ಲಿ ವಂದಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಇಕ್ಷುವಾಸಾ ದೇವಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಆ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಖ್ಯಾತಿಂ ಗತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸರ್ವಪಾಪಹರಾಣಿ ಚ ಅರ್ಕಸ್ಥಲಂ ವೀರಸ್ಥಲಂ ಕುಶಸ್ಥಲಮನನ್ತರಮ್ ।। 160.

ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ: ಅರ್ಕಸ್ಥಳ, ವೀರಸ್ಥಳ, ನಂತರ ಕುಶಸ್ಥಳ.