ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ಯಥಾಧ್ವಾನಂ ಪ್ರಮಾಣಗಣಿತಂ ಶುಭಮ್
ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗದಂತೆ, ಸರಿಯಾದ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ—
ಭೂಮ್ಯಾಃ ಪರಿಕ್ರಮೇ ಸಮ್ಯಕ್ಯೋಜನಾನಾಂ ಪ್ರಮಾಣಕಮ್
ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಯೋಜನಗಳ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ತೀರ್ಥಾನ್ಯೇತಾನಿ ದೇವಾಶ್ಚ ತಾರಕಾಶ್ಚ ನಭಸ್ಥಲೇ
ಈ ತೀರ್ಥಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು—
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಮಶೇನೈವ ನಾರದೇನ ಧ್ರುವೇಣ ಚ
ಬ್ರಹ್ಮ, ಲೋಮಶ, ನಾರದ ಮತ್ತು ಧ್ರುವರಿಂದ—
ಏತೈರನೇಕಧಾ ದೇವೈಃ ಸಸಾಗರವನಾ ಮಹೀ
ಈ ದೇವತೆಗಳಿಂದ, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಿರುವ ಭೂಮಿ—
ಅನ್ತರಾ ಭ್ರಮಣೇನೈವ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ 159.
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ಸಂಚರಿಸಿದ್ದರಿಂದ—
ಯೋಗಸಿದ್ಧೈಸ್ತಥಾ ಕೈಶ್ಚಿನ್ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಮುಖೈರಪಿ
ಯೋಗಸಿದ್ಧರಾದ ಕೆಲವರು, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮೊದಲಾದವರಿಂದಲೂ—
ಅಲ್ಪಸತ್ತ್ವಬಲೋಪೇತೈಃ ಪ್ರಾಣಿಭಿಶ್ಚಾಲ್ಪಬುದ್ಧಿಭಿಃ
ಸ್ವಲ್ಪ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ದುರ್ಬಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೂ—
ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇ ಚ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಭ್ರಮಣಾದ್ಯತ್ಫಲಂ ಭವೇತ್
ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ದೊರಕುವ ಫಲವೆಲ್ಲವೂ—
ಮಥುರಾಂ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಸ್ತು ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್
ಮತ್ತೂರೆಗೆ ಬಂದು, ಯಾರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸರ್ವಕಾಮಾನಭೀಪ್ಸುಭಿಃ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ—
ಧರಣ್ಯುವಾಚ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಫಲಂ ಸಮ್ಯಗನುಕ್ರಮವಿಧಿಂ ವದ
ಧರಣಿಯು ಕೇಳಿತು: ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಫಲವನ್ನೂ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಇದಮೇವ ಪುರಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯಥಾ ಪೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ಹ್ಯಹಮ್
ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಈಗ ಕೇಳಿದಂತೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಹೇಳಿದ್ದೆನು.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಪುರಾಣೋಕ್ತಂ ತೀರ್ಥಾನುಕ್ರಮಣಂ ಪರಮ್
ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ—
ಸರ್ವದೇವೇಷು ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಯತ್ಫಲಮ್
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲ—
ಯತ್ಫಲಂ ಲಭ್ಯತೇ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛತಗುಣೋತ್ತರಮ್ 159.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಋಷಯೋ ಜಗ್ಮುರಭಿವಾದ್ಯ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಋಷಿಗಳು ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.
ಧ್ರುವೇಣ ಸಹಿತಾಶ್ಚಾಸನ್ಕಾಮಯಾನಾಸ್ತು ತದ್ದಿನಮ್
ಅವರು ಧ್ರುವನೊಂದಿಗೆ ಆ ದಿನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗಿದರು.
ಮಥುರೋಪಕ್ರಮಂ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಮಥುರೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಮಥುರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಮಥುರಾಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾದಿಕಂ ನಾಮೈಕೋನಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಹೀಗೆ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದ ಮಥುರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಮಥುರಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂಬ ಶತೈಕೋನಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಅಥ ಮಥುರಾಪರಿಕ್ರಮಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ ಅಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಮಥುರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಾರ್ತ್ತಿಕಸ್ಯಾಸಿತೇ ನರಃ
ಇಗೋ ಮಥುರಾ ಪರಿಕ್ರಮೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮನುಷ್ಯನು ಮಥುರೆಗೆ ಆಗಮಿಸಬೇಕು.
ವಿಶ್ರಾಂತಿದರ್ಶನಂ ಕೃತ್ವಾ ದೀರ್ಘವಿಷ್ಣುಂ ಚ ಕೇಶವಮ್
ಅವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ದೀರ್ಘರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವಾದ ಕೇಶವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
ಉಪವಾಸರತಃ ಸಮ್ಯಗಲ್ಪಮೇಧ್ಯಾಶನೋಽಥವಾ
ಅವನು ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿರಲಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ,
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ತಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ಮಾನಸೇ
ಆ ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ,
ತಿಲಾಕ್ಷತಕುಶಾನ್ ಗೃಹ್ಯ ಪಿತೃದೇವಾರ್ಥಮುದ್ಯತಃ
ತಿಳ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಲಿ.
ಯಥಾನುಕ್ರಮಣಂ ತೈಶ್ಚ ಧ್ರುವಾದ್ಯೈರ್ಋಷಿಭಿಃ ಕೃತಮ್
ಆ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಧ್ರುವನೂ ಇತರ ಋಷಿಗಳೂ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅವನು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ವರ್ತ್ತಮಾನಾ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾಸಮನ್ವಿತಃ
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಏವಂ ಜಾಗರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ನವಮ್ಯಾಂ ನಿಯತಃ ಶುಚಿಃ
ಹೀಗೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ನವಮಿಯಂದು ನಿಯಮಿತನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ತಥಾ ಪ್ರಾರಭಯೇದ್ಯಾತ್ರಾಂ ಯಾವನ್ನೋದಯತೇ ರವಿಃ
ಹೀಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗುವ ಮೊದಲು ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪಾದಾವಾಚಮ್ಯ ಹನುಮನ್ತಂ ಪ್ರಸಾದಯೇತ್ 160.
ಕಾಲು ತೊಳೆದು, ಬಾಯಿ ಕುಳಿದು, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು.